fa تأثیر برنامه آموزش بهداشت بر اساس الگوی پرسید (Precede) بر آگاهی، نگرش و رفتار تغذیه‌ای مرتبط با کم‌خونی فقر آهن در دانش‌آموزان دختر مقطع دوم راهنمایی شهر اصفهان آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: کم‌خونی فقر آهن شایع‌ترین علت آنمی است که حدود 30 درصد جعیت جهان درگیر آن هستند. دختران نوجوان بالاترین میزان شیوع را دارند و چون عوارض آن بر بازده کار، نیروی تولید و در نهایت بر روند توسعه مؤثر است، پیش‌گیری از آن حایز اهمیت است. بنابراین این مطالعه با هدف تعیین تأثیر به کارگیری الگوی پرسید (Precede) به عنوان یک چارچوب نظری برای کنترل کم‌خونی فقر آهن در میان دانش‌آموزان دختر مقطع راهنمایی انجام شد. روش‌ها: پژوهش نیمه تجربی حاضر بر روی 130 نفر از دانش‌آموزان (65 نفر مورد و 65 نفر شاهد) که به طور تصادفی انتخاب شده بودند در سال 89-1388 انجام شد. مداخله در سه جلسه 60 دقیقه‌ای برگزار گردید و بلافاصله و سه ماه بعد از مداخله آموزشی توزیع و تکمیل پرسش‌نامه‌ها صورت گرفت. ابزار جمع‌آوری اطلاعات پرسش‌نامه‌ای محقق ساخته بر اساس اجزای مدل پرسید بود. به منظور دستیابی به نتایج از نرم‌افزارSPSS  نسخه 18 و آزمون‌های آماری Independent t، Paired t، ANOVA with repeated measures و 2c استفاده گردید. یافته‌ها: پس از مداخله آموزشی در گروه مورد نسبت به گروه شاهد میانگین نمره آگاهی، میانگین نمره نگرش، تشکیل کلاس‌های آموزشی، شرکت در کلاس‌های آموزشی و استفاده از منابع آموزشی (عوامل قادر کننده)، تشویق خانواده و معلمان (عوامل تقویت کننده) و رفتارهای پیش‌گیری کننده از کم‌خونی فقر آهن افزایش معنی‌داری یافتند (001/0 > P). نتیجه‌گیری: مطالعه حاضر نشان دهنده تأثیر مثبت مداخله آموزشی بر اساس الگوی پرسید و اجزای اصلی آن (عوامل مستعد کننده، عوامل قادر کننده و عوامل تقویت کننده) در افزایش رفتارهای پیشگیری کننده از کم‌خونی فقر آهن در جامعه مورد مطالعه بود. واژه‌های کلیدی: مدل پرسید، کم‌خونی فقر آهن، دانش‌آموز Background: Iron deficiency anemia (IDA) is the most common cause of anemia. It is estimated that about 30% of the world population suffer from it. The highest prevalence of this anemia is in Adolescent girls. Because of its effects on work efficiency, productivity and development trend, prevention is important. The aim of this study was to determine the effect of applying the PRECEDE educational model as a theoretical framework for controlling IDA among grade two guidance school girls. Methods: This quasi-experimental study was done on 130 students who were allocated to case (65) and control (65) groups randomly in 2010-2011. Intervention was done in three 60 minute sessions. The questionnaires were distributed and completed immediately, and three months after educational intervention. A self-administered questionnaire base on the PRECEDE model constructs was the data gathering tool. Data were analyzed by independent Student__AWT_QUOTE__s t-test, paired t-test, repeated measure ANOVA, and chi-square statistical tests in SPSS software version 18. Findings: After educational intervention, the mean score of knowledge and attitude  (Predisposing factors), using educational resources, organizing educational class, participating in educational programs (Enabling factors), encouraging family and teachers (Reinforcing factors), and iron deficiency anemia preventive behaviors had a significant increase in the case group in comparison with the control group (P = 0.00). Conclusion: The present study indicated that an educational intervention program based on the PRECEDE model and main components (Predisposing, Enabling, and Reinforcing factors) have a positive effect in improving iron deficiency anemia preventive behaviors in the study population. PRECEDE Model, Iron Deficiency Anemia, Students &,nbsp 773 781 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-349&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Shahnazi حسین شهنازی 100319475328460016037 100319475328460016037 Yes PhD Candidate, Student Research Committee, Department of Health Education and Promotion, School of Public Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran - دانشجوی دکتری تخصصی، کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Motahareh Tabar Isfahani مطهره تبر اصفهانی 100319475328460016038 100319475328460016038 No MSc Student, Student Research Committee, Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Public Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی، کمیته تحقیقات دانشجویی،گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Samira Azarbin سمیرا آذربین 100319475328460016039 100319475328460016039 No Department of Public Health, School of Public Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran کارشناس، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Akbar Hassanzadeh اکبر حسن زاده 100319475328460016040 100319475328460016040 No Lecturer, Food Security Research Center, Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Public Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran مربی، مرکز تحقیقات امنیت غذایی، گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Abdurrahman Charkazi عبدالرحمان چرکزی 100319475328460016041 100319475328460016041 No PhD Candidate, Department of Public Health, School of Public Health, Golestan University of Medical Sciences, Golestan, Iran دانشجوی دکتری تخصصی، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گلستان، ایران Mitra Moodi میترا مودی 100319475328460016042 100319475328460016042 No PhD Candidate, Department of Public Health, School of Public Health, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran دانشجوی دکتری تخصصی، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران