fa بررسی تغییر در الگو و سطح مرگ و میر ناشی از سرطان و تأثیر آن در افزایش امید زندگی ایران در دو دهه اخیر (سال‌های 1379 و 1398) آمار زیستی و اپیدمیولوژی Biostatistics and Epidemiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">مقدمه: </span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">بیش از یک دهه است که با افزایش فوت‌های ناشی از انواع سرطان‌ها، این علت به دومین علت فوت ایرانیان تبدیل شده است. در پژوهش حاضر، تغییرات در سطح و الگوی مرگ ناشی از سرطان‌ها در کشور و تأثیرات آن بر شاخص امید زندگی در بدو تولد مورد بررسی قرار گرفت.</span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">روش‌ها: </span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">در این مطالعه، داده‌های مرگ و میر کل و مرگ و میر ناشی از سرطان‌ها برای کل کشور بر حسب سن و جنسیت در سال‌های 1379 و 1398 از مطالعه جهانی بار بیماری‌ها (</span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Global Burden of Disease</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> یا </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">GBD</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">) در سال 2019 گرفته شد. پس از محاسبه میزان فوت بر حسب سن و جنسیت، با استفاده از تکنیک جدول عمر، امید زندگی در بدو تولد برای همه سنین در سال‌های 1379 و 1398 محاسبه گردید. سپس با استفاده از تکنیک تجزیه </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Arriaga</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">، سهم سرطان‌ها در تغییرات امید زندگی در بدو تولد به دست آمد.</span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">یافته‌ها: </span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">سهم سرطان‌ها از میزان مرگ مردان و زنان کشور در سال 1398 در مقایسه با سال 1379 در همه گروه‌های سنی و در هر دو جنس افزایش یافته است. سهم مرگ‌های ناشی از سرطان‌ها در تغییرات امید زندگی کشور حدود 1/0- گزارش گردید. از بین انواع سرطان‌ها، هم در بین مردان و هم در میان زنان، سرطان معده (04/0 سال) بیشترین تأثیر مثبت را بر امید زندگی داشت. در هر دو جنس، سرطان ریه یکی از عوامل کاهنده امید زندگی در کشور به ویژه در سنین میانسالی و سالمندی بود.</span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">نتیجه‌گیری: </span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">با توجه به تغییرات ساختار سنی جمعیت در ایران، انتظار می‌رود که روند افزایش فوت‌های ناشی از سرطان تداوم داشته باشد. بنابراین، سرطان به عنوان بخشی از بیماری‌های غیر واگیر، یک مشکل خاص سلامتی در ایران مطرح شده است و در دهه‌های آینده مشهودتر خواهد شد که باید به صورت همه جانبه مورد توجه قرار گیرد.</span></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b>Background:</b> For over a decade, cancer has emerged as the second leading cause of death among Iranians, coinciding with a rise in cancer-related fatalities. This study examines the changes in the incidence and patterns of cancer-related deaths in Iran and their impact on life expectancy at birth.</span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b>Methods:</b> This study utilized data on total mortality and cancer-related mortality in Iran, categorized by age and gender, for the years 2000 and 2019, sourced from the Global Burden of Disease (GBD) Study 2019. After age- and sex-specific death rates using the life table technique, life expectancy at birth was determined for all ages in years 2000 and 2019. Subsequently, the Arriaga decomposition technique was employed to assess the contribution of cancer to changes in life expectancy.</span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b>Findings:</b> The proportion of cancer-related deaths among men and women in the country increased from 2000 to 2019 across all age groups and both sexes. For both men and women, the contribution of cancer deaths to changes in life expectancy was approximately -0.1. Among all cancer types, stomach cancer (0/04 year) has had the most favorable impact on life expectancy. Conversely, lung cancer has been a significant factor contributing to reduced life expectancy in Iran, particularly among middle-aged and older individuals.</span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b>Conclusion:</b> Considering the changes in the age structure of the population in Iran, it is expected that the trend of rising cancer-related deaths will persist. Therefore, cancer, as a significant component of non-communicable diseases, poses a critical health challenge in Iran and is expected to become increasingly prominent in the coming decades, which should be considered comprehensively.</span></span></span></div> مرگ و میر, سرطان, امید زندگی, بار جهانی بیماری‌ها, ایران Mortality, Cancer, Life expectancy, Global Burden of Disease, Iran 347 356 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-278-4&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Sasanipour محمد ساسانی‌پور 100319475328460023904 100319475328460023904 Yes Assistant Professor, Department of Population and Health AND National Institute for Population Research, Tehran, Iran استادیار، گروه جمعیت و سلامت و مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور، تهران، ایران Mahyar Moheby-Meymandi مهیار محبی میمندی 100319475328460023905 100319475328460023905 No PhD, Department of Demography, School of Social Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran دکتری تخصصی، گروه جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران