Journal of Health System Research

fa مدل پواسون دو متغیره با استفاده از روش چند سطحی و کاربرد آن در تحلیل عوامل مؤثر بر مرخصی استعلاجی کارکنان یک شرکت فولادسازی Bivariate Poisson Model Using Multi-Level Method and Its Application in Analyzing the Factors Affecting Sick Leave of Employees of a Steel Company آمار زیستی و اپیدمیولوژی Biostatistics and Epidemiology پژوهشي Research مقدمه: یکی از مسایل تأثیرگذار بر بهروری اقتصادی، غیبت از کار به دلیل بیماری (مرخصی استعلاجی) می‌باشد. با توجه به اهمیت این موضوع، پژوهش حاضر به بررسی عوامل مؤثر بر تعداد روز مرخصی استعلاجی ناشی از بیماری‌های کار و بیماری‌های داخلی پرداخت. روش: این مطالعه از نوع مقطعی بود و بر روی کارکنان مرد شاغل در کارخانه فولاد مبارکه اصفهان طی سال‌های 94-1390 انجام شد. بدین منظور، متغیرهای پاسخ تعداد روز مرخصی استعلاجی ناشی از بیماری‌های داخلی و کار و متغیرهای کمکی شامل نوبت کاری، وضعیت سیگار کشیدن، تحصیلات، سن، سابقه کار، شاخص توده بدنی (Body mass index یا BMI) و شاخص خطر Framingham (Framingham Risk Score یا FRS) بود. جهت تحلیل داده‌ها، از مدل پواسون دو متغیره با استفاده از روش چند سطحی استفاده گردید.   یافته‌ها: تحقیق حاضر بر روی 17988 نفر از کارگران با میانگین سن 7/56 ± 38/13 سال و میانگین سابقه کاری 5/59 ± 6/79 سال انجام شد. متغیرهای نوبت کاری (1/47 = eβ)، مصرف سیگار (1/82 = eβ)، تحصیلات (1/11 = eβ)، سن (1/02 = eβ)، سابقه کاری (1/05 = eβ)، BMI (1/02 = eβ) و FRS (1/08 = eβ) تأثیر معنی‌داری بر متوسط مرخصی استعلاجی ناشی از بیماری‌های داخلی داشت، اما از متغیرهای مذکور تنها چهار متغیر مصرف سیگار (0/74 = eβ)، تحصیلات (1/19 = eβ)، سابقه کاری (1/01 = eβ) و FRS (1/02 = eβ) تأثیر معنی‌داری را بر متوسط مرخصی استعلاجی ناشی از بیماری‌های ناشی از کار نشان داد. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به دست آمده، می‌توان با کنترل متغیرهای تأثیرگذار، به ارایه راهکارهای مناسب جهت کاهش تعداد روز مرخصی استعلاجی دست یافت. Background: One of the issues that affects the economic productivity is the absence from work due to illness (sick leave). Considering the importance of this subject, in this study, the factors affecting the number of days of sick leave due to occupational and internal diseases have been investigated. Methods: This cross-sectional study was performed on male employees working in Mobarakeh Steel Company in Isfahan, Iran, from 2011 to 2015. In this study, the response variables were the number of days of sick leave due to internal and occupational diseases, and the covariate variables were shift work, smoking status, education, age, work experience, body mass index (BMI), and Framingham Risk Score (FRS). Data were analyzed by bivariate Poisson model using multi-level method. Findings: The present study was performed on 17988 male workers with mean age of 38.13 ± 7.56 years and mean work experience of 6.79 ± 5.95 years. The results showed that the variables of shift work (eβ = 1.47), smoking (eβ = 1.82), education (eβ = 1.11), age (eβ = 1.02), work experience (eβ = 1.05), BMI (eβ = 1.02), and FRS (eβ = 1.08) had a significant effect on the average sick leave due to internal diseases; however, of the above variables, only four variables of smoking (eβ = 0.74), education (eβ = 1.19), work experience (eβ = 1.04), and FRS (eβ = 1.02) had a significant effect on the average sick leave due to occupational diseases. Conclusion: According to the results of this study, by controlling the effective variables, it is possible to provide appropriate strategies to reduce the number of days of sick leave. مرخصی استعلاجی, تحلیل چند متغیره, توزیع پواسون, غیبت از کار Sick leave, Multivariate analysis, Poisson distribution, Absenteeism 320 327 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-33-2&slc_lang=fa&sid=1 Zohreh Rafati زهره رفعتی 0000-0003-3709-0727 No MSc Student, Department of Biostatistics, School of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه آمار زیستی، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Mohammad Gholami-Fesharaki محمد غلامی فشارکی mohammad.gholami@modares.ac.ir 0000-0003-0517-5718 Yes Associate Professor, Department of Biostatistics, School of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشیار، گروه آمار زیستی، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران