fa بررسی عوامل مؤثر بر مصرف ماهی بر اساس سازه‌های مدل‌های آموزش سلامت آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research بیماری‌های قلبی- عروقی به عنوان اولین عامل مرگ و میر در ایران شناخته شده است و تغذیه به عنوان اولین و مهم‌ترین عامل در بروز این بیماری‌ها معرفی شده است؛ به طوری که از مجموع 800 مورد مرگ و میر روزانه در کشور، 300 مورد مستقیم به تغذیه نامناسب مربوط می‌شود. در این میان، ماهی به عنوان غذای سلامتی مطرح است و مقدار مصرف آن در یک رژیم غذایی متعادل، دوبار در هفته توصیه شده است. متأسفانه مصرف سرانه ماهی در ایران بین 9-5/7 کیلوگرم در سال برآورد شده است و در اغلب استان‌ها این میزان به کم‌تر از 4 کیلوگرم می‌رسد. شناسایی عوامل مؤثر بر مصرف ماهی اولین گام در اصلاح و بهبود این رفتار است. تحقیق‌ها نقش عواملی مانند بو و مزه ماهی، ترس از استخوان‌های ریز ماهی، توانایی در آماده‌سازی و پخت و فواید درک‌شده را ثابت کردند. تأثیر نگرش فرد در مصرف ماهی غیر قابل انکار است. مدل‌های رایج در آموزش سلامت مؤلفه‌های اساسی را شناسایی نموند که در ایجاد و یا تغییر یک رفتار مؤثرند و به ضریب وزنی هر یک از این مؤلفه‌ها و سازه‌ها در جوامع مختلف تأکید نمودند. کالبدشناسی علل رفتار از هنرهای مدل‌های آموزش بهداشت می‌باشد. الگوها و مدل‌هایی که فرد را مسؤول رفتار می‌داند، شامل تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده، الگوی اعتقاد بهداشتی، عمل منطقی و مراحل تغییر می‌باشد. این بررسی درصدد تبیین عوامل مؤثر بر مصرف ماهی بر اساس مدل‌ها و الگوهای رایج در آموزش بهداشت است. Cardiovascular disease is determined as the first cause of mortality in Iran. Nutrition and dietary intake has been known as the first and most important factor in the incidence of these diseases. This means that from 800 cases of daily mortality in the country, 300 cases are directly related to poor nutrition. Fish is considered as a healthy food and its consumption is recommended twice a week in a balanced diet. Fish consumption per capita in Iran is estimated to be between 7.5 and 9 kg a year and in most provinces the rate is less than 4 kg per year. Identifying the factors influencing on fish consumption is the first step to increase fish intake. Some studies have revealed the effects of some factors such as smell and taste of fish, the fear of tiny bones, cooking skills in preparing fish and perceived benefits. The Impact of individual attitudes on fish consumption is undeniable.  Health education models have identified basic components that are effective in creating or changing a behavior and emphasizeed weighted coefficients of each of these components and structures in different societies. Survey on behavior factors is one of the duties of health education models. Patterns and models that hold the person responsible for the behavior include theory of planned behavior, health belief model, logical function and process of change. This study aimed to determine the factors influencing the consumption patterns of fish, based on the models in health education.   523 536 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-335&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Matlabi محمد مطلبی 100319475328460015813 100319475328460015813 Yes Faculty Member, Gonabad University of Medical Sciences, Mashhad And PhD Candidate, Student Research Committee, Department of HealthEducation and Health Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences and Isfahan, Iran عضو هیأت علمی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، مشهد و دانشجوی دکتری، کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشکاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Gholamreza Sharifi Rad غلامرضا شریفی‌راد 100319475328460015814 100319475328460015814 No Professor, Department of Health Education and Health Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. استاد، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Firoozeh Mostavafi فیروزه مصطفوی 100319475328460015815 100319475328460015815 No Assistant Professor, Department of Health Education and Health Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran استادیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Siamak Mohebi سیامک محبی 100319475328460015816 100319475328460015816 No Faculty Member, Qom University of Medical Sciences, Qom And PhD Candidate, Student Research Committee, Department of HealthEducation and Health Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran عضو هیأت علمی، دانشکاه علوم پزشکی قم، قم و دانشجوی دکتری، کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Leila Azadbakht لیلا آزادبخت 100319475328460015817 100319475328460015817 No Associate Professor, Food Security Research Center, Department of Nutrition, School of Nutrition and Food Sciences, Isfahan, Iran. دانشیار، مرکز تحقیقات امنیت غذایی، گروه تغذیه جامعه، دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران