fa بررسی عوامل تأثیرگذار بر فعالیت بدنی سالمندان شهر اصفهان در سال 1402: کاربرد نظریه شناختی اجتماعی آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">مقدمه:</span></span></span></b><b> </b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">کم‌تحرکی و عدم فعالیت بدنی، یکی از مشکلات دوران سالمندی در دنیای امروز به شمار می‌رود. با در نظر داشتن نیازهای خاص دوران سالمندی، توجه به رفتارهای ارتقا دهنده سلامتی و کیفیت زندگی در سالمندان امر بسیار مهمی می‌باشد. از آن‌جایی که مشارکت در فعالیت بدنی یک بخش مهم در برنامه‌های مرتبط با سلامت سالمندان است، پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مؤثر بر فعالیت بدنی مبتنی بر نظریه شناختی اجتماعی در سالمندان شهر اصفهان انجام شد</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">.</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">روش‌ها</span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">: </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">این مطالعه مقطعی بر روی 550 نفر از سالمندان ۶۰ سال به بالا که به صورت تصادفی از مراکز بهداشتی- درمانی شهر اصفهان انتخاب شدند، در سال 1402 انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه دموگرافیک و شناختی (خودکارامدی، حمایت اجتماعی، انتظار و ارزش پیامد) و پرسش‌نامه استاندارد فعالیت فیزیکی سالمندان (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">PASE</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> یا </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Physical Activity Scale for the Elderly</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">) جمع‌آوری گردید. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">t</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">ANOVA</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، همبستگی </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Pearson</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> و </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Linear regression</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> در نرم‌افزار </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">SPSS</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">یافته‌ها:</span></span></span></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">شیوع فعالیت بدنی پایین در میان سالمندان، 07/90 درصد بود. اگرچه نتایج نشان داد که بین خودکارامدی، انتظارات نتیجه، ارزش‌های نتیجه، حمایت اجتماعی و فعالیت بدنی همبستگی معنی‌داری وجود داشت (01/0 > </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">P</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">)، اما آزمون </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Linear regression</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> خودکارامدی را به عنوان تنها توضیح معنی‌دار در بین متغیرهای شناختی در سالمندان مشخص نمود (14/0 = </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">&beta;</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، 01/0 > </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">P</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">).</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">نتیجه‌گیری:</span></span></span></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">سالمندان شهر اصفهان دارای فعالیت بدنی نامطلوبی هستند و از بین متغیرهای شناختی، خودکارامدی مهم‌ترین عامل در پیشگویی انجام فعالیت بدنی در سالمندان می‌باشد. به جای آموزش فعالیت بدنی، محققان باید راهکارهایی را به منظور بهبود درک افراد مسن در مورد توانایی آن‌ها در انجام فعالیت بدنی تبیین نمایند.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Background</span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Physical activity plays a crucial role in enhancing the quality of life (QOL) among older adults. Given the specific needs of the elderly, attention to health-promoting behaviors that enhance their health status and QOL is of great importance. Since participation in physical activity is an important component of health-related programs for the elderly, this study aimed to examine the cognitive factors influencing physical activity, based on social-cognitive theory (SCT), in older adults residing in Isfahan City, Iran</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Methods:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">This cross-sectional survey was conducted among 550 adults aged over 60, who were randomly selected from health centers in Isfahan City, in 2023. Data were collected using a demographic questionnaire, a cognitive questionnaire (assessing self-efficacy, social support, outcome expectations, and outcome values), and the Physical Activity Scale for the Elderly (PASE). Data were analyzed using t-test, analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation, and linear regression in SPSS software</span></span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">with a significance level set at P < 0</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">.01.</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Findings:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The prevalence of low physical activity among older adults was 90.07%. Although the results revealed significant correlations between self-efficacy, outcome expectancies, outcome values, social support, and physical activity (P < 0.01), the linear regression analysis identified self-efficacy as the only significant cognitive predictor of physical activity in older adults (&beta; = 0.14, P < 0.01).</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Conclusion:</span></span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The older adults in Isfahan City exhibited low levels of physical activity. Among the cognitive variables examined, self-efficacy emerged as the most significant predictor of physical activity in this population. Rather than solely promoting physical activity, researchers should focus on developing strategies to enhance older adults&#39; perception of their ability to engage in physical activity.</span></span></span></span><span style="color:black"></span></span></span></span></div> نظریه شناختی اجتماعی, فعالیت بدنی, سالمند Social-cognitive theory, Physical activity, Older adults 347 356 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-942-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Mardani زهرا مردانی zm14943@gmail.com 100319475328460027799 100319475328460027799 No MSc Student, Department of Health Education and Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه آموزش و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Mohammad Javad Tarrahi محمد جواد طراحی Tarrahi_mj@yahoo.com 100319475328460027800 100319475328460027800 No Assistant Professor, Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Health AND Anesthesiology and Critical Care Research Center, Isfahan University of Medical Science, Isfahan, Iran استادیار، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت و مرکز تحقیقات بیهوشی و مراقبت‌های ویژه، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Zohreh Fathian-Dastgerdi زهره فتحیان دستگردی mitra_fathian@yahoo.com 100319475328460027801 100319475328460027801 Yes Associate Professor, Department of Health Education and Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشیار، گروه آموزش و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران