fa مطالعه تطبیقی الزامات سیستم مدیریت ایمنی فرایند (PSM) با سیستم‌های 18001OHSAS (OH&S) و HSE و امکان‌سنجی استقرار آن در یکی از شرکت‌های پتروشیمی کشور آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: در صنایع فرایندی، تولید، ذخیره، حمل، استفاده و دفع مواد شیمیایی بالقوه خطرناک بوده و پتانسیل رخداد حوادث فاجعه‌بار در آن‌ها بالا است. جهت ارتقای ایمنی در این صنایع، استقرار سیستم مدیریت ایمنی فرایند (Process safety management یا PSM) یکی از مؤثرترین اقدامات به شمار می‌رود. مطالعه حاضر با هدف، تعیین درجه انطباق الزامات سیستم‌های [ Occupational health and safety assessment seriesیا (OH&S) 18001 OHSAS] و (HSE-MS یا Health safety and environment managementsystems) با سیستم PSM و همچنین بررسی میزان اجرای الزامات PSM و امکان‌سنجی استقرار آن در یکی از واحدهای پتروشیمی کشور انجام شد.روش‌ها: طی یک بررسی کتابخانه‌ای در مرحله اول مطالعه، کلیه الزامات سیستم‌های PSM، OH&S و HSE-MS استخراج گردید. سپس کلیه الزامات این سه سیستم تطبیق داده شد و درجه انطباق آن‌ها به صورت درصد مشخص گردید. در مرحله بعد، درجه اجرای الزامات PSM و امکان استقرار کامل آن بر اساس راهنمای ممیزی PSM سازمان OSHA مورد بررسی قرار گرفت. اطلاعات مورد نیاز از طریق بررسی مستندات، مصاحبه با کارکنان و بررسی شواهد میدانی جمع‌آوری شد.یافته‌ها: مقایسه الزامات سه سیستم مدیریتی مورد بررسی نشان داد، سیستم PSM با OH&S در 8 الزام و با HSE-MS در 9 الزام مشترک است. 5 الزام شامل اطلاعات ایمنی فرایند، ملاحظات ایمنی پیش از راه‌اندازی، یکپارچگی مکانیکی، مجوز کار گرم و اسرار تجارت، ویژه سیستم مدیریت ایمنی فرایند می‌باشد. میزان الزامات مشترک PSM با سیستم‌های OH&S و HSE-MS به ترتیب برابر با 14/57 و 28/64 درصد تعیین شد. همچنین، نتایج این بررسی نشان داد که 4/67 درصد الزامات سیستم PSM در صنعت مورد بررسی استقرار یافته است.نتیجه‌گیری: با بازنگری در برخی از مستندات سیستم‌های مدیریتی OH&S و HSE-MS و درج الزامات PSM در آن‌ها و تهیه سایر مستندات اختصاصی مربوط به PSM، می‌توان نسبت به استقرار سیستم مدیریت ایمنی فرایند در صنعت مورد مطالعه اقدام نمود. با توجه به تشابه شرایط صنعت مورد مطالعه با دیگر صنایع پتروشیمی در سطح کشور، می‌توان نتایج مطالعه حاضر را به این صنایع تعمیم داد. Background: In process industries, production, storage, transportation, usage and disposal of chemicals are inherently dangerous and the risk of catastrophic accident occurrence is potentially high. To improve safety level in these industries, establishment of process safety management (PSM) system is considered as the most effective measures. This study was conducted to determine the degree of requirements compliance of occupational health and safety assessment series (OHSAS 18001 [OH&S]) and health safety and environment management system (HSE-MS) with PSM as well as to evaluate implementation of PSM requirements in a petrochemical complex and feasibility of its establishment.Methods: In the first stage of this study, through a library review, requirements of PSM, OH&S and HSE-MS systems were extracted. Then, the requirements of these three systems were compared and the level of their agreements was determined. In the next stage, the degree of PSM system implementation was assessed in a petrochemical complex and its complete establishment was studied according to OSHA “PSM audit guide”. The required data were collected by reviewing the documents, interviewing with employees and surveying field evidence.Findings: The results showed that PSM system was in full agreements in 8 and 9 requirements of OH&S and HSE-MS systems, respectively. 5 requirements including process safety information, pre-startup safety review, mechanical integrity, hot work permit and trade secret were specific for PSM system. Percentage of common requirements of PSM and OH&S systems as well as PSM and HSE-MS systems were found to be 57.14% and 64.28%, respectively. Additionally, the results revealed that 67.4% of PSM requirements have been already established in the studied industry.Conclusion: With revising some requirements of OH&S and HSE-MS systems and including PSM requirements in them and providing the remained specific documents of PSM system, establishment of PSM system in the studied industry is feasible. Regarding the similarity of conditions in petrochemical complexes throughout the country, the results of this study can be generilized to these petrochemical complexes.  588 599 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-330&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Amin Norozi محمد امین نوروزی 100319475328460015832 100319475328460015832 Yes MSc, Department of Occupatinal Health, School of public Health and Nutration, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran کارشناس ارشد، گروه بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت و تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Mehdi Jahangiri مهدی جهانگیری 100319475328460015833 100319475328460015833 No Assistant Professor, Department of Occupational Health, School of public Health and Nutration, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran استادیار، گروه بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت و تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Alireza Choobineh علیرضا چوبینه 100319475328460015834 100319475328460015834 No Professor, Research Center for Health Sciences, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran استاد، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Alireza Narimannejad علیرضا نریمان نژاد 100319475328460015835 100319475328460015835 No MSc, Department of HSE, National Petrochemical Company, Iran کارشناس ارشد، مدیریت شرکت ملی صنایع پتروشیمی، ایران