fa میزان آلودگی شیر خام و پاستوریزه توزیع شده در بازار اصفهان به آفلاتوکسین 1M آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: با توجه به خطرات مایکوتوکسین‌ها برای سلامت عمومی جامعه و ضرورت کنترل مداوم آن‌ها در محصولات کشاورزی، در مطالعه حاضر میزان آلودگی شیر پاستوریزه و شیر خام توزیعی در سطح شهر اصفهان به آفلاتوکسین 1M مورد سنجش قرار گرفت.روش‌ها: 19 نمونه شیر خام و 89 نمونه شیر پاستوریزه از فروشگاه‌های سطح شهر جمع‌آوری شد و میزان آفلاتوکسین 1M در آن‌ها با استفاده از روش کروماتوگرافی مایع با کارکرد بالا (High-performance liquid chromatography یا HPLC) تعیین گردید.یافته‌ها: آلودگی شیرهای تولید داخل و خارج استان با آفلاتوکسین 1M در مقایسه با استاندارد رسمی کشور، کمتر از حد مجاز گزارش شد، اما در مقایسه با استاندارد رسمی اروپا، 63/2 درصد شیرهای تولید داخل استان و 50/37 درصد شیرهای تولید خارج استان به آفلاتوکسین 1M آلودگی داشتند. میانگین آلودگی شیرهای تولید داخل و خارج استان (مجموع شیر پاستوریزه و خام)، به ترتیب 014/0 ± 020/0 و 200/0 ± 040/0 میکروگرم بر لیتر تعیین گردید. میانگین غلظت آفلاتوکسین 1M در شیر پاستوریزه، 019/0 ± 030/0 میکروگرم بر لیتر به دست آمد که به طور معنی‌داری از استانداردهای رسمی ایران، آمریکا و اتحادیه اروپا (به ترتیب 1/0، 5/0 و 05/0 میکروگرم بر لیتر) پایین‌تر بود. میانگین غلظت آلودگی شیر خام نیز 011/0 ± 008/0 میکروگرم بر لیتر بود که نه تنها به طور معنی‌داری از استاندارد اروپا کمتر می‌باشد، بلکه از آلودگی شیر پاستوریزه توزیع شده در سطح شهر نیز کمتر بود. همچنین، میزان آلودگی شیر پاستوریزه تولید داخل استان به طور معنی‌داری از آلودگی شیرهای وارداتی به استان کمتر بود.نتیجه‌گیری: در زمان انجام پژوهش، میزان آلودگی شیرهای توزیع شده در سطح شهر اصفهان به آفلاتوکسین 1M، سلامت عمومی جامعه را با تهدیدی مواجه نمی‌کند، اما همچنان بر لزوم نظارت دقیق آن توسط ادارات و سازمان‌های ذی‌ربط تأکید می‌گردد. Background: Mycotoxins in milk are a public health concern, and there is a need for monitoring their levels regularly. In this study, the level of aflatoxin M1 in raw and pasteurized milk was evaluated in Isfahan City, Iran.Methods: During late March and early April 2015, 19 raw milk and 89 pasteurized milk samples distributed in Isfahan City, were collected from supermarkets, and checked for aflatoxin M1 (AFM1). Samples were analyzed for aflatoxin M1 with a validated high-performance liquid chromatography (HPLC) method.Findings: Aflatoxin M1 was less than Iranian national standard in all pasteurized milk produced inside and outside of Isfahan Province, but more than European :union: (EU) standard in 2.63% of inside-produced and 37.50% of outside-produced milks. The mean concentration of aflatoxin M1 in inside- and outside-produced milks (the whole raw and pasteurized milks) was 0.020 ± 0.014 and 0.040 ± 0.200 µg/l, respectively; and the mean concentration of aflatoxin M1 in pasteurized milk was 0.030 ± 0.019 µg/l that was significantly lower than Iranian national standard (0.1 µg/l), United States Food and Drug Administration (FDA) standard (0.5 µg/l), and EU standard (0.05 µg/kg). The mean concentration of aflatoxin M1 in raw milk was 0.008 ± 0.011 µg/l that was significantly lower not only than the FDA, Iranian national, and EU standards, but also than mean concentration of aflatoxin M1 in pasteurized milk. Moreover, the mean aflatoxin M1 concentration in pasteurized milk produced in Isfahan Province was significantly lower thank milks imported from other provinces to Isfahan.Conclusion: It is concluded that during winter of 2015, aflatoxin M1 levels in raw and pasteurized milks marketed in Isfahan City were not a serious human health hazard, but strict regular control by official organizations is emphasized. آفلاتوکسین 1M, کروماتوگرافی مایع, شیر, ایران, 265 271 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-912&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Rasti-Ardakany محسن راستی اردکانی Yes Lecturer, Department of Animal Science Research, Isfahan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Education and Extension Organization (AREEO), Isfahan, Iran مربی، بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران Ahmad Reza Ranjbari احمدرضا رنجبری No Lecturer, Department of Animal Science Research, Isfahan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Education and Extension Organization (AREEO), Isfahan, Iran مربی، بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران Mohammad Reza Hydari محمد رضا حیدری No Isfahan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Education and Extension Organization (AREEO), Isfahan, Iran دکتری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران