fa بررسی عملکرد رانندگان موتور سیکلت در استفاده از کلاه ایمنی بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: صدمات ناشی از حوادث جاده‌ای یکی از چالش‌های بزرگ، اما نادیده گرفته شده در بهداشت عمومی است. با وجود این که کلاه ایمنی خطر جراحات وارده به سر را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد، تعداد کمی از موتور سواران از کلاه ایمنی استفاده می‌کنند. این مطالعه به بررسی استفاده از کلاه ایمنی در رانندگان موتور سیکلت بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی پرداخته است. روش‌ها: نوع مطالعه مقطعی و جمعیت مورد پژوهش 267 نفر از رانندگان موتور سیکلت در شهر تبریز بودند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه‌ای شامل مشخصات دموگرافیک و سازه‌های مدل اعتقاد بهداشتی بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار 5/11SPSS و آزمون‌های آماری ضریب همبستگی Spearman و آنالیز واریانس (Repeated measures ANOVA) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: میانگین سنی افراد مورد پژوهش 5/10 &plusmn; 6/30 و دامنه آن 65-15سال بود. 9/25 درصد افراد مورد پژوهش اعلام کردند که همیشه از کلاه ایمنی استفاده می‌کنند. 22 درصد هرگز از کلاه ایمنی استفاده نمی‌کردند. 19 درصد سابقه تصادف در حین رانند گی با موتور سیکلت را داشتند. طبق نتایج، افراد مورد پژوهش بیشترین میانگین نمره را در منافع درک شده به دست آورده بودند (1/87 از 100 نمره). بین تمام متغیرهای مدل اعتقاد بهداشتی با عملکرد رانندگان در استفاده از کلاه ایمنی رابطه معنی‌داری وجود داشت (001/0 > P). نتیجه‌گیری: یافته‌های این بررسی نشان داد که میزان استفاده از کلاه ایمنی پایین است. در برنامه‌های آموزشی جهت ارتقای استفاده از کلاه ایمنی، می‌توان مدل اعتقاد بهداشتی را به کار گرفت. واژه‌های کلیدی: مدل اعتقاد بهداشتی، کلاه ایمنی، موتور سواران Background: Road accidents is one of the great challenges but neglected by public health. Although wearing a helmet can significantly decreases the risk of head injury, but few motorcyclists make use of it. In the present study health belief model was applied in predicting helmet wearing among motorcycle drivers. Methods: 267 motorcycle drivers from Tabriz, Iran participated in the study. The data gathering tool was a questionnaire including demographic information and health belief model constructs. Data were analyzed using Spearman correlation and ANOVA tests. Findings: The subjects mean age were 30.6 &plusmn; 10 years and the range was between 15 to 65 years. According to self-report, 25.9% always used a helmet and 22% &nbsp;never wore it. 19% had an accident while riding the motorcycle. The participants gained the highest score in perceived benefits (87.1 out of 100). There was a significant relationship between using helmet and health belief model constructs (P < 0.001). Conclusion: The results indicated a low level of helmet wearing among the subjects. Health belief model can be used as a theoretical framework in the instructional programs to increase helmet use by motorcyclists.&nbsp;&nbsp; Health Belief Model, Helmet, Motorcycle Drivers 688 694 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-318&slc_lang=fa&sid=1 Raheleh Soltani راحله سلطانی 100319475328460015874 100319475328460015874 Yes MSc, Department of Health Education, School of Health, Health Center Tabriz, Tabriz University of medical sciences, Tabriz, Iran کارشناس ارشد، گروه آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، مرکز بهداشت شهرستان تبریز، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران. Gholamreza Sharifi Rad غلام رضا شریفی راد 100319475328460015875 100319475328460015875 No Professor, Department of Health Education and Promotion Health, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran استاد، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران