fa سازگاری شناختی بیماران دیابتی نوع 2 مراجعه کننده به بیمارستان‌های تابعه دانشگاه علوم پزشکی تهران در تبعیت از درمان آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: دیابت نوع 2 به عنوان شایع‌ترین بیماری متابولیک با عوارض فراوان است و تبعیت از درمان در بهبود پیامدهای سلامتی این بیماران نقش به سزایی دارد. این پژوهش، با هدف بررسی سازگاری شناختی در تبعیت از درمان در بیماران دیابتی نوع 2 و تعیین عوامل مؤثر بر این سازگاری طراحی و انجام شد. روش‌ها: این پژوهش یک مطالعه توصیفی- تحلیلی بود که در سال 1391 انجام شد. جامعه پژوهشی در این مطالعه، بیماران دیابتی نوع 2 مراجعه کننده به بیمارستان‌های تابعه دانشگاه علوم پزشکی تهران‌، حجم نمونه 480 نفر و نمونه‌گیری به روش تصادفی ساده با نمونه‌های در دسترس انجام شد. سازگاری شناختی در تبعیت از درمان بیماران دیابتی نوع 2 با استفاده از پرسش‌نامه دو قسمتی شامل اطلاعات دموگرافیک و مرتبط با بیماری و سازگاری شناختی بر اساس مقیاس پنج درجه‌ای لیکرت اندازه‌گیری شد. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 5/11 با استفاده از آزمون‌های 2&chi; و مدل رگرسیون لجستیک مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. سطح معنی‌داری در این مطالعه 05/0 بود. یافته‌ها: جنسیت (001/0 = P)، وضعیت تأهل (001/0 > P)، سال‌های ابتلا به بیماری دیابت (001/0 > P)، وضعیت شغلی (001/0 > P)، سطح تحصیلات (001/0 > P)، سابقه خانوادگی مثبت دیابت (001/0 = P)، گروه‌های سنی (001/0 > P)، وضعیت درآمد (001/0 > P)، بیماری‌های زمینه‌ای همراه (02/0 = P) و HbA1C (001/0 > P) با سازگاری شناختی در تبعیت از درمان دیابت ارتباط آماری معنی‌داری داشتند. در مدل رگرسیون لجستیک هم عوامل سن، وضعیت تأهل، درآمد، سابقه ابتلا به دیابت، وجود بیماری‌های زمینه‌ای همراه و سال‌های سپری شده با دیابت و HbA1C شانس سازگاری بالا و معنی‌داری داشت. نتیجه‌گیری: با عنایت به تأثیر عوامل دموگرافیک و بالینی در میزان سازگاری شناختی در تبعیت از دیابت، ضرورت انجام مداخلات ارتقای سلامت مبتنی بر تئوری‌های سازگاری اجتناب‌ناپذیر بود. واژه‌های کلیدی: دیابت نوع 2، تئوری سازگاری شناختی، تبعیت از درمان Background: Type II diabetes is the most prevalent disease with numerous complications. Adherence to treatment is an effective role on promoting health outcomes. This study aimed to assess the cognitive adaptation in treatment adherence and its relative factors in coping with disease among type II diabetic patients. Methods: This was a cross-sectional study which was conducted in 2012. Study population composed of 480 type II diabetic patients which were selected through convenience sampling method. In this study, the questionnaire included some socio-demographic and economic data and cognitive adaptation scale was also employed. All the items were scored on a scale of 1 to 5. SPSS software was employed and chi-square test and logistic model were used. Findings: Findings revealed that sex (P = 0.001), marital status (P < 0.001), disease duration (P < 0.001), occupation (P < 0.001), diabetes history (P = 0.001), age group (P < 0.001), annual income (P < 0.001), comorbidity (P = 0.002) and hemoglobin A1c (P < 0.001) had a statistically significant relationship with cognitive adaptation score. Logistic regression model showed that age, marital status, annual income, diabetes history, comorbidity, disease duration and hemoglobin A1c had a significant relationship with adaptation in type II diabetes disease. Conclusion: According to the effects of socio-demographic and clinical factors in cognitive adaptation in treatment adherence in type II diabetes, educational intervention is necessary using health education and promotion focusing on cognitive adaptation theory. 1068 1077 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-359&slc_lang=fa&sid=1 Azar Tol آذر طل 100319475328460016169 100319475328460016169 Yes Department of Health Education and Promotion, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran - گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Fereshteh Majlessi فرشته مجلسی 100319475328460016170 100319475328460016170 No Professor, Department of Health Education and Promotion, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Abass Rahimi Foroshani عباس رحیمی فروشانی 100319475328460016171 100319475328460016171 No Associate Professor, Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Bahram Mohebbi بهرام محبی 100319475328460016172 100319475328460016172 No Assistant Professor, Department Cardiology, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار،‌گروه قلب و عروق، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران ،‌ایران Davoud Shojaeezadeh داود شجاعی‌زاده 100319475328460016173 100319475328460016173 No Professor, Department of Health Education and Promotion, School of Public Health Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد ،گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Alireza Salehi Node علیرضا صالحی نوده 100319475328460016174 100319475328460016174 No School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس ارشد، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران