fa آموزش مبتنی بر سازه‌های الگوی اعتقاد بهداشتی و کاهش میزان سزارین در زنان باردار: یک مطالعه‌ی مداخله‌ای آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research چکیده مقدمه: شهرستان نورآباد ممسنی دارای رتبه اول انجام زایمان به روش سزارین در استان فارس است. عمل جراحی سزارین از جمله اعمال جراحی بزرگ محسوب می‌شود و مانند سایر اعمال جراحی بزرگ با عوارضی همراه است. مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر مداخله آموزشی مبتنی بر الگوی اعتقاد بهداشتی بر کاهش سزارین زنان باردار این شهرستان در سال 1388 انجام شده است. روش‌ها: در این مطالعه نیمه تجربی، تعداد 100 زن باردار شکم اول تحت پوشش مراکز بهداشتی درمانی شهری شهرستان نورآباد ممسنی که در هفته‌های 30-20 بارداری خود بودند، به طور تصادفی در دو گروه مورد و شاهد طبقه‌بندی شدند. قبل از اجرای برنامه آموزشی، پرسش‌نامه‌ای در ارتباط با سزارین بر اساس سازه‌های الگوی اعتقاد بهداشتی، در دو گروه تکمیل شد. گروه مورد، مداخله‌ آموزشی را که بر اساس الگوی اعتقاد بهداشتی طراحی شده بود، دریافت کردند. زنان هر دو گروه، بین 8-4 هفته بعد از مداخله، دوباره پرسش‌نامه‌های مربوط را تکمیل کردند. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‌افزار 14SPSS و آزمون‌های آماری t مستقل، t زوج، Chi-Square، &nbsp;Wilcoxon and Mann-Whitneyمورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج نشان دهنده‌ وجود تفاوت معنی‌دار در میانگین نمرات آگاهی (001/0 > P)، حساسیت درک شده (001/0 > P)، شدت درک شده (001/0 > P)، منافع درک شده (001/0 > P) و خود-کارآمدی درک شده (02/0 = P) زنان گروه مورد نسبت به زنان گروه شاهد بعد از انجام مداخله بود. در مورد سازه‌های موانع درک شده (09/0= &nbsp;P)، قصد برای انتخاب نوع زایمان (73/0 = P) و عملکرد (24/0 = P)، تفاوت معنی‌داری بین دو گروه بعد از مداخله مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: برنامه آموزشی مبتنی بر الگوی اعتقاد بهداشتی در افزایش آگاهی و نگرش‌های زنان باردار در زمینه زایمان، موفق بوده است، ولی با توجه به اینکه در انتخاب نوع زایمان عوامل متعددی دخیل هستند و افزایش آگاهی و نگرش به طور حتم منجر به انجام عملکرد مطلوب توسط- فرد نمی‌شود، استفاده هم‌زمان از الگوهای دیگری که بر سیاست‌گذاری‌های بهداشتی و نرم‌های انتزاعی و ... تأثیر بگذارند، می‌تواند کارآیی این الگو را افزایش دهد. واژه‌های کلیدی: زایمان، سزارین، آموزش، الگوی اعتقاد بهداشتی. Abstract Background: Noorabad-e-Mamasani has the highest rate of delivery by cesarean section in Fars province. Cesarean section, as a large surgical operation, is accompanied with some side effects that sometimes get very dangerous and rarely lethal. The present investigation aims to determine the effects of a health belief model-based educational intervention on decreasing cesarean sections among the mentioned city&#39;s pregnant women in 2009. Methods: In this quasi-experimental study, 100 primiparous pregnant women, in their third trimester, were randomly categorized into two groups of case and control. The educational plan was designed based on the health belief model (HBM). Before implementation of the educational plan, a questionnaire, based on the HBM structures, was completed by the two groups. The case group received HBM-based education (6 educational sessions during three consecutive days). Pregnant women of the both groups completed the questionnaire for a second time 4-8 weeks after the intervention. The collected data was analyzed using SPSS 14 software and by independent-t, t-paired, chi- square, Wilcoxon, and Mann Whitney statistical tests. Participation of individuals in this study was voluntarily and with informed consents. Findings: Findings of the present research showed a meaningful difference in the mean scores of awareness (P < 0.001), perceived susceptibility (P < 0.001), perceived benefits (P < 0.001) and perceived self-efficacy (P = 0.02) between the two groups after the intervention. However, no significant difference was observed between the two groups about perceived barriers (P = 0.09), intention for choosing the delivering type (P = 0.73), and behavior (P = 0.24) after the intervention. Conclusion: Results of this study indicated the effectiveness of health belief model-based educational plan on increasing the awareness and attitudes of pregnant women towards delivery. However, considering the numerous factors that may affect choice of delivery method, increased awareness and attitudes do not necessarily lead to the desired behavior. Therefore, in order to boost the efficiency of this model, it is important to take advantage of other models that influence health policy making and abstract norms. Delivery, Cesarean, Education, Health belief model 0 0 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-141&slc_lang=fa&sid=1 Mohtasham Ghaffari محتشم غفاری 100319475328460015213 100319475328460015213 Yes Assistant Professor, Department of Public Health, School of Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran . استادیار آموزش بهداشت، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Gholamreza Sharifirad غلامرضا شریفی‌راد 100319475328460015214 100319475328460015214 No Professor, Department of Health Education and Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran استاد آموزش بهداشت، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Zeinab Akbari زینب اکبری 100319475328460015215 100319475328460015215 No MSc, Health Center of Nourabad-e-Mamasani, Shiraz, Iran دانش آموخته کارشناسی ارشد آموزش بهداشت، کارشناس آموزش سلامت مرکز بهداشت شهرستان نورآباد ممسنی، شیراز، ایران Mahboobeh Khorsandi محبوبه خورسندی 100319475328460015216 100319475328460015216 No Assistant Professor, Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran استادیار آموزش بهداشت، گروه مامایی، دانشکده پرستاری مامایی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Akbar Hassanzadeh اکبر حسن‌زاده 100319475328460015217 100319475328460015217 No Lecture, Research Center for Food Security, Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran مربی آمار حیاتی، مرکز تحقیقات امنیت غذایی و گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران