fa نیاز به نظام مراقبت مواد دندانی: درسی از شکست‌های دیرهنگام آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span b="" style="font-family:" zar="">با وجود پیشرفت‌های چشمگیر در توسعه و استفاده از مواد دندانی، تاکنون در ایران نظام ساختار یافته‌ای به منظور پایش ایمنی و کارایی این مواد پس از ورود به بازار وجود ندارد. در حالی‌ که تجربه‌های جهانی نشان داده‌اند که برخی مواد تنها پس از استفاده گسترده و در بلندمدت، خطرات بالقوه خود را آشکار می‌کنند. نمونه تاریخی مواد پرکننده ریشه </span></span></span><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Resilon</span></span><span dir="RTL"><span style="line-height:107%"><span b="" style="font-family:" zar=""> نشان داد که با وجود نتایج اولیه مطلوب، در پیگیری‌های بلندمدت میزان شکست درمان در مقایسه با گوتا ‌پرکا به ‌طور معنی‌داری بیشتر بوده است. همچنین، تجربه استفاده از ترکیبات حاوی فرمالدهید در درمان‌های پالپ نشان می‌دهد که سمیت بافتی و سیستمیک برخی مواد می‌تواند سال‌ها پس از ورود به بازار آشکار شود. از سوی دیگر، محدودیت‌های موجود در مطالعات آزمایشگاهی و کارآزمایی‌های بالینی کوتاه‌مدت موجب می‌شود نتایج این تحقیقات به ‌تنهایی برای ارزیابی جامع ایمنی کافی نباشند. بنابراین، ایجاد یک &laquo;نظام مراقبت مواد دندانی&raquo; مشابه نظام‌های مراقبت دارویی ضرورت دارد. این نظام باید شامل ساز و کار گزارش‌دهی پیامدهای نامطلوب، بانک اطلاعاتی ملی برای تحلیل سیگنال‌های خطر، الزامات پیگیری طولانی ‌مدت برای محصولات جدید و شفافیت اطلاعات تولیدکنندگان باشد. استقرار چنین نظامی علاوه بر ارتقای ایمنی بیماران، می‌تواند منجر به بهبود کیفیت تولیدات داخلی، تصمیم‌گیری آگاهانه نهادهای نظارتی و تقویت اعتماد جامعه حرفه‌ای شود. پژوهش حاضر ضمن بررسی ضرورت و شواهد موجود، چارچوبی پیشنهادی برای طراحی و اجرای این نظام در دندان‌پزشکی ایران ارایه نمود.</span></span></span></span></div> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Despite significant advances in the development and use of dental materials, Iran currently lacks a structured</span></span></span> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">post-market surveillance system to monitor their safety and effectiveness. Global experience has shown that certain materials reveal their potential risks only after widespread and long-term clinical use. For example, the historical case of Resilon root filling material demonstrated that, despite promising short-term results, long-term cohort studies reported a significantly higher treatment failure rate compared with gutta-percha. Similarly, the use of formaldehyde-containing agents in pulp therapy highlighted the potential for delayed local and systemic toxicity, emphasizing that pre-market evaluations alone cannot fully predict long-term clinical risks. Moreover, the limitations of laboratory testing and small, highly controlled clinical trials prevent comprehensive assessment of real-world performance. Therefore, establishing a &ldquo;Dental Material Surveillance System&rdquo;, modeled after pharmacovigilance frameworks, is a critical need. Such a system should include mechanisms for mandatory or incentivized adverse event reporting, a national database for signal detection and follow-up research, requirements for long-term post-market studies of new products, and transparency of information from manufacturers regarding formulation changes and safety reports. Implementing this system would not only enhance patient safety but also improve product quality, inform regulatory decision-making, and strengthen professional trust. This paper discusses the rationale, supporting evidence, and proposed framework for developing such a surveillance system for dental materials in Iran.</span></span></span></div> نظام مراقبت, مواد دندانی, شکست درمان Surveillance system, Dental materials, Treatment failure 399 401 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1234-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamed Manochehrifar حامد منوچهری‌فر hamed_man61@yahoo.com 100319475328460027769 100319475328460027769 No Assistant Professor, Endodontology Research Center, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran استادیار، مرکز تحقیقات اندودنتولوژی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران Amir Hossein Nekouei امیرحسین نکویی nekouei.amir@gmail.com 100319475328460027770 100319475328460027770 Yes PhD Candidate, Department of Biostatistics and Epidemiology, School of Public Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran دانشجوی دکتری تخصصی، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران