fa عوامل محیطی مرتبط با سرطان کولورکتال اسپورادیک، بیمارستان سیدالشهدای شهرستان اصفهان آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: امروزه سرطان یکی از معضلات مهم و اساسی بهداشت و درمان در سراسر دنیا می‌باشد و در کشور ما نیز اهمیت این بیماری رو به افزایش است. به طوری که این بیماری سومین عامل میرایی و دومین گروه بزرگ از بیماری‌های مزمن غیر قابل انتقال را به خود اختصاص داده است. سرطان کولورکتال شایع‌ترین سرطان دستگاه گوارش در سراسر دنیا است و 10 درصد موارد فوت ناشی از سرطان را شامل می‌شود. عوامل ژنتیکی و محیطی متفاوتی در ایجاد این سرطان نقش دارند که در این پژوهش به بررسی عوامل محیطی مرتبط با سرطان کولورکتال در شهرستان اصفهان پرداخته شد. روش‌ها: در این مطالعه مورد- شاهدی، 125 بیمار که نتیجه کولونوسکوپی آن‌ها مثبت بود از تنها مرکز سرطان کولورکتال استان اصفهان (بیمارستان سیدالشهدا) به عنوان مورد و 135 نفر که نتیجه کولونوسکوپی آن‌ها منفی شده بود از همان مرکز به عنوان شاهد انتخاب شدند. موارد و شاهدها از نظر سن، جنس و محل سکونت با هم همسان گردیدند. با توجه به هدف مطالعه جهت بررسی عوامل سرطان کولورکتال اسپورادیک، بیمارانی که از نظر سابقه فامیلی مثبت بودند از مطالعه خارج شدند. اطلاعات استخراج شده شامل سن، جنس، فعالیت، رژیم غذایی، مصرف داروهای غیراستروئیدی، دخانیات و BMI (Body mass index) بود. داده‌ها با استفاده از مدل رگرسیون لجستیک بعد از ورود به نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: از مجموع بیماران مورد بررسی 9/51 درصد مرد، 1/48 درصد زن و میانگین سنی بیماران 002/11 ± 32/58 بود. در آنالیز چندگانه یک ارتباط معکوس بین فعالیت فیزیکی (7/0-34/0 :CI 95 درصد، 49/0 = OR) و مصرف داروهای غیر استروئیدی (2/0-02/0 :CI 95 درصد، 07/0 = OR) با سرطان کولورکتال پیدا شد. همچنین یک ارتباط مثبت بین مصرف رژیم غذایی پرچرب و سرطان کولورکتال پیدا شد (45/5-96/2 :CI 95 درصد، 86/4 = OR). در این مطالعه ارتباطی بین مصرف سیگار و نمایه توده بدنی با سرطان کولورکتال مشاهده نگردید. نتیجه‌گیری: با توجه به قابل پیش‌گیری بودن سرطان کولورکتال و افزایش بروز جهانی بیماری، مداخله‌های آموزشی در خصوص اهمیت بیماری، غربالگری و تشخیص، نقش رژیم غذایی و فعالیت بدنی در ایجاد بیماری ضروری به نظر می‌رسد. واژه‌های کلیدی: سرطان کولورکتال، عوامل محیطی، اسپورادیک Background: Today, cancer is one of the major health problems worldwide, and the importance of this disease in our country is growing. This cancer is the third cause of death and accounts for the second largest group of non-transmissible chronic diseases. Colorectal cancer is the most common gastrointestinal cancer and includes 10%  of deaths from cancer around the world. Different genetic and environmental factors play a role in causing of this cancer and in this study we investigated the environmental factors associated with colorectal cancer in Isfahan, Iran. Methods: In this case - control study, 125 patients with colorectal cancer, who had positive results by colonoscopy, were selected as case group from colorectal cancer center in Isfahan (Seyed Al Shohada Hospital) and 135 people, had a negative colonoscopy results, were selected as control group,  , from the same center. Cases and controls were matched by age, sex and place of residence. According to the aim of the study to investigate the cause factors of the sporadic colorectal cancer, patients who had a positive family history were excluded. Extracted data included age, sex, activity, diet, consumption of NSAIDs, smoking and BMI. Data were analyzed using a logistic regression model after entry into the SPSS software. Findings: From the total patients studied, 9.51% were male, 1.48% female, mean age of patients was 58.32 ± 11.002. Through multiple analysis, an inverse relationship was found between physical activity (OR = 0.49, CI 95%: 0.34-0.7) and non-steroidal drugs (OR=0.07, CI95%:0.02-0.2) with colorectal cancer. Moreover, a positive association was found between dietary fat intake and colorectal cancer (OR = 4.86, CI 95%: 2.96-5.45). In this study, no correlation was found between smoking and BMI with colorectal cancer. Conclusion: Due to the fact that  colorectal cancer is preventable and its increased incidence; educational interventions, disease screening and identifying the role of diet and physical activities in the disease appears to be necessary. Sporadic Colorectal Cancer, Environmental Factors 229 336 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-289&slc_lang=fa&sid=1 Ali Hosseinzadeh علی حسین‌زاده 100319475328460015633 100319475328460015633 Yes MSc Student, Student Research Committee, Department Epidemiology and Biostatistics, School of Health, Isfahan University of Medical Science, Isfahan, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد، کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه اپیدمیولوژی و آمار حیاتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Abdolreza Daraei عبدالرضا دارائی 100319475328460015634 100319475328460015634 No MSc, Department of Human Genetics, University of Medical Sciences, Isfahan, Iran کارشناس ارشد، گروه ژنتیک انسانی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران