fa مروری بر نیترات در آب آشامیدنی و اثرات بهداشتی آن با تأکید بر اثرات سرطان‌زایی آن در انسان آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research در طی دو قرن اخیر، میزان تولید و مصرف نیترات به خصوص در بخش کشاورزی افزایش چشمگیری داشته است. در حال حاضر بسیاری از نقاط جهان حتی در ایران با مشکل بالا بودن غلظت نیترات در آب آشامیدنی روبه‌رو هستند که مهم‌ترین علت آن ورود رواناب‌های کشاورزی و فاضلاب‌های شهری و صنعتی به منابع آبی به خصوص آب‌های زیرزمینی می‌باشد. مصرف آب آلوده به نیترات، همراه با مواد غذایی محتوی نیترات بالا می‌تواند باعث ورود مقدار زیادی نیترات به بدن گردد. از دیر باز ثابت شده که غلظت بالای نیترات در آب باعث بیماری متهموگلوبینمیا در کودکان می‌شود و حتی استانداردهای نیترات در آب آشامیدنی بر مبنای حفاظت کودکان در برابر این بیماری وضع شدند. اما مسأله‌ای مهم که در چند دهه اخیر بین محققان مورد بحث می‌باشد، پتانسیل سرطان‌زایی نیترات در آب آشامیدنی می‌باشد، به طوری که بسیاری از مطالعات شیوع انواع سرطان‌ها مانند سرطان معده، تیروئید و مثانه را با سطح نیترات آب آشامیدنی ارتباط دادند. با این حال برخی مطالعات این رابطه را تأیید نکردند. در این نوشته به بررسی نتایج مطالعات و تحقیقات انجام گرفته در سطح جهان در خصوص ارتباط بین نیترات آب آشامیدنی و خاصیت سرطان‌زایی آن پرداخته می‌شود. همچنین در مورد دیگر مسایل مرتبط با نیترات از جمله رژیم غذایی محتوی نیترات، متابولیسم نیترات در بدن انسان، دیگر اثرات مهم مرتبط با نیترات یعنی بیماری متهموگلوبینمیا و اختلالات دوران جنینی پرداخته می‌شود. در نهایت رویکرد کلی در مورد کنترل نیترات در آب آشامیدنی ارایه می‌گردد. واژه‌های کلیدی: آب آشامیدنی، نیترات، خطر سرطان‌زایی، متهموگلوبینمیا During the past two centuries, production and consumption of Nitrate, especially in agricultural field, have been increased considerably. Currently many countries in the world including Iran encounter to a high Nitrate level in drinking water. The main reason is the seepage of agricultural runoff and municipal and industrial wastewater to water resources, particularly groundwater. From the old days, it has been demonstrated that high Nitrate levels in drinking water can cause methemoglobinema in infants, and even standard limits for the Nitrate level in water is established on the basis of infant preservation from this disease. However, the important issue that has been a controversial subject between researchers for decades is carcinigenity potential of Nitrate in drinking water that many studies have related high prevalence of variety of cancers such as stomach, thyroid and bladder to high Nitrate levels in drinking water. Nevertheless, some researches didn’t confirm this hypothesis. In this study the findings of the related researches on the subject “cancer risk related to Nitrate in water” is reviewed. Also some other issues related to Nitrate including dietary Nitrate, Nitrate metabolism in human body, other significance adverse effects of Nitrate like methemoglobinemia and its reproductive and developmental effects are reviewed. Finally, general procedure to Nitrate control in drinking water is discussed. Drinking Water, Nitrate, Carcinogenic Risk, Methemoglobinema 0 0 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-94&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Bagher Miranzadeh محمدباقر میران‌زاده 100319475328460015121 100319475328460015121 Yes Associate Professor, Department of Environment Health Engineering, School of Health, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران. Mohsen Heidari محسن حیدری 100319475328460015122 100319475328460015122 No PhD Student of Environment Health Engineering, Environment Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشجوی دکتری مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. Samaneh Dehghan سمانه دهقان 100319475328460015123 100319475328460015123 No MSc Student of Environment Health Engineering, School of Health, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران. Mojtaba Hassanzadeh مجتبی حسن‌زاده 100319475328460015124 100319475328460015124 No MSc Student of Environment Health Engineering, School of Health, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران.