fa بررسی زمانی- مکانی آلودگی دی‌اکسید نیتروژن در استان خوزستان با استفاده از سنجنده TROPOMI پژوهشي Research <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span></strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> استان خوزستان یکی از بزرگ‌ترین استان‌های صنعتی ایران با آلاینده‌های زیاد در هوا می‌باشد. یکی از آلاینده‌های اصلی هوا، دی‌اکسید نیتروژن (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Nitrogen dioxide</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> یا </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">NO₂</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">) است که بررسی آن در سطح استان برای مدیران و برنامه‌ریزان، می‌تواند بسیار حایز اهمیت باشد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی مکانی- زمانی آلاینده </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">NO₂</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> در استان خوزستان با استفاده از ماهواره سنتینل 5 [سنجنده </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">TROPOspheric Monitoring Instrument</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">TROPOMI</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">)] انجام شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">روش‌ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> ابتدا مقدار غلظت آلودگی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">NO₂</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> تروپوسفری در هر ماه برآورد گردید. در مرحله بعد با استفاده از نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">ArcMap</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">، میانگین ماهانه از غلظت این آلاینده برای استان خوزستان به دست آمد. از طرف دیگر، موقعیت 100 صنعت مهم آلاینده هوا در استان خوزستان با استفاده از نقشه‌های </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Google Earth</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> تهیه شد. در نهایت، شهرها و صنایع استان خوزستان به ترتیب میزان غلظت آلودگی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">NO₂</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> تروپوسفری اولویت‌بندی گردید.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته‌ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> مقادیر بیشینه غلظت </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">NO₂</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> به ترتیب در شهرهای باوی، اهواز، آبادان و ماهشهر مشاهده گردید. تراکم این گاز در شهرهای ایذه، لالی و باغ‌ملک کمترین مقادیر را به خود اختصاص داد. در ماه‌های سرد سال، غلظت این آلاینده در شهرهای خرمشهر و بندر ماهشهر بیشتر از ماه‌های گرم سال بود. همچنین، نتایج تجزیه و تحلیل آلودگی این آلاینده در صنایع نشان داد که بیشترین غلظت آن در صنایع پتروشیمی فارابی مشاهده گردید و در اولویت‌های بعدی، می‌توان به صنایع فولاد خوزستان و پتروشیمی غدیر و رازی اشاره نمود.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> با توجه به نتایج به دست آمده از پژوهش، چنین می‌توان استنباط نمود که ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ﻏﻠﻈﺖ بالای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">NO₂</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"> در استان خوزستان، مربوط به شهرهایی ﺑﺎ تراکم جمعیت زیاد و فعالیت‌های صنعتی است.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span> <div> <div> <div><strong>Background</strong><strong>:</strong> Khuzestan province is one of the largest industrial provinces in Iran, with high air pollution. One of the main air pollutants is nitrogen dioxide (NO₂) in the atmosphere, which is linked to several epidemiological and environmental effects. Thus, spatial and temporal monitoring of NO₂ is crucial for land managers. So, the aim of this study was the spatiotemporal evaluation of NO₂ in Khuzestan Province, Iran, using Sentinel 5 (TROPOMI).<br> <strong>Methods:</strong> Initially, the amount of tropospheric NO₂ concentration was estimated in each month. In the next step, using ArcMap software, the monthly average of tropospheric NO₂ was extracted from 12 months. Moreover, the location of 100 important air pollutant industries in the Khuzestan Province was extracted using Google Earth image. Thus, using the monthly average NO₂ concentrations and the location of the cities and industries, the monthly average pollution of this pollutant was extracted for the cities and industries. Finally, the cities and industries of air pollution in Khuzestan Province were prioritized based on of tropospheric NO₂concentration.<br> <strong>Findings:</strong> The maximum concentrations of this gas was in Bavi, Ahvaz, Abadan, and Mahshahr cities; and respectively, this gas had the lowest values of NO₂in Izeh, Lali, and Baghmalek cities. Moreover, in the cold months of the year, Khorramshahr and Mahshahr had higher concentrations of NO₂in comparison to the warm months of the year. The results of the spatial analysis revealed that the highest concentration of NO₂ was in the Farabi Petrochemical Company, Khuzestan Steel Company, Ghadir, and Razi Petrochemicals, respectively.<br> <strong>Conclusion:</strong> According to the findings of this study, it can be deduced the influence of local emission sources of NO₂ in Khuzestan Province is related to population density, high traffic of motor vehicles, and industrial activities<span dir="RTL">.</span></div> </div> <div><div id="_com_1" uage="JavaScript"></div></div> </div> آلودگی هوا, ذرات معلق, سری‌های زمانی, سنتینل 5, ایران Air pollutions, Particulate matters, Time series, Sentinel 5, Iran 87 96 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-62&slc_lang=fa&sid=1 Kazem Rangzan کاظم رنگزن kazemrangzan@scu.ac.ir https://orcid.org/0000-0002-4576-6275 Yes Associate Professor, Department of Remote Sensing and Geographical Information System (GIS), Faculty of Earth Sciences, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran دانشیار، گروه سنجش از دور و GIS، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Mostafa Kabolizadeh مصطفی کابلی‌زاده kazemrangzan@scu.ac.ir https://orcid.org/0000-0001-6058-822X No Assistant Professor, Department of Remote Sensing and Geographical Information System (GIS), Faculty of Earth Sciences, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran استادیار، گروه سنجش از دور و GIS، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Shahin Mohammadi شاهین محمدی kazemrangzan@scu.ac.ir https://orcid.org/0000-0002-4848-322X No PhD Student, Department of Remote Sensing and Geographical Information System (GIS), Faculty of Earth Sciences, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran دانشجوی دکتری تخصصی، گروه سنجش از دور و GIS، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران