fa بررسی ارتباط سرطان پستان با شایع‌ترین عوامل خطر بیماری‌های غیر واگیر در یک مطالعه اکولوژیک آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: سرطان پستان شایع‌ترین عامل مرگ مرتبط با سرطان در زنان دنیا است؛ به طوری که سالیانه بیش از 1/1 میلیون مورد جدید سرطان پستان در جمعیت زنان جهان رخ می‌دهد. با توجه به اهمیت موضوع، این مطالعه با هدف، تعیین نقش فاکتورهای غذایی از قبیل مصرف سبزیجات و میوه‌جات، لبنیات، غذاهای سرخ کردنی، ماهی، نمک به همراه غذا و عواملی هم چون وزن بدن، فعالیت فیزیکی، پرفشاری خون، دیابت، دخانیات، سطح تحصیلات و وضعیت تأهل در ایجاد سرطان پستان انجام گرفت. روش‌ها: ابتدا ضریب همبستگی Pearson دو طرفه بین میانگین بروز سرطان پستان در سال‌های 85-1380 و تناسب عوامل خطر شایع بیماری‌های غیر واگیر محاسبه شد. عوامل خطری که ضریب همبستگی آن‌ها از لحاظ آماری معنی‌دار بود، جدا گردیده و وارد مدل رگرسیون خطی چند گانه شدند تا ارتباط آن عامل، در طی این سال‌ها هم به صورت انفرادی و هم در صورت وجود عوامل مؤثر دیگر بررسی شوند. یافته‌ها: بر اساس آمارهای موجود، سرطان پستان شایع‌ترین سرطان در زنان ایران و در مجموع سومین سرطان شایع کشور می‌باشد. بر اساس ضریب همبستگی Pearson، بین بروز سرطان پستان در زنان با ابتلا به دیابت، مصرف ماهی در هفته، تحصیلات دانشگاهی و عدم مصرف میوه‌جات در هفته ارتباط مثبت معنی‌دار وجود داشت، ولی بین بروز سرطان پستان با عدم مصرف ماهی در هفته، بی‌سوادی و مصرف میوه‌جات در هفته ارتباط منفی معنی‌دار وجود داشت. Regression analysis نشان داد که تحصیلات دانشگاهی، درصد مصرف میوه‌جات در هفته و ابتلا به دیابت در زنان، دارای ارتباط معنی‌دار بودند. نتیجه‌گیری: از آن جایی که این مطالعه از نوع اکولوژیک می‌باشد، در تفسیر نتایج آن باید مواظب مغالطه اکولوژیک بود. این مطالعه فقط می‌تواند فرضیه‌هایی را درباره عوامل احتمالی سرطان پستان در ایران به وجود آورد که اثبات آن مستلزم انجام مطالعات دیگری از قبیل هم‌گروهی و موردی- شاهدی می‌باشد. واژه‌های کلیدی: سرطان پستان، عوامل خطر شایع، ارتباط، رگرسیون خطی، مطالعه اکولوژیک و مغالطه اکولوژیک. Background: Breast cancer is the most common cause of cancer-related deaths among women worldwide. Each year it is newly diagnosed in more than 1.1 million women around the world. The aims of this study were to investigate the role of dietary factors such as consumption of vegetables, fruits, dairy products, fried food, fish, and salt along with food, and factors such as weight, physical activity, hypertension, diabetes, smoking, educational level, and marital status in the development of colorectal cancer. Methods: First we calculated the bilateral Pierson correlation coefficient between the mean incidences of breast cancer during 2001-2006, and the proportion of risk factors of non-contagious diseases. Then the risk factors with statistically significant correlation coefficient were separated and were entered into the multiple linear regressions model, in order to investigate the effects of that factor both individually and in relation to other factors over these years. Findings: Based on the Pearson correlation results, there was a significant positive correlation between breast cancer in women, and the percentage of diabetic women, fish consumptions per week, academic education, and lack of consumption of fruits per week. However, there was a significant negative correlation between the incidence of breast cancer, and lack of fish consumption per week, percentage of illiteracy, and consumption of fruit per week. However, in regression analysis there was a significant correlation between university education, fruit consumption per week, and the percentage of diabetic women. Conclusion: Since this was an ecological study we should be careful of ecological fallacy in the interpretation of results. This study can only hypothesize about some possible factors causing breast cancer; therefore, other studies are required, these could be cohort or case control studies. 369 376 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-315&slc_lang=fa&sid=1 Hedayat Abbastabar هدایت عباس تبار 100319475328460015717 100319475328460015717 Yes PhD Candidate, Department of Epidemiology, School of Nutrition and Health, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran دانشجوی دکتری، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت و تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Masoud Soleymani Dodaran مسعود سلیمانی دودران 100319475328460015718 100319475328460015718 No Assistant Professor, Department of Epidemiology, School of Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Parvin Hamidi Fard پروین حمیدی فرد 100319475328460015719 100319475328460015719 No BSc, Department of health environment, School of Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس، گروه بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Farzad Jalilian فرزاد جلیلیان 100319475328460015720 100319475328460015720 No Lecturer, Department of Health Education, Hamadan Branch, Islamic Azad University, Hamadan, Iran کارشناس ارشد، گروه آموزش بهداشت، مدرس دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، همدان، ایران. Mehdi Mirzaee Alvijeh مهدی میرزایی علویجه 100319475328460015721 100319475328460015721 No MSc Student, Department of Health Education, School of Health, Yazd University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش بهداشت، گروه آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران. Mostafa Nasir Zadeh مصطفی نصیرزاده 100319475328460015722 100319475328460015722 No MSc Student, Student Research Committee, Department of Health Education, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد، کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران