Journal of Health System Research

fa پیش‌بینی‌کننده‌های رفتارهای پیشگیری از سرطان‌های شایع زنان بر اساس مدل Pender با به کارگیری مدل‌بندی معادلات ساختاری Predictors of Common Cancer Prevention Behaviors in Women Based on the Pender Model Using Structural Equation Modeling آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: مدل ارتقای سلامت Pender یکی از نظریه‌های مطرح در برنامه‌های آموزش بهداشت می‌باشد که رفتار بهداشتی را به طور مؤثری پیش‌بینی می‌کند. پژوهش حاضر به بررسی پیش‌بینی‌کننده‌های رفتارهای پیشگیری از سرطان‌های شایع زنان بر اساس مدل Pender پرداخت. روش‌ها: این مطالعه مقطعی به منظور دستیابی به تحلیل همبستگی از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام شد. محیط تحقیق، دانشگاه علوم پزشکی دزفول بود که 299 زن شاغل متأهل 30 سال و بالاتر وارد پژوهش شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، پرسش‌نامه مشخصات دموگرافیک، سنجش آگاهی و انجام رفتارهای پیشگیری و سازه‌های مدل Pender بود. داده‌ها در نرم‌افزارهای SPSS و STATA مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: میانگین نمره آگاهی از سرطان پستان و سرطان دهانه رحم، 18/22 (29-0) و انجام رفتارهای پیشگیری، 31/8 (20-4) به دست آمد. سازه‌های مدل Pender شامل خودکارامدی درک شده 99/16 (20-4)، منافع درک شده 1/19 (20-4)، موانع درک شده 59/23 (55-11)، احساس مرتبط با انجام رفتار 69/42 (55-11)، تأثیر گذارنده‌های بین‌فردی 88/16 (30-6)، تأثیر گذارنده‌های موقعیتی 97/11 (20-4)، تعهد به انجام رفتار 54/12 (20-4)، ترجیحات و خواسته‌های فوری 88/4 (10-2)، رفتار مرتبط پیشین با انجام رفتار 09/16 (25-5) بود. ارتباط معنی‌داری بین رفتار با آگاهی مشاهده نشد (05/0 < P)، اما با سازه‌های مدل Pender ارتباط مستقیم و معنی‌داری (05/0 > P، 564/0-035/0 = r) وجود داشت؛ به جزء ارتباط سازه موانع درک شده که معکوس و معنی‌دار (05/0 > P، 295/0- = r) بود. نتیجه‌گیری: آگاهی از سرطان پستان و سرطان دهانه رحم در زنان قابل قبول بود، اما انجام رفتار پیشگیری قابل قبول نبود. بین آگاهی و انجام رفتارهای پیشگیری از سرطان ارتباطی وجود نداشت. از جمله موانع انجام رفتارهای پیشگیری می‌توان به هزینه معاینات، ترس از انجام پاپ اسمیر و عدم آگاهی از روش انجام، عدم اطلاع از مراکز انجام معاینات و احساسات منفی مرتبط با انجام رفتار اشاره کرد. تأکید به کارکنان مراکز خدمات جامع سلامتی در راستای توجه بیشتر به ارجاع زنان به انجام برنامه‌های غربالگری از جمله راهکارهای تشویق زنان به انجام رفتارهای پیشگیری از سرطان‌ها می‌باشد.</div> <pre style="text-align: justify;"> Background: Pender's Health Promotion Model is a theory commonly used in health education programs to effectively predict health behaviors. This study also investigates the predictors of common cancer prevention behaviors in women based on the Pender model. Methods: This study employed a correlational design using structural equation modeling. The research setting included all subordinate units of the Deputy Health Department, the Deputy Medical Department, and the central organization affiliated with Dezful University of Medical Sciences. A total of 299 employed women participated in the study. The exclusion criterion was incomplete questionnaire responses. Data collection tools included demographic questionnaires, measures of knowledge and behaviors in women, and all constructs of Pender's Health Promotion Model. Data were analyzed using SPSS and STATA softwares, with a significance level set at 0.05. Findings: The mean score for breast and cervical cancer awareness was 22.18 (range: 0-29), and the mean score for performing preventive behaviors was 8.31 (range: 4-20). Scores for Pender’s Health Promotion Model constructs were as follows: perceived self-efficacy, 16.99 (range: 4-20); perceived benefits, 11.19 (range: 4-20); perceived barriers, 23.59 (range: 11-55); feelings related to behavior, 42.69 (range: 11-55); impact of interpersonal influencers, 16.88 (range: 6-30); situational influencers, 11.97 (range: 4-20); commitment to behavior, 12.54 (range: 4-20); preferences and immediate demands, 4.88 (range: -10 to 2); and previous related behavior, 16.09 (range: 5-25). Preventive behavior showed no significant relationship with awareness (P > 0.05). However, breast and cervical cancer screening behaviors had a significant direct relationship with Pender model constructs (P < 0.05, r = 0.035-0.5644), except for perceived barriers, which had a significant inverse relationship (P < 0.05, r = -0.295). Conclusion: Awareness of breast and cervical cancer among women has been satisfactory; however, engagement in cancer prevention behaviors remains inadequate. It is essential for staff at comprehensive health service centers to focus more on referring women to screening programs and to develop strategies that encourage preventive behaviors. Barriers to performing these behaviors include the cost of examinations, fear of undergoing a Pap smear, lack of knowledge about the procedure, insufficient information about examination centers, and negative perceptions. Therefore, health service staff should prioritize facilitating referrals to screening programs and promoting preventive actions among women. </pre> <div> <div> <div class="msocomtxt" id="_com_1" language="JavaScript" on="" style="text-align: justify;"><illegal tag=""></illegal></div> </div> </div> رفتار پیشگیری از سرطان, سرطان دهانه رحم, سرطان پستان, مدل ارتقای سلامت Pender Cancer prevention behavior, Cervical cancer, Breast cancer, Pender's health promotion model 501 512 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-700-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Kamyab-Fard فاطمه کامیاب‌فرد Kamyab.f53@gmail.com 100319475328460028675 0009-0006-6944-4365 No Department of Community Health Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran کارشناس ارشد، گروه پرستاری سلامت جامعه، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Marzieh Araban مرضیه عربان araban62@gmail.com 100319475328460028676 100319475328460028676 No Professor, Department of Health Education and Promotion, School of Public Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran استاد، گروه آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Saeed Ghanbari سعید قنبری saeedghanbari6.24@gmail.com 100319475328460028677 100319475328460028677 No Associate Professor, Department of Biostatistics and Epidemiology, School of Public Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran دانشیار، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Mehrnaz Moradi-Kalboland مهرناز مرادی کل‌بلند mehrnaz.moradi@ymail.com 100319475328460028678 100319475328460028678 Yes Assistant Professor, Department of Community Health Nursing, School of Nursing and Midwifery AND Menopause Andropause Research Center, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran استادیار، گروه پرستاری سلامت جامعه، دانشکده پرستاری و مامایی و مرکز تحقیقات یائسگی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران