Journal of Health System Research
مجله تحقیقات نظام سلامت
J Health Syst Res
Medical Sciences
http://hsr.mui.ac.ir
1
admin
2783-4093
2322-5564
10.48305
14
8888
13
fa
jalali
1403
4
1
gregorian
2024
7
1
20
2
online
1
fulltext
fa
کرمز (Küremes) و نقش آن در انتقال بیماری تب مالت در بین ترکمنها
Küremes and its Role in the Transmission of Brucellosis among Turkmen People, Iran
آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت
education health and promotion
گزارش مورد
case report
<span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><b><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">سابقه و هدف:</span></span></b><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin"">بیماری تب مالت بیماری مشترک بین انسان و دام است و یکی از مشکلات سلامت در کشورهای در حال توسعه است و علاوه بر عوارض ناشی از این بیماری در انسانها، با اتلاف دام و کاهش تولید محصولات دامی اثر مخربی بر اقتصاد این جوامع دارد</span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin"">(1, 2)</span> <span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin"">(3)</span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin"">.</span> <span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin"">ایران جزو کشورهای با شیوع بالای تب مالت در دنیا به حساب می آید</span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin"">(2, 3)</span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin"">. استان گلستان از استانهای با شیوع نسبتا بالای تب مالت در ایران است و میزان بروز آن در سال 20145 برابر با 59/27 در یکصد هزار نفر جمعیت بوده است</span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin"">(4)</span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin"">. یکی از راه های عمده انتقال این بیماری مصرف شیر و فراورده های لبنی خام و نجوشیده است</span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin"">(5)</span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin"">. فرهنگ و عادات غذایی می تواند در انتقال این بیماری نقش داشته باشد</span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""></span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin"">(6)</span><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin"">. ترکمن ها جمعیت قابل ملاحظه ای از استان گلستان را تشکیل می دهند .دامداری به شکل سنتی یکی از راه های عمده امرار معاش ترکمن ها است. یکی از عادات غذایی ترکمنها بخصوص در بین گله داران و چوپانان گوسفند و بز، مصرف نوعی نوشیدنی تحت عنوان کُرِمِز (</span><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">KÜREMES</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">)</span></span></b><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""> است. این نوشیدنی بدین صورت تهیه می شود: چوپانان پس از دوشیدن شیر بز یا گوسفند، آن را به شکل خام به همراه ماست در ظروف پلاستیکی مثل دبه قرار می دهند و درب آن را محکم می بندند. سپس آن را به خورجین الاغ گله چفت می کنند تا ضمن حرکت الاغ به همراه گله در طی چرای دام، در یک بازه زمانی 24 الی 48 ساعته خوب بهم خورده و بر اثر فرایند تخمیر نوشیدنی کُرِمِز که مزه ای همانند دوغ کفیر دارد، بوجود آید.</span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin"">این نوشیدنی از محبوبیت خاصی در بین ترکمنها بخصوص چوپانان گوسفند و بز برخوردار بوده و به شکل ضرب المثل نیز در فرهنگ شفایی ترکمنها راه پیدا کرده است. مشکل سلامتی مرتبط با این نوشیدنی پرطرفدار این است که ماده اولیه آن شیر نجوشیده و خام است که پتانسیل انتقال تب مالت را دارا است، بطوری که هر ساله این نوشیدنی باعث انتقال در تعداد قابل ملاحظه ای از مبتلایان است.</span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><b><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">بحث و</span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">نتیجه گیری</span></span></b></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin"">کُرِمِز یک نوشیدنی محبوب در بین گله داران و چوپانان گوسفند و بز در ترکمن صحرا است و به دلیل تولید آن با استفاده از شیرخام قابلیت انتقال بالای بیماری تب مالت به مصرف کنندگان آن را دارد. پیشنهاد می شود تا کارکنان مراکز بهداشتی درمانی درباره قابلیت انتقال بیماری تب مالت توسط کرمز آموزش های لازم را به افراد مصرف کننده علی الخصوص چوپانان ارائه دهند. همچنین پیشنهاد می شود گزینه </span>"<span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin"">سابقه مصرف کُرِمِز</span> "<span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin""> در فرم بیماریابی تب مالت در مناطق ترکمن نشین استان گلستان اضافه گردد تا از تحلیل نتایج آن اقدامات عملی و مداخلات بهتری در جهت پیشگیری و کنترل این بیماری بعمل آید.</span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:12pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span><br>
<span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><b><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">واژگان کلیدی</span></span></b><span lang="FA" style="font-family:"B Nazanin"">: تب مالت، عادات غذایی، دامدار، کُرِمِز ، ترکمن صحرا،</span></span></span></span></span>
<h4 style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span new="" roman="" times=""><span dir="RTL" lang="FA">Brucellosis is a common zoonotic disease in Iran. One of the main modes of transmission of this disease is through the consumption of raw and uncooked milk and dairy products. KÜREMES is one of the most popular drinks among Turkmen shepherds, which has the potential to transmit brucellosis disease to its consumers. However, it is suggested that this method of transmission be included in the registration forms for the disease. Additionally, it is necessary to provide extensive training to the shepherds through various communication channels.</span></span></span></span><span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></h4>
تب مالت, عادات غذایی, کرمز, دامداران, ایران
Brucellosis, Food habits, Küremes, Ranchers, Iran
203
204
http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-262-2&slc_lang=fa&sid=1
Abdurrahman
Charkazi
عبدالرحمان
چرکزی
rcharkazi@yahoo.com