fa بررسی الگوی مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها در تولید فراورده‌های غذایی با منشا دام و طیور در ایران و مقایسه آن با سایر کشورها آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: آنتی‌بیوتیک‌ها مهمترین دسته داروها هستند که به دلایل درمانی، پیشگیری و یا ارتقای رشد در امور دامپزشکی مصرف می‌شوند و باقیمانده‌های آنها از طریق فراورده های دامی به مصرف‌کنندگان منتقل شده و مشکلاتی را در صنعت و سلامت انسان ایجاد می‌کنند. بر این اساس این تحقیق سعی نموده است تا برای اولین بار در ایران وضعیت مصرف آنتی‌بیوتیک‌هایی که در دامپزشکی استفاده می‌شوند را مورد بررسی قرار دهد. روش‌ها: اطلاعات مورد نیاز به وسیله پرسشنامه و مکاتبه جمع‌آوری گردید. برای تعیین الگوی مصرف داروهای آنتی‌بیوتیک پرسشنامه‌ای تهیه و با 9 نفر کلنسین‌های دامپزشکی و 13 داروخانه دامی و 3 شرکت توزیع کننده داروهای دامی که در استان چهارمحال و بختیاری فعالیت دارند، مصاحبه گردید. جهت تعیین میزان مصرف داروهای آنتی بیوتیک با سازمان دامپزشکی ایران مکاتبه شد و برای تعیین میزان تولید گوشت، شیر و تخم مرغ در سال 1389 از اطلاعات موجود در وب سایت وزارت جهاد کشاورزی استفاده گردید. داده‌های اخذ شده به وسیله نرم‌افزار SPSS نسخه 19 آنالیز شد. یافته‌ها: این مطالعه نشان داد که به ازای تولید یک کیلوگرم گوشت قرمز و شیر 4/107و برای تولید گوشت مرغ و تخم مرغ 5/249 و به طور میانگین برای تولید یک کیلوگرم گوشت، شیر و تخم مرغ 133 میلی‌گرم آنتی‌بیوتیک در مزارع دام و طیور ایران در سال 1389 مصرف گردید. مقایسه اعداد به دست آمده با اعداد مشابه از سایر کشورها نشان داد که  فاکتور مصرف آنتی‌بیوتیک در ایران بالاتر از کشورهای توسعه یافته است. نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه می‌تواند برای مسؤولین امنیت و ایمنی مواد غذایی آگاهی بخش بوده تا زمینه برقراری برنامه‌های ملی برای کنترل و پایش دقیق‌تر آنتی‌بیوتیک‌ها در مواد غذایی با منشا حیوانی در ایران فراهم گردد. واژه‌های کلیدی: آنتی‌بیوتیک، الگوی مصرف، گوشت، شیر، تخم مرغ، ایران Background: antibiotics are an important class of drugs which are commonly used in veterinary for therapeutic, prophylactic and growth promotion purposes. Antibiotic consumption may leave some residues in livestock food products leading to human health problems as well as failure in fermentation processing. The objective of this study was to investigate the antibiotic consumption pattern in animal farms in Iran. Method: A cross sectional study was designed in charmahal- bakhtiary province of Iran in 2011, a questioner has been developed by naming 112 antibiotics. Nine veterinary clinicians, 13 pharmacists and 3 livestock pharmaceutical distributor companies were included in the study. Subjects were asked to score each indicated antibiotic in to 1-5, based on their consumption order. The veterinary organization of Iran was asked on the total amounts of different forms of antibiotic drugs, used in 2010. The data on the livestock production in 2010 including meat, milk and egg was taken from the official web site belonging to agriculture ministry of Iran. In order to obtain the same information from other countries, related official websites as well as scientific literature were used. The data was analyzed by SPSS software. Findings: The antibiotic consumption factor (CF) of animal foods was obtained as 107.4 mg/kg for both milk and meat and 249.5 mg/kg for chicken and egg respectively. It was estimated that 133 mg antibiotic substances was used per kg of milk, meat and egg produced in 2010in Iran which is quiet higher than that of the compared countries. Conclusion: the findings of the present study would be informative for the legislative authorities in food security and safety. More detailed evolution should be carried out as well as implementation of national monitoring inspective programs in order to provide the larger margin of safety for animal originated foods.  Antibiotic, consumption pattern, meat, milk, egg. Iran 1572 1584 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-451&slc_lang=fa&sid=1 Fathollah Aalipour فتح الله عالی پور 100319475328460014913 100319475328460014913 Yes MSC of Public Health and Food Safety, Food Security Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran کارشناس ارشد بهداشت و ایمنی مواد غذایی،‌ مرکز تحقیقات امنیت غذایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Maryam Mirlohi مریم میرلوحی 100319475328460014914 100319475328460014914 No Assistant Professor, Food Security Research Center, Department of Food Technology, Nutrition and Food Sciences School of Medical Sciences, Isfahan, Iran (Corresponding Author) Email:M_mirlohi@hlth.mui.ac.ir استادیار،‌ مرکز تحقیقات امنیت غذایی، گروه صنایع غذایی، دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Mohammd Jalali محمد جلالی 100319475328460014915 100319475328460014915 No Associate Professor, Food Security Research Center, Department of Food Technology, Nutrition and Food Sciences School of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشیار، مرکز تحقیقات امنیت غذایی، گروه صنایع غذایی، دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان،‌ اصفهان، ایران