دوره 22، شماره 1 - ( 1-1405 )
جلد 22 شماره 1 صفحات 212-202 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Research code: 3400106
Ethics code: IR.MUI.RESEARCH.REC.1400.126
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Ghafari D, Zamani-Alavijeh F, Salahshouri A, Rahimi M, Khanjani-Veshki S, Ghanbari S. A Model to Predict Fear Control and COVID-19 Risk Control Behaviors among Patients with Diabetes: A Lesson for the Future. J Health Syst Res 2026; 22 (1) :202-212
URL: http://hsr.mui.ac.ir/article-1-1856-fa.html
URL: http://hsr.mui.ac.ir/article-1-1856-fa.html
غفاری دنا، زمانی علویجه فرشته، سلحشوری آرش، رحیمی مجید، خانجانی وشکی سحر، قنبری سعید. مدل پیشبینی پاسخهای کنترل ترس و کنترل خطر کووید ۱۹ در بیماران مبتلا به دیابت: درسی برای آینده. مجله تحقیقات نظام سلامت. 1405; 22 (1) :202-212
دنا غفاری1 
، فرشته زمانی علویجه2 
، آرش سلحشوری3 ، مجید رحیمی4 ، سحر خانجانی وشکی5 ، سعید قنبری6
، فرشته زمانی علویجه2 ، آرش سلحشوری3 ، مجید رحیمی4 ، سحر خانجانی وشکی5 ، سعید قنبری6
1- دانشجوی کارشناسی ارشد، کمیته تحقیقات دانشجویی و گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
2- استاد، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت و گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
3- استادیار، گروه بهداشت عمومی، دانشکده علوم پزشکی شوشتر، شوشتر، ایران
4- دانشیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
5- استادیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
6- استادیار، گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران
2- استاد، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت و گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
3- استادیار، گروه بهداشت عمومی، دانشکده علوم پزشکی شوشتر، شوشتر، ایران
4- دانشیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
5- استادیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
6- استادیار، گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران
چکیده: (52 مشاهده)
مقدمه: پاندمی بیماریهای واگیر تنفسی، چالشی تکرار شونده در سلامت جامعه است و نوع پاسخهای کنترلی به ویژه در بیماران مزمن نقش بسزایی در آن دارد و شناسایی آنها از تکرار بحرانها در آینده جلوگیری میکند. پژوهش حاضر با هدف پیشبینی پاسخهای کنترل خطر کووید ۱۹ و کنترل ترس بر اساس الگوی فرایند توسعه یافته موازی (EPPM یا Extended parallel process model) در بیماران مبتلا به دیابت انجام شد.
روشها: این مطالعه از نوع توصیفی- تحلیلی بود که با مشارکت 254 نفر از میانسالان مبتلا به دیابت تحت پوشش مراکز جامع سلامت شاهینشهر (استان اصفهان) بین سالهای 1401-1400 انجام شد. نمونهها به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار جمعآوری دادهها، پرسشنامهای محقق ساخته مشتمل بر مشخصات دموگرافیک و سؤالات مرتبط با EPPM برای متغیرهای کنترل ترس، کنترل خطر، ادراک و ترس بود که روایی آن با نظر متخصصان و پایایی نیز با روش آزمون- باز آزمون تأیید گردید. دادهها با استفاده از آزمونهای t، ANOVA و مدل معادلات ساختاری) در نرمافزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافتهها: بیشتر شرکتکنندگان زن (7/54 درصد)، دارای تحصیلات دیپلم و بالاتر (8/65 درصد) و متأهل (2/52 درصد) بودند. بر اساس ضرایب به دست آمده، پاسخهای مطلوب کنترل خطر بر اساس سه عامل کارامدی درک شده (649/0 = β) با اثر مستقیم و پاسخهای کنترل ترس (352/0- = β) و ترس (153/0- = β) با اثر معکوس قابل پیشبینی بود (05/0 > P)، اما تهدید درک شده (110/0 = β) اثری بر آن نداشت (05/0 < P). ترس و احساسات منفی به طور معنیداری با تهدید درک شده (32/0- = β) و کارامدی درک شده (300/0 = β) ارتباط داشت.
نتیجهگیری: هرچند الگوی اولیه EPPM به رابطه پاسخهای کنترلی نپرداخت، اما در تحقیق حاضر رابطه معکوس پاسخهای کنترل ترس و کنترل خطر کووید ۱۹ کشف گردید. این نتیجه جدید تأییدکننده چارچوب اولیه به نظر میرسد، اما نتیجه غیر منتظره، ارتباط معکوس تهدید درک شده و اثر مستقیم کارامدی درک شده بر ترس بود که نیازمند بررسی بیشتر میباشد.
روشها: این مطالعه از نوع توصیفی- تحلیلی بود که با مشارکت 254 نفر از میانسالان مبتلا به دیابت تحت پوشش مراکز جامع سلامت شاهینشهر (استان اصفهان) بین سالهای 1401-1400 انجام شد. نمونهها به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار جمعآوری دادهها، پرسشنامهای محقق ساخته مشتمل بر مشخصات دموگرافیک و سؤالات مرتبط با EPPM برای متغیرهای کنترل ترس، کنترل خطر، ادراک و ترس بود که روایی آن با نظر متخصصان و پایایی نیز با روش آزمون- باز آزمون تأیید گردید. دادهها با استفاده از آزمونهای t، ANOVA و مدل معادلات ساختاری) در نرمافزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافتهها: بیشتر شرکتکنندگان زن (7/54 درصد)، دارای تحصیلات دیپلم و بالاتر (8/65 درصد) و متأهل (2/52 درصد) بودند. بر اساس ضرایب به دست آمده، پاسخهای مطلوب کنترل خطر بر اساس سه عامل کارامدی درک شده (649/0 = β) با اثر مستقیم و پاسخهای کنترل ترس (352/0- = β) و ترس (153/0- = β) با اثر معکوس قابل پیشبینی بود (05/0 > P)، اما تهدید درک شده (110/0 = β) اثری بر آن نداشت (05/0 < P). ترس و احساسات منفی به طور معنیداری با تهدید درک شده (32/0- = β) و کارامدی درک شده (300/0 = β) ارتباط داشت.
نتیجهگیری: هرچند الگوی اولیه EPPM به رابطه پاسخهای کنترلی نپرداخت، اما در تحقیق حاضر رابطه معکوس پاسخهای کنترل ترس و کنترل خطر کووید ۱۹ کشف گردید. این نتیجه جدید تأییدکننده چارچوب اولیه به نظر میرسد، اما نتیجه غیر منتظره، ارتباط معکوس تهدید درک شده و اثر مستقیم کارامدی درک شده بر ترس بود که نیازمند بررسی بیشتر میباشد.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت
دریافت: 1403/5/12 | پذیرش: 1404/2/7 | انتشار: 1405/1/15
دریافت: 1403/5/12 | پذیرش: 1404/2/7 | انتشار: 1405/1/15
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
