Journal of Health System Research

fa بررسی اپیدمیولوژیک مرگ و میر ناشی از مسمومیت با متادون در اجساد ارسالی به مرکز پزشکی قانونی استان اصفهان طی سال‌های 1398 تا 1401 An Epidemiological Investigation of Deaths from Methadone Poisoning in Corpses Referred to the Forensic Medicine Center of Isfahan Province from 2019 to 2022 آمار زیستی و اپیدمیولوژی Biostatistics and Epidemiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: با وجود افزایش نرخ مرگ و میر ناشی از سوء مصرف متادون، این دارو همچنان در بیشتر کلینیک‌های ترک اعتیاد به‌ عنوان یک داروی نگهدارنده برای مهار اعتیاد به مواد مخدر به کار می‌‌رود. پژوهش حاضر با هدف بررسی اپیدمیولوژیک فوتی‌های ناشی از سوء مصرف متادون صورت گرفت تا بتوان با تحلیل لازم، برنامه‌ریزی‌‌های مورد نیاز به منظور کاهش نرخ مرگ و میر و هزینه‌‌های ناشی از آن را انجام داد. روش‌ها: این مطالعه از نوع مقطعی با رویکرد تحلیلی- توصیفی بود و بر روی 750 فوتی ناشی از مصرف متادون که اجساد آن‌ها طی سال‌‌های ۱۳۹8 تا ۱۴۰1 به پزشکی قانونی استان اصفهان ارجاع شده بود، انجام گردید. اطلاعات دموگرافیک و اپیدمیولوژیک نمونه‌ها با استفاده از چک‌لیست جمع‌‌آوری گردید و به کمک آمار توصیفی و آزمون‌های 2c و Fisher's exact در نرم‌افزار SPSS و سطح معنی‌داری 05/0 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: فوتی‌‌های ناشی از سوء مصرف متادون طی سال‌های 1398 تا 1400 روند افزایشی داشت، اما در سال 1401 نسبت به سال قبل 5/2 درصد کاهش را نشان داد. 5/37 درصد متوفیان علاوه بر مصرف متادون، مواد مخدر نیز مصرف می‌کردند. بیشترین نرخ مرگ و میر مربوط به مردان میانسال (16/14 ± 80/37 سال)، مجرد (3/85 درصد)، تحصیلات کمتر از دیپلم (3/59 درصد)، شغل آزاد (4/50 درصد) و در فصل تابستان (5/31 درصد) بود. نتیجه‌گیری: با توجه به شیوع بالای مسمومیت با متادون و سوء مصرف آن، مدیریت مؤثر مصرف متادون در گروه‌های سنی مختلف بسیار مهم است. علاوه بر این، افزایش آگاهی در میان بیماران تحت درمان نگهدارنده متادون، به ویژه آن‌هایی که در گروه‌های پرخطر هستند، در مورد افزایش خطر مرگ ناشی از استفاده بیش از حد مجاز از دزهای توصیه شده یا ترکیب متادون با سایر داروها اهمیت زیادی دارد. همچنین، آموزش درباره نحوه نگهداری متادون به افراد معتاد و خانواده آن‌ها و ایجاد تغییراتی در رنگ، طعم، نحوه بسته‌بندی شربت متادون، جایگزینی شربت با قرص‌های دز پایین و مصرف متادون در مراکز درمانی، می‌تواند در کاهش موارد مسمومیت متادون به خصوص در کودکان مؤثر باشد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Despite the rising death rate associated with methadone abuse, this drug continues to be utilized in most addiction treatment clinics as a maintenance therapy for managing drug dependence. This study aims to conduct an epidemiological investigation into the fatalities resulting from methadone abuse, enabling the development of necessary strategies to reduce both the mortality rate and the associated costs. Methods: This study employs a cross-sectional design with an analytical-descriptive approach, focusing on 750 deaths attributed to methadone consumption from 2019 to 2022. The bodies were referred to the Forensic Medicine Department of Isfahan Province. Demographic and epidemiological data were collected and analyzed using descriptive statistics, the Chi-square test, and Fisher's exact test, with a significance level set at 0.05. Findings: The results indicated that deaths resulting from methadone abuse increased from 2019 to 2021; however, in 2022, there was a decrease of 2.5% compared to the previous year. Additionally, 37.5% of the deceased had used other drugs alongside methadone. The highest mortality rate was observed among middle-aged men (average age: 37.80 ± 14.16 years), the majority of whom were unmarried (85.3%), had an education level below high school (59.3%), were self-employed (50.4%), and experienced the highest rates of mortality during the summer season (31.5%). Conclusion: Given the high incidence of methadone poisoning and its potential for abuse, it is essential to manage methadone use effectively across all age groups. Furthermore, raising awareness among patients undergoing methadone maintenance treatment—particularly those in high-risk categories—about the increased risk of death associated with exceeding recommended dosages or combining methadone with other substances is vital. Educating individuals struggling with addiction and their families on proper methadone storage practices, as well as implementing changes in the color, taste, and packaging of methadone syrup, can significantly contribute to reducing instances of methadone poisoning, especially among children. Additionally, substituting methadone syrup with tablets and utilizing methadone in maintenance treatment centers can further enhance safety measures.</div> اپیدمیولوژی, مرگ و میر, متادون, سوء مصرف, پزشکی قانونی Epidemiology, Mortality, Methadone, Abuse, Forensic medicine 430 436 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-189-5&slc_lang=fa&sid=1 Leila Giahchin لیلا گیاه‌چین dr.giahchin@gmail.com 100319475328460026420 0009-0009-0880-2677 No Specialist, Legal Medicine Research Center, Legal Medicine Organization, Tehran AND Isfahan Provincial Forensic Medicine Office, Isfahan, Iran پزشک متخصص، مرکز تحقیقات پزشکی قانونی، سازمان پزشکی قانونی، تهران و اداره کل پزشکی قانونی استان اصفهان، اصفهان، ایران Maryam Tirani مریم تیرانی mtirani4@gmail.com 100319475328460026421 100319475328460026421 No Department of Biostatistics and Epidemiology, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran کارشناس ارشد، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Seyed Kamal Fotouhi سید کمال فتوحی 100319475328460026422 100319475328460026422 No Specialist, Legal Medicine Research Center, Legal Medicine Organization, Tehran AND PhD Student, Education and Research Unit, Isfahan Provincial Forensic Medicine Office, Isfahan, Iran متخصص، مرکز تحقیقات پزشکی قانونی، سازمان پزشکی قانونی، تهران و دانشجوی دکتری تخصصی، بخش آموزش و پژوهش، اداره کل پزشکی قانونی استان اصفهان، اصفهان، ایران Mansour Firoozbakht منصور فیروزبخت m.hojati12345@gmail.com 100319475328460026423 100319475328460026423 No Specialist, Legal Medicine Research Center, Legal Medicine Organization, Tehran AND Isfahan Provincial Forensic Medicine Office, Isfahan, Iran پزشک متخصص، مرکز تحقیقات پزشکی قانونی، سازمان پزشکی قانونی، تهران و اداره کل پزشکی قانونی استان اصفهان، اصفهان، ایران Leila Karimian لیلا کریمیان l.karimian.n@gmail.com 100319475328460026424 100319475328460026424 No Isfahan Provincial Forensic Medicine Office, Isfahan, Iran اداره کل پزشکی قانونی استان اصفهان، اصفهان، ایران Mahboubeh Hojati محبوبه حجتی m.hojati12345@gmail.com 100319475328460026425 100319475328460026425 Yes PhD Student, Student Research Committee AND Department of Biostatistics and Epidemiology, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan AND Legal Medicine Research Center, Legal Medicine Organization, Tehran, Iran دانشجوی دکتری تخصصی، کمیته تحقیقات دانشجویی و گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان و مرکز تحقیقات پزشکی قانونی، سازمان پزشکی قانونی، تهران، ایران