fa خودکارامدی: مفهومی عملکردی و تأثیرگذار در کنترل دیابت نوع 2 آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: خودکارامدی به عنوان یک متغیر روانی- اجتماعی در حوزه دیابت، از مواردی است که می‌تواند در انواع پیامدهای این بیماری به صورت مطلوب یا نامطلوب تأثیرگذار باشد. این پژوهش با هدف تعیین میزان خودکارامدی و عوامل مؤثر بر آن در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 انجام گرفت.روش‌ها: مطالعه توصیفی- تحلیلی حاضر در سال 1390 به مدت 4 ماه انجام شد. جامعه مورد مطالعه، بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه کننده به یکی از مراکز دیابت شهر اصفهان بودند. حجم نمونه 140 نفر و به روش نمونه‌گیری مستمر (متوالی) انتخاب شد. میزان خودکارامدی بیماران با استفاده از پرسش‌نامه دو قسمتی شامل اطلاعات دموگرافیک و مرتبط با بیماری (12 گویه) و ابزار استاندارد خودکارامدی (8 گویه) بر اساس مقیاس ده درجه‌ای لیکرت اندازه‌گیری گردید. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‌افزار 11.5SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: میانگین سنی بیماران 82/7 &plusmn; 23/53 سال (75-37 سال) و طول مدت بیماری شرکت کنندگان در این مطالعه 63/5 &plusmn; 19/7 سال (20-1 سال) گزارش گردید. میانگین و انحراف معیار خودکارامدی 27/9 &plusmn; 29/36 و میزان امتیاز خودکارامدی بین 19 و 56 متغیر بود. در مجموع 6/58 درصد بیماران مبتلا به دیابت دارای خودکارامدی پایین بودند. یافته‌های مطالعه نشان داد که وضعیت تأهل (01/0P < )، سطح تحصیلات (04/0 = P)، وضعیت سلامتی عمومی فرد از دیدگاه خود (04/0 = P)، طول مدت ابتلا به دیابت (02/0 = P) و HbA1C (02/0 = P) با خودکارامدی ارتباط معنی‌داری داشتند؛ به طوری که افراد متأهل، دارای تحصیلات بیشتر، وضع سلامتی مطلوب و مدت زمان بیشتر ابتلا به دیابت دارای خودکارامدی بالاتری بودند و با افزایش خودکارامدی میزان HbA1C کاهش یافت.نتیجه‌گیری: با توجه به این مورد که خودکارامدی به عنوان یکی از عوامل مؤثر و کلیدی در کنترل دیابت به شمار می‌رود و این که درصد چشمگیری از بیماران مورد مطالعه از امتیاز خودکارامدی پایینی برخوردار بودند، ضرورت انجام مداخلات آموزشی با بهره‌گیری از مدل‌های آموزش بهداشت و ارتقای سلامت با تمرکز بر سازه خودکارامدی اجتناب ‌ناپذیر می‌نماید.واژه‌های کلیدی: خودکارامدی، دیابت نوع 2، HbA1C، بیمار مبتلا به دیابت نوع 2. Background: Diabetic patients have some difficulties in controlling their disease and integrating it in their life. Self-efficacy is a psychosocial variable in the field of diabetes which can have desirable or undesirable effects on all kinds of disease outcomes. This study aimed to determine self-efficacy and its effective factors among type 2 diabetic patients. Methods: This cross-sectional study was conducted during four months in 2011. Consecutive sampling was used to select 140 patients with type 2 diabetes. A questionnaire including demographic characteristics, health-related questions (12 items) and diabetes self- efficacy scale (8 items) was employed to collect data. All items were scored on a scale of 1 (not at all confident) to 10 (totally confident). Descriptive statistics was used to analyze the collected data in SPSS11.5. Findings: The response rate was 100%. The mean age and diabetes duration were 53.23 &plusmn; 7.82 and 53.23 &plusmn; 7.82 years, respectively. While the mean score of self-efficacy was 36.29 &plusmn; 9.27, 58.6% of the participants had low self-efficacy. In addition, self- efficacy had significant relations with marital status (P < 0.001), education level (P = 0.04), general health status (P = 0.04), disease duration (P = 0.02), and hemoglobin A1c (HbA1c) level (P = 0.002).&nbsp; Conclusion: Self-efficacy has a key role in diabetes control. However, a high percentage of our participants had low self-efficacy. Therefore, educational interventions using health education and promotion theories focusing on self-efficacy are necessary. Self-Efficacy, Type 2 Diabetes, HbA1C, Patient 339 347 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-276&slc_lang=fa&sid=1 Azar Tol آذر طل 100319475328460015707 100319475328460015707 Yes PhD Candidate, Student Research Committee, Department of Health Education and Promotion, School of Public Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشجوی دکترای تخصصی، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Golamreza Sharifirad غلامرضا شریفی‌راد 100319475328460015708 100319475328460015708 No Professor, Department of Health Education and Promotion, School of Public Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran استاد، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Ahmadali Eslami احمد علی اسلامی 100319475328460015709 100319475328460015709 No Assistant Professor, Department of Health Education and Promotion, School of Public Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran استادیار،گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت،دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. Fatemeh Alhani فاطمه الحانی 100319475328460015710 100319475328460015710 No Associate Professor, Department of Health Education and Promotion, School of Medicine, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran دانشیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. Mohamadreza Mohajeri Tehrani محمد رضا مهاجری تهرانی 100319475328460015711 100319475328460015711 No Associate Professor, Endocrine and Metabolism Research Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار، پژوهشکده غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Davoud Shojaezadeh داود شجاعی زاده 100319475328460015712 100319475328460015712 No Professor, Department of Health Education and Promotion, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran ستاد، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران