Journal of Health System Research

fa بررسی سواد سلامت و رفتارهای ارتقا دهنده سلامت در دختران دانش‌آموز Assessing Health Literacy and Health Promoting Behaviors among Female Students پژوهشي Research مقدمه: افراد با سواد سلامت محدود، رفتارهای ارتقا دهنده سلامت ضعیف‌تری از خود نشان می‌دهند. پژوهش حاضر با هدف تعیین وضعیت سواد سلامت و رفتارهای ارتقا دهنده سلامت در دانش‌آموزان دختر مقطع دوم متوسطه شهر تهران در سال 1397 انجام شد. روش‌ها: این مطالعه توصیفی- تحلیلی بر روی ۳۷۰ نفر به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انجام گردید. ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ به وسیله پرسش‌نامه‌ دموگرافیک و زمینه‌ای، پرسش‌نامه‌ ﺳﻮﺍﺩ ﺳﻼﻣﺖ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﺎﻥ (Health Literacy Measure for Adolescents یا HELMA) و پرسش‌نامه‌ رفتارهای ارتقا دهنده سلامت (Health Promotion Lifestyle Profile-II یا HPLP-II) ﺟﻤﻊ‌آوری شد. ﺩﺍﺩﻩ‌ﻫﺎ با استفاده ﺍﺯ آمار توصیفی و تحلیلی در ﻧﺮﻡ‌ﺍﻓﺰﺍﺭ SPSS مورد ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻭ ﺗﺤﻠﻴﻞ قرار گرفت. یافته‌ها: میانگین نمره رفتارهای ارتقا دهنده سلامت، ۱۱/۲۴ ± ۵۴/۵۷ (متوسط) و میانگین نمره سواد سلامت، ۸۷/۱۲ ± ۹۲/۵۹ (نه چندان کافی) بود. بیشترین میانگین نمره ابعاد رفتارهای ارتقا دهنده سلامت و سواد سلامت به ترتیب به حیطه‌های کنترل استرس (۵۵/۶۵) و درک (۱۵/۷۴) و کمترین میانگین نمره به حیطه‌های مسؤولیت‌پذیری در قبال سلامت (۱۸/۵۰) و محاسبه (۶۹/۴۳) اختصاص داشت. بین سواد سلامت و رفتارهای ارتقا دهنده سلامت ارتباط مستقیم و معنی‌داری مشاهده گردید (43/0 = r، 001/0 > P) و آن‌ها با مطالعه مجله و روزنامه و علاقه به موضوعات سلامت ارتباط مستقیم و معنی‌دار و با ساعات استفاده از اینترنت و ارزیابی وضعیت سلامت دارای ارتباط معکوس و معنی‌داری بود. بین رفتارهای ارتقا دهنده سلامت با پایه تحصیلی (35/0- = r، 001/0 > P) و سن (31/0- = r، 001/0 > P) ارتباط معکوس و با رشته تحصیلی (30/0 = r، 001/0 > P) ارتباط معنی‌داری وجود داشت. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به دست آمده، لزوم تدوین برنامه‌های مدون آموزشی جهت ارتقای این دسته از رفتارها و افزایش سواد سلامت در فضای مجازی ضروری می‌نماید. Background: People with limited health literacy show a low level of health promoting behaviors. This study is performed aiming to determine relationship between health literacy status and health promoting behaviors among female high school students in Tehran, Iran, in 2018. Methods: This descriptive-analytic study was conducted on 370 people using cluster sampling method. Data were collected through demographic and background questionnaires, Health Literacy Measure for Adolescents (HELMA), and Health Promoting Lifestyle Proﬁle II (HPLP-II) and analyzed using descriptive and analytical tests in SPSS software. Findings: The mean scores of health promotion behaviors and health literacy were 57.54 ± 11.24 (moderate) and 59.92 ± 12.87 (inadequate), respectively. The highest mean scores of health promotion behavior and health literacy dimensions were stress control (65.55) and perception (74.15) and the lowest mean scores were health responsibility (50.18) and calculation (43.69), respectively. There was a direct and significant relationship between health literacy and health promotion behaviors (r = 0.43, P < 0.001) with the study of magazines and the interest in health issues. However, the relationship between the use of the Internet and the evaluation of the health status with these dimensions was inverse and significant. There was an inverse relationship between the health promoting behaviors with educational stage (r = -0.35, P < 0.001) and age (r = -0.31 , P < 0.001), and a significant relationship with the field of study (r = 0.30, P < 0.001). Conclusion: According to the study results, it is necessary to develop curriculum for promoting these behaviors and increase the health literacy in cyberspace. رفتارهای سلامتی, سواد سلامت, دانش‌آموز, نوجوانان Health behaviors, Health literacy, Student, Adolescents 78 86 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-17&slc_lang=fa&sid=1 Neda Karimi ندا کریمی sadeghir@tums.ac.ir https://orcid.org/0000-0003-4137-487X No Department of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس ارشد، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Sahrzad Saadat-Gharin شهرزاد سعادت قرین sadeghir@tums.ac.ir No Department of Health Education, School of Dr. Shariati Technical, Technical & Vocational University, Tehran, Iran کارشناس ارشد، گروه آموزش بهداشت، دانشکده فنی دکتر شریعتی، دانشگاه فنی و حرفه‌ای، تهران، ایران Azar Tol آذر طل sadeghir@tums.ac.ir No Department of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دکتری تخصصی، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Roya Sadeghi رؤیا صادقی sadeghir@tums.ac.ir https://orcid.org/0000-0002-4290-0950 Yes Professor, Department of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mehdi Yaseri مهدی یاسری sadeghir@tums.ac.ir No Associate Professor, Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Bahram Mohebbi بهرام محبی sadeghir@tums.ac.ir No Associate Professor, Cardiovascular Intervention Research Center, Cardio-Oncology Research Center, Rajaie Cardiovascular Medical and Research Center, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار، ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻣﺪاﺧﻼت ﻗﻠﺒﻲ و ﻋﺮوﻗﻲ، مرکز تحقیقات کاردیوانکولوژی، مرکز آموزشی، تحقیقاتی و درمانی قلب و عروق شهید رجایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران