بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر آگاهی و نگرش بهورزان شهرستان یزد در ارتباط با غربالگری سرطان کولون

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

سید مجید علوی لنگرودی
حسین فلاح زاده
فیروزه مصطفوی دارانی

چکیده

مقدمه: پیشگیری از بیماری‌های غیر واگیر يک موضوع مهم در ارتقای سطح خدمات بهداشتی بوده و آموزش آن با استفاده از مدل‌ها و تئوری‌های آموزش بهداشت امکان‌پذیر می‌باشد. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف تعيين تأثير آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر آگاهی و نگرش بهورزان شهرستان یزد در مورد غربالگری سرطان کولون انجام شد.


روش‌‌ها: در مطالعه نیمه‌تجربی حاضر تمامی 28 بهورز تحت پوشش مرکز بهداشت شهرستان یزد مورد مطالعه قرار گرفتند. برای جمع‌آوري اطلاعات از پرسشنامه‌ای شامل دو قسمت استفاده شد: الف. سؤالات دموگرافيك و ب. سؤالات آگاهی، حساسیت درک ‌شده، شدت درک ‌شده، منافع درک ‌شده، موانع درک‌ شده، خودکارآمدی و رفتار درک ‌شده. مداخله آموزشی مورد نظر در این پژوهش طی سه جلسه آموزشی ارائه گردید. در انتها، داده‌های جمع‌آوری ‌شده با استفاده از نرم‌افزار SPSS 20 و آزمون‌های آماری Kolmogorov–Smirnov، T زوجی و ویلکاکسون تجزیه و تحلیل گردیدند.


یافته‌ها: نتايج نشان دادند که پس از مداخله آموزشی، ميانگين نمره آگاهی بهورزان در ارتباط با غربالگری سرطان کولون به‌ طور معناداری افزایش پیدا کرده است (013/0=P). همچنین میانگین نمرات حساسیت درک ‌شده (047/0=P)، شدت درک ‌شده (324/0=P)، منافع درک ‌شده (001/0>P)، خودکارآمدی (003/0=P) و رفتار درک ‌شده (001/0>P) پس از اجرای مداخله آموزشی افزایش یافت؛ اما میانگین نمره موانع درک‌ شده (746/0=P) کاهش داشت.


نتیجه‌گیری: سازه‌هاي الگوي اعتقاد بهداشتي می‌توانند به ‌عنوان يك چارچوب مناسب جهت طراحي مداخلات آموزشي غربالگری سرطان کولون در راستای بهبود رفتارهای ارتقادهنده سلامتی در بهورزان استفاده شوند.

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

ارجاع به مقاله
علوی لنگرودیس. م., فلاح زادهح., & مصطفوی دارانیف. (2020). بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر آگاهی و نگرش بهورزان شهرستان یزد در ارتباط با غربالگری سرطان کولون. تحقیقات نظام سلامت, 15(3), 177-183. https://doi.org/10.32592/hsr.2020.15.3.109
نوع مقاله
مقاله پژوهشی اصیل

مراجع

1. Alaei Nejad F, Abbasian M, Delvarianzadeh M. Evaluation of the knowledge, attitude and skills among the health volunteers regarding the breast self-examination in Shahroud. Journal of Knowledge & Health. 2007;2(2):23-7.
2. SalimiPormehr S, Kariman N, Sheykhan Z, AlaviMajd H. Investigation of breast cancer screening tests performance and affecting factors in women referred to Ardebil’s health and medical centers, 2009. Journal of Ardabil University of medical sciences. 2010;10(4):310-8.
3. Ghazanfari Z, Mohammad alizadeh S, Azattalab F. Knowledge, Attitude and Practice (Kap) Study Regarding Prevention of Breast Cancer in Working Women of Chaloos City. The Journal of Shahid Sadoughi University of Medical Sciences. 2006;14(2):51-5.
4. Rahaei Z, Ghofranipour F, Morowatisharifabad MA, Mohammadi e. Psychometric properties of a protection motivation theory questionnaire used for cancer early detection. Journal of School of Public Health and Institute of Public Health Research. 2015;12(3):69-79.
5. Baeradeh N, Mirzae M, Zamani M. Epidemiology OF Prevalent Cancers In Khorasan Razavi province In 2008. MJMS. 2015;57(8):926-31.
6. Moradi Marjaneh R, Hassanian S.M, Avan A, Khazaei M. Role of curcumin in prevention and treatment of colorectal cancer: the mechanisms. IUMS. 2017;35(441):969-77.
7. Sadjadi A, Nouraie M, Mohagheghi MA, Mousavi-Jarrahi A, Malekezadeh R, Parkin DM. Cancer occurrence in Iran in 2002, an international perspective. Asian Pacific journal of cancer prevention : APJCP. 2005;6(3):359-63.
8. Education MoHaM. Department of Health, Nonprofit Management Office, Basic interventions for non-existent diseases in the primary health care system of Iran,. Irapan 2017.
9. F A. The effect of health education on the awareness of subjects over 50 years old with regard to colorectal cancer. Med J Tabriz Univ Med Sci. 2001;52(35):43-8.
10. Shouri Bidgoli A, Taheri Kharame Z, Asayesh H. Study of knowledge, attitude, and practice on colorectal cancer screening among individuals older than 50 years based on health belief model. Qom Univ Med Sci J. 2015;9:59-65.
11. Moattari M, Rouzitalb M, Saber Firoozi M, Zare N. The effect of educational intervention on the knowledge and participation of administrative health personnel in colorectal cancer screening program at Shiraz University of Medical Sciences Shiraz 2003. Research in Medicine. 2009;33(1):47-54.
12. Taylor D, Bury M, Campling N, Carter S, Garfield S, Newbould J, et al. A Review of the use of the Health Belief Model (HBM), the Theory of Reasoned Action (TRA), the Theory of Planned Behaviour (TPB) and the Trans-Theoretical Model (TTM) to study and predict health related behaviour change. London, UK: National Institute for Health and Clinical Excellence. 2006:1-215.
13. Javadzade SH, Reisi M, Mostafavi F, Hasanzade A, Shahnazi H, Sharifirad G. Factors associated with the fecal occult blood testing for colorectal cancer screening based on health belief model structures in moderate risk individuals, Isfahan, 2011. Journal of education and health promotion. 2012;1.
14. Mahdavifar M, Sabzevari S, Harandi TF. Using health belief model for assessing health believes about papsmear in women referred to health care centers in Bandar Abbas, Iran. Journal of Health and Development. 2015;4(2):133-45.
15. Akbari M, Rafeefar S, Ayar S, Mohammadi N, Aghamolaee T, Amin Shokravi F. The comprehensive Health Education Program; Familiarity with Basic Concepts, for health supervisors and staff. Tehran: Ministry of Health and Medical Education; 2004.
16. Ezzati E, Shariat F, Moradi F. The Effect of a Blended Educational Program (BEP) on Cervical Cancer Screening Behavior among Housekeeper Women in West Eslamabad in 2016: an Application of Health Belief Model. scientific journal of ilam university of medical sciences. 2017;25(1):110-20.
17. PIRZADEH A. The effect of health education based on health belief model on performance of women regarding Pap smear test in Kouhdasht health centers in 2010. 2010.
18. von Wagner C, Semmler C, Good A, Wardle J. Health literacy and self-efficacy for participating in colorectal cancer screening: the role of information processing. Patient education and counseling. 2009;75(3):352-7.
19. Sarkar U, Fisher L, Schillinger D. Is self-efficacy associated with diabetes self-management across race/ethnicity and health literacy? Diabetes care. 2006;29(4):823-9.
20. Slattery M, Kinney A, Levin T. Factors associated with colorectal cancer screening in a population-based study: the impact of gender, health care source, and time. Preventive medicine. 2004;38(3):276-83.