fa دستاوردها و چالش‌های اجرای برنامه پزشک خانواده: یک مطالعه مروری آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">مقدمه:</span></span></span></b><b> </b><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">برنامه پزشک خانواده از مهم‌ترین تلاش‌های نظام سلامت برای افزایش دسترسی به خدمات باکیفیت مراقبت‌های بهداشتی، کاهش هزینه‌های درمان، به حداقل رساندن پرداخت از جیب مردم و گسترش پوشش جمعیت می‌باشد. هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی دستاوردها و چالش‌های اجرای برنامه پزشک خانواده بود</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">.</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">روش‌ها</span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">: </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">این<b> </b>مطالعه به روش مرور نظام‌مند از طریق<b> </b>جستجوی جامع در پایگاه‌های مختلف الکترونیکی از جمله </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">PubMed</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">ScienceDirect</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Google Scholar</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Web of Science</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Embase</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> و همچنین، پایگاه‌های داده ملی </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Scientific Information Database</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">SID</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">)، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Irandoc</span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> و </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Islamic World Science Citation Center</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">ISC</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">) انجام شد. کلید واژه‌هایی مانند &laquo;برنامه پزشک خانواده </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">و</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> پزشک خانواده&raquo; به منظور شناسایی تحقیقات مرتبط منتشر شده بین سال‌های 2012 تا 2024 استفاده گردید. جهت مدیریت داده‌ها نیز </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">از نرم‌افزار </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Rayan</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">استفاده گردید</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">یافته‌ها:</span></span></span></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">از مجموع 348 مطالعه اولیه مرتبط با عنوان پژوهش، 56 مقاله مطابق با معیارهای ورود به منظور تجزیه و تحلیل انتخاب شدند. یافته‌های حاصل از مقالات منتخب، دستاوردهای برنامه پزشک خانواده را در سه عنوان اصلی &laquo;ارتقای شاخص‌های بهداشتی و درمانی، تداوم خدمات، رضایتمندی&raquo; و چالش‌های برنامه پزشک خانواده را در چهار عنوان اصلی &laquo;مدیریت و برنامه‌ریزی، امکانات و منابع، رضایت کارکنان و آموزش&raquo; تقسیم‌بندی کرد</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">نتیجه‌گیری:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> برنامه پزشک خانواده توانسته است دستاوردهای بسیاری در زمینه ارتقای سلامت داشته باشد. </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">چالش‌های زیادی نیز در اجرای این برنامه وجود دارد که توجه و اهتمام برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران به رفع چالش‌ها و همچنین، گسترش برنامه پزشک خانواده برای دستیابی به عدالت در سلامت را ضروری نشان می‌دهد</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:107%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:" tahoma=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Background</span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The Family Physician Program is one of the most important efforts of the health system aimed at increasing access to quality healthcare services, reducing treatment costs, minimizing out-of-pocket payments, and expanding the scope of population coverage. Therefore, the present study sought to examine the achievements and challenges of implementing this program</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Methods:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The study was conducted as a systematic review through a comprehensive search in various electronic databases, including PubMed, ScienceDirect, Google Scholar, Web of Science, Embase, as well as national databases such as Scientific Information Database (SID), IranDoc, and Islamic World Science Citation Center (ISC). Keywords such as &quot;family physician program&quot; and &quot;family physician&quot; were used to identify relevant studies published between 2012 and 2024. Rayan software was utilized for data management</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">.</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Findings:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">From a total of 348 initial studies related to the research title, 56 articles with inclusion criteria were selected for analysis. The findings from the selected articles categorized the achievements of the Family Physician Program in three main themes: improvement of health and treatment indicators, continuity of care, and patient satisfaction. Furthermore, the challenges were classified into four key areas: management and planning, facilities and resources, staff satisfaction, and training.</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Conclusion:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">While the Family Physician Program has yielded significant achievements in the field of health promotion, numerous challenges persist in its implementation, underscoring the urgent need for policymakers and planners to address these barriers and expand the program to effectively achieve health equity.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span> برنامه پزشک خانواده, سلامت, نظام ارجاع, پزشک خانواده Family physician program, Health, Referral system, Family physician 402 417 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-933-1&slc_lang=fa&sid=1 Leila Hassannia لیلا حسن‌نیا laila.hassannia@yahoo.com 100319475328460028635 100319475328460028635 No PhD, Department of Mental Health, Social Health, and Addiction, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دکتری تخصصی، گروه سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Seyede Mohaddeseh Hosseini سیده محدثه حسینی mmmmvm.64@gmail.com 100319475328460028636 0009-0002-6651-7806 Yes Internal Medicine Specialist, Deputy of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran متخصص داخلی، معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Azadeh Fathi-Dooki آزاده فتحی دوکی azade.fathi24@gmail.com 100319475328460028637 100319475328460028637 No PhD Student, Department of Psychology, School of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری تخصصی، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Kamaledin Alaedini کمال‌الدین علاالدینی k.ahaedini@mazums.ac.ir 100319475328460028638 100319475328460028638 No Family Medicine Specialist, Comprehensive Urban Services Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran متخصص پزشکی خانواده، مرکز خدمات جامع سلامت شهری، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Reza Safari-Arabi رضا صفری عربی 100319475328460028639 100319475328460028639 No PhD, Comprehensive Urban Services Center, Deputy of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دکتری تخصصی، مرکز خدمات جامع سلامت شهری، معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Hossein Ashrafi-Amiri حسین اشرفی امیری dr.ashrafiamiri@gmail.com 100319475328460028640 100319475328460028640 No General Physician, Psychiatry and Behavioral Sciences Research Center, Addiction Research Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran پزشک عمومی، مرکز تحقیقات روان‌پزشکی و علوم رفتاری، پژوهشکده اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Jalil Shojaee جلیل شجاعی Jshojaee75@gmail.com 100319475328460028641 100319475328460028641 No General Physician, Comprehensive Urban Services Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran پزشک عمومی، مرکز خدمات جامع سلامت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران ساری، ایران