fa مقایسه اثربخشی برنامه آموزش تغذیه بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی با آموزش سنتی در افزایش وزن دوران بارداری آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: یکی از تغییرات مهم دوران بارداری افزایش وزن زنان باردار به عنوان یکی از شاخص‌های معتبر تغذیه است که بر اساس شاخص توده بدنی (BMI) سنجیده می‌شود. این مطالعه با هدف مقایسه تأثیر برنامه آموزش تغذیه بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی با آموزش کلاسیک بر افزایش وزن توصیه شده دوران بارداری در زنان باردار در شهر گناباد انجام شد. روش‌ها: مطالعه نیمه تجربی روی 110 زن باردار مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر گناباد در سال 1388 در دو گروه آزمون (54 نفر) و کنترل (56 نفر) انجام شد . انتخاب گروه آزمون و شاهد به این صورت بود که اولین نفر به تصادف در گروه آزمون و نفر بعدی در گروه شاهد قرار می‌گرفت و این روند تا پایان نمونه‌گیری ادامه یافت در مرحله پیش آزمون داده‌ها توسط پرسش‌نامه محقق ساخته که روایی و پایایی آن مورد بررسی و تأیید قرار گرفته بود در دو گروه در نوبت اول مراقبت دوران بارداری جمع‌آوری گردید. سپس برنامه مداخله آموزشی 2 جلسه‌ای متناسب با سازه‌های مدل اعتقاد بهداشتی برای گروه آزمون و 2 جلسه آموزشی بر اساس آموزش‌های سنتی انجام شد. پس آزمون در آخرین نوبت مراقبت بارداری از دو گروه به عمل آمد و داده‌ها توسط آزمون‌های آماری تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: آزمون‌های آماری تفاوت معنی داری را بین تحصیلات، تعداد بارداری، سابقه سقط، شغل و میانگین سنی در دو گروه نشان نداد. بعد از مداخله مهم‌ترین راهنمای عمل خارجی گروه آزمون، همسر و گروه کنترل، کارکنان بهداشتی درمانی بود. آزمون‌های آماری تفاوت معنی‌داری را بین دو گروه در خصوص کسب وزن مطلوب در این دوران را نشان می‌داد. نتیجه‌گیری: کاربرد الگوی اعتقاد بهداشتی در جهت آموزش تغذیه به منظور افزایش وزن توصیه شده در زنان باردار نتایج موفقی را در مقایسه با آموزش‌های سنتی دارد. واژه‌های کلیدی: شاخص توده بدنی، الگوی اعتقاد بهداشتی، آموزش سنتی، زنان باردار، تغذیه دوران بارداری Background: The greatest pressure in the physiological life of women is caused during pregnancy due to the occurrence of most important changes in their biological status. Weight gain considered as one of the valid indicators of proper nutrition during pregnancy which is evaluated by Body Mass Index (BMI). The aim of this study was to compare the effect of nutrition education program based on health belief model with classical training on the recommended weight gain during pregnancy in pregnant women in Gonabad. Methods: In this quasi-experimental controlled study, 110 pregnant women referred to urban health centers in Gonabad in 2009 were included in two case (54) and control (56) groups.. Pre-test data was collected in two studied groups during their first pregnancy care visit by a self-administrated questionnaire. Its validity and reliability had been approved previously. The intervention was two educational sessions in case and control groups based on health belief model and traditional model, respectively. Post-test data was collected in the last pregnancy care visit. Obtained data analyzed by SPSS software. Findings: There were no significant differences between two studied groups regarding age, the education, parity, abortion and jobs. After intervention the most influencing external cue of action was husband in experimental group (%87.03) and healthcare workers in control group (%51.78). After intervention mean score of knowledge, perceived susceptibility, severity, threat, benefits and barriers and nutritional behavior in the experimental group &nbsp;and mean score of knowledge&nbsp; in control group changed significantly (P< 0.05). There was significant difference in gaining recommended weight during pregnancy between two studied groups (P< 0.05). Conclusion: While 77.78% of experimental group members achieved recommend MBI, just 32.29% of control group members gained this criterion. This study proved that HBM application in nutritional education was successfully effective to gain recommended weight in pregnancy, so that increasing suitable weight gain reached maximum and unstandardized weight gain reached minimum in accordance with women__AWT_QUOTE__s BMI. Key Words: BMI, Health Belief Model, Traditional education, Pregnant women, Prenatal nutrition 0 0 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-57&slc_lang=fa&sid=1 Gholam Reza Sharifirad غلامرضا شریفی‌راد 100319475328460014520 100319475328460014520 Yes Associate Professor, Department of Health Education and Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. Siamak Mohebi سیامک محبی 100319475328460014521 100319475328460014521 No Faculty Member, Qom University of Medical Sciences and PhD Student of Health Education, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی قم، دانشجوی دکترای تخصصی آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Mohammad Matlabi محمد مطلبی 100319475328460014522 100319475328460014522 No Instructor, Gonabad University of Medical Sciences and PhD Student of Health Education, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran مربی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران.گروه آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. Marzieh Shahsiah مرضیه شاه سیاه 100319475328460014523 100319475328460014523 No MSc of Family Counseling, School of Health, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran کارشناس ارشد مشاوره خانواده، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران.