fa اثربخشی طرحواره درمانی گروهی بر طرد- بریدگی و خودگردانی- عملکرد مختل در مردان تحت درمان با داروی نگهدارنده متادون آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: با توجه به اهمیت بعد روان‌شناختی و شخصیتی افراد در شکل‌گیری اعتیاد و اهمیت درمان‌های شناختی در حین ترک مواد مخدر که امروزه در بیشتر مراکز ترک اعتیاد مورد غفلت قرار گرفته است، پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی طرحواره درمانی گروهی بر حوزه‌های طرحواره‌های ناسازگار طرد- بریدگی و خودگردانی- عملکرد مختل در مردان تحت درمان با متادون صورت گرفت.روش‌ها: این مطالعه به روش نیمه آزمایشی و طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون، همراه با گروه شاهد انجام شد. جامعه آماری شامل مردان مراجعه‌کننده به کلینیک‌های ترک اعتیاد شهر اصفهان جهت درمان وابستگی به مواد، در بهار سال 1395 بود. یک مرکز به صورت در دسترس برگزیده شد و بر اساس نمونه‌گیری هدفمند، 30 نفر انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و شاهد قرار گرفتند. گروه آزمایش طرحواره درمانی را به مدت 10 جلسه هفتگی 90 دقیقه‌ای دریافت کرد. داده‌ها به وسیله پرسش‌نامه طرحواره Young (Young Schema Questionnaire یا YSQ-L2) جمع‌آوری گردید و سپس با استفاده از آزمون MANCOVA در نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: طرحواره درمانی گروهی تأثیر معنی‌داری بر حوزه طرد- بریدگی و خرده مقیاس‌های آن (001/0 > P برای همه موارد) و حوزه خودگردانی- عملکرد مختل و خرده مقیاس‌های آن (001/0 > P برای همه موارد) در مردان تحت درمان با متادون داشت.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به دست آمده، پیشنهاد می‌شود که همراه با سایر روش‌های به کار گرفته شده برای کنترل اعتیاد در مراکز ترک، از طرحواره درمانی نیز جهت درمان مشکلات روان‌شناختی استفاده گردد. Background: Considering the importance of the psychological and personality dimensions of the formation of addiction, as well as the importance of cognitive therapies during the abandonment of drugs, which unfortunately is now neglected in most drug addiction centers, this study aimed to assess the effectiveness of group schema therapy on maladaptive schemas domains of disconnection-rejection and impaired autonomy-performance in men under methadone maintenance treatment.Methods: This was a quasi-experimental study with pretest and posttest, as well as control group. The statistical society included all the men receiving treatment for substance abuse since April 2016, in addiction treatment clinics in Isfahan City, Iran. An addiction treatment clinic was selected via available sampling, then based on purposeful sampling and inclusion criteria, 30 participants were selected. The participants were randomly assigned into two experimental and control groups. The experimental group received 10 sessions of schema therapy weekly, with duration of 90 minutes. The study instrument was Young schema questionnaire (YSQ-L2). The obtained data were analyzed using multivariable covariance via SPSS software.Findings: Group schema therapy had significant effect on all the dimensions of disconnection-rejection and its subscales (P < 0.001 for all), as well as impaired autonomy-performance and its subscales (P < 0.001 for all), in men under methadone maintenance treatment.Conclusion: According to the results, we suggest that schema therapy can be used in substance abuse treatment centers, along with other methods to control addiction, and to treat psychological problems of people undergoing methadone treatment plan. 227 234 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-918&slc_lang=fa&sid=1 Arash Ghandehari آرش قندهاری Yes Department of Clinical Psychology, School of Humanities, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran کارشناس ارشد، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده علوم انسانی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران Akram Dehghani اکرم دهقانی No Assistant Professor, Department of Clinical Psychology, School of Humanities, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده علوم انسانی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران