Journal of Health System Research

fa بررسی تأثیر آموزش اصول بهداشتی ارایه شده توسط مربیان بهداشت مدارس بر عملکرد بهداشتی دختران دانش‌آموز مقطع ابتدایی شهر اصفهان در سال تحصیلی 98-1397 The Effect of Health Principles Education on Performance of Female Elementary School Students in Isfahan, Iran, 2018-2019 روانشناسی سلامت health Psychology پژوهشي Research مقدمه: مدرسه دومین نهادی است که کودک برای یادگیری در سطح گسترده‌تر به آن قدم می‌گذارد. حفظ سلامت جسمی، روانی و اجتماعی کودکان و نوجوانان به عنوان آینده‌سازان کشور، بسیار مهم می‌باشد. بهبود شرایط زندگی این گروه می‌تواند گام بزرگی در سلامت جامعه و پیشگیری از بیماری‌های سنین بالاتر و صرفه‌جویی در هزینه‌های درمانی باشد. بنابراین، آموزش بهداشت در کلیه مقاطع تحصیلی مدارس به ویژه ابتدایی و راهنمایی، در ارتقای سلامت دانش‌آموزان و جامعه نقش مهمی دارد. هدف از انجام پژوهش حاضر، تعیین میزان تأثیر آموزش اصول بهداشتی ارایه شده توسط مربیان بهداشت مدارس بر عملکرد دانش‌آموزان دختر مقطع ابتدایی شهر اصفهان بود. روش‌ها: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی، 194 نفر از دانش‌آموزان دختر مشغول به تحصیل در سنین 8 تا 12 سال به صورت تصادفی ساده از مدارس مقطع ابتدایی دخترانه ناحیه 5 شهر اصفهان و 60 نفر مربی بهداشت به صورت سرشماری در سال تحصیلی 98-1397 انتخاب شدند. ابزار تحقیق، دو پرسش‌نامه محقق ساخته شامل سؤالاتی در حیطه‌های بهداشت فردی، معاینات دوره‌ای، سلامت روانی دانش‌آموزان و توانمندی دانش‌آموزان بود. داده‌ها با استفاده از آمارهای توصیفی، آزمون ضریب همبستگی Pearson، Spearman و t در نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.  یافته‌ها: بین توانمندسازی دانش‌آموزان با میزان رعایت اصول بهداشت فردی (585/0 = r، 001/0 > P)، بهداشت عمومی (0/503 = r، 0/001 > P)، سلامت روانی (0/304 = r، 0/018 = P) و دفعات معاینات دوره‌ای (0/266 = r، 0/044 = P) ارتباط معنی‌داری وجود داشت. بین آموزش مباحث بلوغ با رعایت بهداشت فردی (0/585 = r، 0/001 > P)، بهداشت عمومی (0/609 = r، 0/001 > P)، سلامت روانی (503/ 0= r، 0/018 = P)، ارتباط با مربی (0/261 = r، 0/05 = P) معاینات دوره‌ای (0/317 = r، 0/015 = P) و توانمندی دانش‌آموزان (0/549 = r، 0/001> P) ارتباط معنی داری مشاهده گردید. نتیجه‌گیری: آموزش‌های بهداشتی در مدارس، بر ارتقای سطح بهداشت فردی، بهداشت عمومی و سلامت روانی دانش‌آموزان مؤثر است و هرچه دانش‌آموزان تحت تأثیر آموزه‌های بهداشتی قرار گیرند و زمان معاینات دوره‌ای بیشتر باشد، بر توانمندی دانش‌آموزان در رعایت اصول بهداشتی فردی و عمومی در جامعه اثر بیشتری خواهد داشت. نتایج بیانگر مؤثر بودن آموزش‌های بهداشتی مدارس در افزایش آگاهی و بهبود نحوه عملکرد دانش‌آموزان در زندگی خود و خانواده بود. Background: School is the second institution that a child steps into to learn at a broader level. Maintaining the physical, mental, and social health of children and adolescents as the future builders of the country is very important. Improving the living conditions of this group can be a great step in community health, prevention of diseases of older ages, and saving medical costs; therefore, health education plays an important role in promoting the health of students and society in all educational levels of schools, especially primary and middle schools. The aim of this study was to determine the effect of health principles education on the performance of female elementary school students in Isfahan, Iran. Methods: In this descriptive-analytical study, 194 female students aged 8-12 years were selected through simple random sampling from elementary schools of District 5 of Isfahan City and 60 health educators were selected via census in 2018-2019 academic year. The study tools were two researcher-made questionnaires including questions in areas such as personal hygiene, periodic examinations, mental health of students, and students’ ability. Data were analyzed using descriptive statistics, Pearson, Spearman, and t-test correlation coefficients via SPSS software. Findings: There was a significant relationship between students' empowerment and observance of personal hygiene principles (r = 0.585, P < 0.001), public health (r = 0.503, P < 0.001), mental health (r = 0.304, P = 0.018), and periodic examinations (r = 0.266, P = 0.044). A significant relationship was observed between teaching puberty issues and observance of personal hygiene principles (r = 0.585, P < 0.001), public health (r = 0.609, P < 0.001), mental health (r = 0.503, P = 0.018), relationship with the instructor (r = 0.261, P = 0.050), periodic examination (r = 0.317, P = 0.015), and the ability of students (r = 0.549, P < 0.001). Conclusion: Health education in schools is effective in promoting personal hygiene, public health, and mental health of students and the more students are affected by health instructions and the more the time of periodic examinations is, the more students' ability will be to observe individual and public health principles. The results indicated the effectiveness of school health education in increasing awareness and improving the performance of students in their lives and their families. آموزش بهداشت, بهداشت عمومی, مدارس, دانش‌آموزان Health education, Public health, Schools, Students 290 296 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-155-2&slc_lang=fa&sid=1 Faranak Ravanmehr فرانک روان‌مهر faranak_ravanmehr@yahoo.com No PhD Student, Department of Sociology, School of Humanities, Dehaghan Branch, Islamic Azad University, Dehaghan, Iran دانشجوی دکتری تخصصی، گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، دهاقان، ایران Mohammad Ali Chitsaz محمد علی چیت‌ساز madchitsaz@dehaghan.ic.ir Yes Assistant Professor, Department of Sociology, School of Humanities, Dehaghan Branch, Islamic Azad University, Dehaghan, Iran استادیار، گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، دهاقان، ایران Naser Hejazi ناصر حجازی No Assistant Professor, Department of Sociology, School of Humanities, Dehaghan Branch, Islamic Azad University, Dehaghan, Iran استادیار، گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، دهاقان، ایران