fa کارآیی آموزش تغذیه بر اساس مدل بزنف در بهبود شاخص‌های متابولیکی سالمندان مبتلا به دیابت نوع 2 آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: دیابت یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن می‌باشد امروزه دیابت در سالمندان یکی از مهم‌ترین اپیدمی‌های قرن است این مطالعه با هدف بررسی اثر بخشی مدل بزنف (باور‌ها، نگرش‌ها، نرم‌های انتزاعی و عوامل قادر‌کننده) در آموزش تغذیه کوتاه مدت به سالمندان (&ge;60 سال) مبتلا به دیابت نوع 2 انجام پذیرفت. روش‌ها: در این کار آزمایی بالینی تصادفی، 100 بیمار سالمند مبتلا به دیابت نوع 2 در دو گروه مداخله و کنترل به صورت تصادفی بر‌اساس شماره پرونده تقسیم شدند اطلاعات هر دو گروه به صورت مشابه و در دو زمان قبل و 3 ماه پس از مداخله آموزشی جمع‌آوری گردید. مداخله آموزشی در 4 جلسه آموزشی و هر جلسه به مدت 70 دقیقه انجام و نتایج به وسیله آزمون‌های آماری مجذور کای، T مستقل، زوجی و آنالیز واریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: پس از مداخله آموزشی میانگین کلیه سازه‌های مدل بزنف (آگاهی، نگرش، نرم‌های انتزاعی، عوامل قادر‌کننده) تفاوت معنی‌داری‌ را در بین‌ گروه مداخله و گروه کنترل نشان می‌دهد (001/0>P). علاوه بر آن میانگین هموگلوبین گلیکوزیله (001/0>P)، قند خون ناشتا (001/0>P)، تری گلیسیرید (001/0>P) و لیپوپروتئین سبک (02/0=P) بهبود معنی ‌‌&lrm;داری را در گروه مداخله نشان می‌دهد. نتیجه‌گیری: مداخله آموزش تغذیه بر اساس مدل بزنف علاوه بر بهبود آگاهی و نگرش سالمندان مبتلا به دیابت نوع 2 سبب بهبود شاخص‌های متابولیک آن‌ها نیز شده است. واژه‌های کلیدی‌: آموزش تغذیه، مدل بزنف، شاخص‌های متابولیک، سالمندان، دیابت نوع 2 Background: The purpose of this study was to evaluate short-term application of nutritional education program based on the BASNEF Model on the elderly people with type-2 diabetes. Methods: In this randomized controlled trial, 100 diabetic elders (&ge;60 years) were chosen who were divided into intervention and control groups, randomly. Data of control and intervention groups were collected at baseline and after three months of follow-up. The intervention consisted of four educational sessions, each one for 70 minutes. Finally, data were analyzed using chi-square, t-test and paired t-test. Findings: After implementing educational programs, mean score of all aspects of BASNEF Model (knowledge, attitude, subjective norm, enabling factors) in the experimental group had significant difference in comparison with the control group (P< 0.001). Also, HbA1c (P< 0.001), FBS (P< 0.001), TG (P< 0.001) and LDL (p=0.02) improved significantly in the experimental group. Conclusion: BASNEF-based nutritional education led to improved knowledge and attitude of diabetic elders and improved indices of metabolic outcomes during a 3-month intervention. Key Words: Nutrition education, BASNEF model, Metabolic Outcomes, Elderly, Type-2 diabetes mellitus. 0 0 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-47&slc_lang=fa&sid=1 Arash Najimi آرش نجیمی 100319475328460014563 100319475328460014563 Yes MSc of health education, Department of Health Education and promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran کارشناس ارشد، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. Leila Azadbakht لیلا آزاد بخت 100319475328460014564 100319475328460014564 No Assistant Professor, Food security Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran استادیار، مرکز تحقیقات امنیت غذایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. Akbar Hassanzadeh اکبر حسن زاده 100319475328460014565 100319475328460014565 No Instructor, Department of Biostatistics and Epidemiology, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran مربی، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. Gholam Reza Sharifirad غلامرضا شریفی راد 100319475328460014566 100319475328460014566 No Associate Professor, Department of Health Education and promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.