fa اثربخشی مداخله آموزشی مبتنی بر الگوی پرسید بر سطح استرس (تنش) سالمندان مراجعه‌کننده به کانون‌های جهان دیدگان شهر تهران آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: با توجه به آسیب‌پذیری سالمندان در برابر اثرات منفی عوامل استرس‌زا و جهت کنترل این عوامل، مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر مداخله آموزشی مبتنی بر الگوی PRECEDE بر سطح استرس سالمندان صورت گرفت. روش‌ها: در این مطالعه نیمه تجربی تعداد 94 سالمند مراجعه‌ کننده به کانون‌های جهان ‌دیدگان در سال 88-1387 به صورت تصادفی به دو گروه آزمون و شاهد تقسیم شدند. طراحی برنامه آموزشی مطابق با مراحل الگوی PRECEDE انجام شد. قبل از اجرای مداخله آموزشی، پرسش‌نامه‌های سنجش افسردگی، اضطراب و استرس (21DASS- یا Depression anxiety stress scale-21) و پرسش‌نامه‌های خود ساخته و استاندارد مطابق با مراحل الگوی PRECEDE برای دو گروه تکمیل شد. گروه آزمون، مداخله مورد نظر را دریافت کردند (8 جلسه آموزشی، یک بار در هفته). سالمندان دو گروه در 2 ماه پس از مداخله آموزشی پیگیری شدند و دوباره پرسش‌نامه‌های مربوطه برای آن‌ها تکمیل شد. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‌افزار 15SPSS و آزمون‌های آماری t Independent، Paired t، 2&chi;، Wilcoxon و Mann-Whitney در سطح معنی‌داری 05/0 &le; P مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. یافته‌ها: تفاوت معنی‌داری در گروه آزمون نسبت به گروه شاهد در میانگین نمرات عوامل مستعد کننده آگاهی (001/0 &le; P) و نگرش (001/0 &le; P)، عوامل قادر کننده (001/0 &le; P)، عوامل مستعد کننده (001/0 &le; P) و عملکرد به خصوص انجام مهارت‌های تنفس عمیق و آرام‌سازی (001/0 &le; P) وجود داشت. میانگین امتیازات و شدت استرس (001/0 &le; P) سالمندان نیز پس از اجرای مداخله معنی‌دار بود. نتیجه‌گیری: یافته‌ها کارایی، اثربخشی و تأثیرگذاری برنامه آموزشی بر اساس الگوی PRECEDE را جهت پیشگیری و کاهش میزان استرس سالمندان تأیید کرد. واژه‌های کلیدی: مداخله آموزشی، الگوی PRECEDE، استرس، سالمندان. &nbsp; Background: The stresses elderly face in various situations are different from those faced by other age groups. They are at a stage in life where they may face extended and critical health problems. In general, aging adults are vulnerable to the harmful effects of a negative stressor factors. This study was conducted to evaluate the effects of PRECEDE model-based educational program on level of stress among the elderly who referred to cultural centers of Tehran in 2009-2010. Materials and methods: In this quasi-experimental study, 94 elderly were randomly divided into case and control groups. Planning of the educational program was done according to PRECEDE model. Before implementing the program, valid and reliable Depression, Anxiety, and Stress questionnaires (DASS-21) were completed for both groups. The experimental group received the educational intervention based on PRECEDE model (eight sessions, one session a week), and both groups were followed up 2 months after the intervention when the same questionnaires were filled out for them again. DASS-21 Scoring and Interpretation Generator was used for calculating the scores of questionnaires. Finally, using SPSS15, the obtained data was analyzed by t-test, paired t-test, and Mann-Whitney test at the significance level of P &le; 0.05. Findings: Results of the present research showed significant differences in mean stress scores (P < 0.001) and mean negative scores of depression, anxiety, and stress (P < 0.001) between the experimental and control groups two months after the educational program. In addition, while mean negative scores significantly increased in the experimental group, it decreased in the control group (P < 0.001). Conclusion: The findings of the present study confirmed the practicability and effectiveness of the PRECEDE model-based educational program on preventing or reducing the stress level in aging adults. 0 0 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-174&slc_lang=fa&sid=1 Gholamreza Sharifirad غلامرضا شریفی‌راد 100319475328460016633 100319475328460016633 Yes Professor, Department of Health Education, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Mohtasham Ghaffari محتشم غفاری 100319475328460016634 100319475328460016634 No Assistant Professor, Department of Public Health, School of Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Samaneh Zanjani سمانه زنجانی 100319475328460016635 100319475328460016635 No MSc Student, Student Research Committee, Department of Health Education, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran کارشناسی ارشد، گروه آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Akbar Hassanzadeh اکبر حسن‌زاده 100319475328460016636 100319475328460016636 No Lecture, Department of Biostatistics, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran مربی، مرکز تحقیقات امنیت غذایی، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران