fa بررسی همه‌‌گیر‌شناسی حیوان گزیدگی در شهرستان آق قلا آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: حیوان گزیدگی یکی از معضلات و مشکلات بهداشت عمومی است که بالقوه خطر ایجاد بیماری هاری را دارد. این پژوهش با همه‌گیر‌شناسی حیوان گزیدگی در شهرستان آق قلا در طی سال‌های 1388-1379 انجام گرفت. روش‌ها: پژوهش حاضر توصیفی از نوع مقطعی می‌باشد. تعداد13142 موردحیوان گزیدگی ثبت شده در مرکز درمان هاری شهرستان آق قلا به روش سرشماری وارد مطالعه شدند. ابزار گردآوری اطلاعات از طریق دفاتر ثبت مشخصات افراد مراجعه‌کننده به مرکز هاری شهرستان آق قلا بود. داده‌های جمع‌آوری شده از طریق آمارتوصیفی به صورت توزیع فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار و آزمون کا‌ی اسکوئر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: تعداد 13142 مورد حیوان گزیده ثبت شده 9479 نفر (1/72درصد) مرد و 3663 نفر (9/27 درصد) زن بودند. اکثریت آنان (1/72 درصد) مرد بودند. میانگین و انحراف معیار مصدومین 8/17&plusmn;0/25 سال و اکثریت آنان (84 درصد) ساکن روستا بود. اکثریت موارد گزش باتعداد 12893(8/97 درصد) توسط سگ بوده و 6/69 درصد موارد در پا اتفاق افتاده بود. از نظر شغل دانش‌آموزان با 9/28 درصد بیشترین فراوانی را داشت. بیشترین فراوانی گزش در فصل بهار بود (8/28 درصد). میانگین بروز 1222 در یک‌صد‌هزار‌نفر محاسبه گردید. بیشترین میزان بروز با 1678 در یک‌صدهزارنفر در سال 1383 و کمترین آن با 1005 در یک‌صدهزار‌نفر مربوط به سال 1388 بود.بین فصل و تعداد گزش ارتباط معنی‌داری وجود داشت. (P< 0.05). نتیجه‌گیری: میزان بروز حیوان گزیدگی در شهرستان آق قلا نسبت به دیگر مطالعات انجام شده در نقاط مختلف کشور بسیار بالا است. با توجه به صرف هزینه‌های زیاد ناشی از تزریق واکسیناسیون و سرم ضدهاری اقدامات لازم جهت کاهش این معضل ضروری به‌ نظر می‌رسد. واژ‌ه های کلیدی: همه‌گیرشناسی، بروز، هاری، حیوان گزیدگی، آق قلا Background: Animal bites considered as one of the issues and problems of public health that potentially has the risk of rabies disease. This study was conducted to determine the epidemiology of animal bite in Aq Qala city during the years1998-2009. Methods: In this descriptive cross-sectional study, 13142 cases of animal bite recorded in Aq Qala city rabies treatment center selected by census method were studied. Data collection tool was the information of individuals__AWT_QUOTE__ registered office profile that had referred to rabies center of Aq Qala city. Obtained data analyzed using descriptive statistics (frequency distribution, percentage, mean and standard deviation) and chi square test. Findings: 13142 cases (72.1% men and 27.9% women) had been registered. Mean age of injured population was 25.0 +/- 17.8 and most of them (84%) were rural. Most cases of animal bite were by dogs (97.8%) and occurred in the leg (69.6%). Regarding the occupation, most of the injured populations were students (28.9%). The highest frequencies of bites were in the spring (28.8%). The incidence rate of animal bite was 1/100000 people. The highest and lowest incidence rate was 1678/100000 in 2004 and 1005/100000 in 2009, respectively. There was significant relationship between season and number of bites (P < 0.05). Conclusion: The incidence of animal bites in Aq Qala city was higher than other studies in different parts of the country. Considering the high costs of anti-rabies serum and vaccination, necessary measures is essential to reduce the incidence rate of this problem. Epidemiology, Incidence, Rabies, Animal bites, Aq Qala 0 0 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-75&slc_lang=fa&sid=1 Naser Behnampour ناصر بهنام پور 100319475328460014664 100319475328460014664 Yes PhD Student of Biostatistics, Instructor, Department of Public Health, School of Paramedicine and Health, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran دانشجوی دکترای تخصصی آمار زیستی، مربی گروه بهداشت عمومی، دانشکده پیراپزشکی و بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. Abdolrahman Charkazi عبدالرحمان چرکزی 100319475328460014665 100319475328460014665 No PhD Student, Department of Health Education and Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences and Faculty Member, Department of Public Health, School of Paramedicine and Health, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran دانشجوی دکترای تخصصی، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و عضو هیأت علمی، گروه بهداشت عمومی، دانشکده پیراپزشکی و بهداشت دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. Mehri Fathi مهری فتحی 100319475328460014666 100319475328460014666 No BSc of Public Health, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran کارشناس بهداشت عمومی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. Abdolteif Esmaeili عبدالطیف اسماعیلی 100319475328460014667 100319475328460014667 No MSc of Health Education, Ale Jalil Hospital of AGhghala, Golestan University of Medical School, Gorgan, Iran کارشناس ارشد آموزش بهداشت، بیمارستان آل جلیل آق قلا، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. Hossein Shahnazi حسین شهنازی 100319475328460014668 100319475328460014668 No PhD Student of Health Education, Department of Health Education and Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشجوی دکترای تخصصی آموزش بهداشت، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. Hashem Heshmati هاشم حشمتی 100319475328460014669 100319475328460014669 No - Instructor, Department of Public Health, School of Paramedicine and Health, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran مربی، گروه بهداشت عمومی، دانشکده پیراپزشکی و بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران.