fa بررسی و پهنه‌بندی کیفیت شیمیایی چاه‌های آب شرب و کشاورزی برخی از شهرستان‌های استان اصفهان پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">مقدمه:</span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> در سال‌های اخیر، عواملی همچون رشد جمعیت، کمبود بارندگی و افزایش فعالیت‌های شهری، صنعتی و کشاورزی، سبب استفاده بیشتر از منابع آب‌های زیرزمینی شده است. این مسأله مشکلات زیادی را برای اقتصاد، اکوسیستم و سلامتی انسان به همراه خواهد داشت. با توجه به ضرورت بررسی و پایش کیفیت آب‌های زیزمینی، پژوهش حاضر با هدف بررسی شاخص‌های شیمیایی مهم چاه‌های آب در برخی از شهرستان‌های استان اصفهان به اجرا درآمد.</span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">روش‌ها:</span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> برای انجام این مطالعه، 181 نمونه آب چاه از شهرستان‌های خوانسار، داران، تیران، فریدون‌شهر، نجف‌آباد و دهاقان جمع‌آوری و مقادیر هدایت الکتریکی (</span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Electrical conductivity</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> یا </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">EC</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">)، </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">pH</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> و غلظت نیترات در آن اندازه‌گیری گردید. سپس ضریب خطر (</span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Hazard quotient</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> یا </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">HQ</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">) نیترات (خطر غیر سرطان‌زایی نیترات) محاسبه شد. برای تهیه نقشه‌های پراکنش ویژگی‌های اندازه‌گیری شده، نرم‌افزار </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">ArcGIS</span></span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> مورد استفاده قرار گرفت. </span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">یافته‌ها:</span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> مقدار </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">EC</span></span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> از 4/191 تا 7624 میکروزیمنس بر سانتی‌متر، </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">pH</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> از 49/6 تا 2/8 و غلظت نیترات از 9/1 تا 2/99 میلی‌گرم در لیتر متغیر بود. کمترین مقدار شاخص </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">HQ</span></span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> برای گروه مردان (03/0) و بیشترین مقدار آن برای گروه کودکان (68/3) گزارش شد. مقدار میانگین </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">HQ</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> برای گروه مردان، زنان و کودکان به ترتیب 61/0، 74/0 و 40/1 به دست آمد.</span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">نتیجه‌گیری:</span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> تمامی مقادیر اندازه‌گیری ‌شده </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">pH</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> در محدوده استاندارد ملی ایران (1053) و سازمان حفاظت محیط ‌زیست ایران بود. مناطق مورد بررسی محدودیتی از نظر غلظت نیترات برای استفاده از آب چاه‌ها جهت کشاورزی نداشتند؛ هرچند در 6/78 درصد از مناطقی که مقدار نیترات در محدوده 50-1/22 میلی‌گرم در لیتر بود، احتمال افزایش مقدار نیترات و نامناسب شدن آن برای شرب وجود دارد.</span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Background</span></span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">: In recent years, population growth, lack of rainfall, and increase in urban, industrial, and agricultural activities have caused more use of underground water resources. This will cause many problems for the economy, ecosystem, and human health. Considering the need to investigate and monitor the quality of groundwater, the present research was carried out with the aim of investigating the important chemical parameters of water wells in some cities of Isfahan Province, Iran.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Methods</span></span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">: To conduct this research, 181 well water samples were collected from Khansar, Daran, Tiran,</span></span></span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Fereydunshahr, Najaf Abad, and Dehaghan cities in Isfahan Province. Then, electrical conductivity (EC), pH, and nitrate concentration were measured. Next, nitrate hazard quotient (HQ) (non-carcinogenic risk of nitrate) was calculated. ArcGIS software was used for mapping the measured features.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Findings: </span></span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The amount of EC, pH, and nitrate varied from 191.4 to 7624 &mu;S/cm, 6.49 to 8.20, and 1.9 to 99.2 mg/l, respectively. The lowest value of HQ (0.03) was calculated for the group of men and the highest value (3.68) was obtained for the group of children. The average value of HQ for men, women, and children was 0.61, 0.74, and 1.40, respectively.</span></span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Conclusion:</span></span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> All measured pH values were below the national standard of Iran (1053) and the Environmental Protection Organization of Iran. The studied areas had no limit in terms of nitrate concentration for using well water for agriculture. However, in 78.6% of the study areas where the amount of nitrate was in the range of 22.1-50 mg/l, there is a possibility of increasing nitrate concentration and making it unsuitable for drinking.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> هدایت الکتریکی, pH, نیترات, چاه‌های آب, ایران Electrical conductivity, pH, Nitrates, Water wells, Iran 103 110 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-443-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamidreza Rahmani حمیدرضا رحمانی rahmani.hrhr@gmail.com 100319475328460018093 100319475328460018093 No Assistant Professor, Department of Soil and Water Research, Isfahan Agricultural and Natural Resources Research and Training Center AND Agricultural Research, Education and Extension Organization, Isfahan, Iran استادیار، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان و سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران Zahra Khanmohammadi زهرا خان‌محمدی z.khanmohamadi@areeo.ac.ir 100319475328460018094 100319475328460018094 Yes Assistant Professor, Department of Soil and Water Research, Isfahan Agricultural and Natural Resources Research and Training Center AND Agricultural Research, Education and Extension Organization, Isfahan, Iran استادیار، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان و سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران