fa تأثیر مداخله آموزشی مبتنی بر تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده بر ارتقای رفتار تفکیک از مبدأ زباله در دانش‌آموزان مقطع ابتدایی شهرستان خرم‌آباد آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">مقدمه:</span></span></span></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">آموزش تفکیک زباله برای دانش‌آموزان به دلیل نقش مهم این گروه در جلب مشارکت والدین، دارای اهمیت بسزایی است. پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر آموزش مبتنی بر تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده بر ارتقای رفتار تفکیک زباله در دانش‌آموزان مقطع ابتدایی شهرستان خرم‌آباد انجام گرفت</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">.</span></span></span><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></b></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">روش‌ها</span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">: این مطالعه از نوع مداخله‌ای کنترل‌دار تصادفی بود که طی سال تحصیلی 1400-1399 بر روی دانش‌آموزان مقطع ابتدایی شهرستان خرم‌آباد انجام شد. هشت مدرسه به صورت چند مرحله‌ای انتخاب گردید و 100 نمونه در هر گروه (آزمون و شاهد) در نظر گرفته شد. سپس مداخله آموزشی بر اساس نتایج نیازسنجی برای گروه آزمون، طی یک ماه و در قالب 3 جلسه آموزشی 45 دقیقه‌ای صورت گرفت. نتایج دو ماه بعد از مداخله جمع‌آوری شد و داده‌ها با استفاده از </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">آزمون‌های </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Independent t</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Paired t</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> و ²</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Symbol">c</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> در نرم‌افزار </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">SPSS</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> مورد تجزیه</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> و تحلیل قرار گرفت.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">یافته‌ها:</span></span></span></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">قبل از مداخله آموزشی، به جزء نمره متغیر آگاهی، اختلاف معنی‌داری بین متغیرهای دو گروه وجود نداشت، اما پس از انجام مداخله، دو گروه از نظر همه سازه‌های مورد بررسی تفاوت معنی‌داری را نشان دادند (050/0 > </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">P</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">). عملکرد گروه آزمون قبل از آموزش، 73/0 </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span cambria="" style="font-family:">&plusmn;</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> 34/2 بود و پس از آموزش به 45/0 </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span cambria="" style="font-family:">&plusmn;</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> 11/3 رسید و ارتقای معنی‌داری یافت (001/0 > </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">P</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">)</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتیجه‌گیری:</span></span></span></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">مداخله آموزشی بر اساس تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده از طریق ارتقای نگرش و ارزیابی پیامدهای رفتاری دانش‌آموزان در زمینه رفتار تفکیک زباله از مبدأ، باعث ارتقای رفتار دانش‌آموزان گردید که پیشنهاد می‌شود این شیوه آموزشی در سایر مدارس نیز اجرا گردد</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <br> محسن شمسی: <a href="https://scholar.google.com/citations?hl=en&user=zycV9X8AAAAJ">google scholar</a> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Background:</span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Waste separation education is very important for students because of the important role of this group in attracting parental involvement. Therefore, this study was conducted to investigate the effect of educational intervention based on the theory of planned behavior on the promotion of waste separation at source behavior among the primary school students in Khorramabad City, Iran.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Methods:</span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> This randomized controlled interventional study was conducted during the academic year of 2020-2021 among the primary school students in the city of Khorramabad. Eight schools were selected in a multi-stage method and the sample size was estimated at a total of 200 people, taking into account at least 100 samples in each group <st1:citation w:st="on">(test and control)</st1:citation>. Then, the educational intervention was performed based on the results of needs assessment for the experimental group during one month and in the form of three sessions of 60-minute training. The data were collected 2 months after the intervention and were analyzed using SPSS software by using independent t-test, paired t-test, and chi-square test.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Findings:</span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Before the educational intervention, except for the score of awareness variable, all variables were not significantly different between the two groups; however, after the intervention, the two groups had significant differences regarding all of the studies variables (P < 0.050). The performance of the intervention group before training was 2.34 &plusmn; 0.73, which increased significantly to 3.11 &plusmn; 0.45 after training (P < 0.001).</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion:</span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Educational intervention based on the theory of planned behavior by promoting attitudes and evaluating the behavioral consequences of students in the field of waste separation behavior at source eventually improved the behavior of students; it is suggested that this educational method be implemented in other schools as well.</span></span></span></span></span></span> آموزش, مدیریت زباله, تئوری رفتار برنامه‌ریزی, دانش‌آموزان Education, Waste management, Theory of planned behavior, Students 192 199 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-304-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Javad Fallah-Nejad محمد جواد فلاح نژاد mohmadjavadfallah@gmail.com 100319475328460018787 0009-0006-6625-8305 No MSc Student, Student Research Committee AND Department of Health Education and Health Promotion, School of Health, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد، کمیته تحقیقات دانشجویی و گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Mohsen Shamsi محسن شمسی mohsen_shamsi1360@yahoo.com 100319475328460018788 100319475328460018788 Yes Associate Professor, Department of Health Education and Health Promotion, School of Health, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran دانشیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Reza Darvishi Cheshmeh Soltani رضا درویشی چشمه‌ سلطانی rezadarvish86@yahoo.com 100319475328460018789 100319475328460018789 No Associate Professor, Department of Environmental Health Enginerring, School of Health, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Mahbobeh Khorsandi محبوبه خورسندی khorsandi.mahboobeh@gmail.com 100319475328460018790 100319475328460018790 No Professor, Department of Health Education and Health Promotion, School of Health, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran استاد، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Rahmatollah Moradzadeh رحمت‌اله مرادزاده moradzadehr@yahoo.com 100319475328460018791 100319475328460018791 No Associate Professor, Department of Epidemiology, School of Health, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran دانشیار، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران