fa ابعاد استرس شغلی و ارتباط آن با اختلالات اسکلتی- عضلانی در پرستاران آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: اطلاعات ناچیزی در مورد ابعاد استرس شغلی و ارتباط آن با اختلالات اسکلتی- عضلانی Musculoskeletal disorders (MSDs) در پرستاران ایرانی در دسترس است. این پژوهش با هدف بررسی ابعاد استرس شغلی و ارتباط آن با شیوع علایم MSDs در پرستاران شاغل در بیمارستان‎های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شیراز انجام شد. روش‌ها: در این مطالعه مقطعی 385 نفر از پرستاران بیمارستان‎های دانشگاه علوم پزشکی شیراز شرکت نمودند. این افراد به روش نمونه‎گیری تصادفی سیستماتیک انتخاب شدند. نسخه‎ فارسی پرسش‌نامه محتوای شغلی و پرسش‌نامه Nordic برای جمع‎آوری داده‎ها استفاده شد. از آمار توصیفی و آزمون آماری Mann-Whitney U با استفاده از نرم‏افزار SPSS نسخه 5/11 (version 11.5, SPSS Inc., Chicago, IL) برای تحلیل داده‏ها استفاده شد. یافته‌ها: میانگین (انحراف استاندارد) ابعاد آزادی تصمیم‏گیری (50/6) 15/58، نیازهای روان‌شناختی (14/5) 19/38، حمایت اجتماعی (67/3) 67/22، نیازهای فیزیکی (58/2) 03/16 و عدم امنیت شغلی (85/3) 74/7 به دست آمد. بر این اساس ابعاد آزادی تصمیم‏گیری و حمایت اجتماعی در سطح پایین و ابعاد نیازهای روان‌شناختی، نیازهای فیزیکی و عدم امنیت شغلی در سطح بالا قرار داشتند. طی 12 ماه گذشته 9/89 درصد از پرستاران، علایم این اختلالات را در یک یا چند ناحیه از دستگاه اسکلتی- عضلانی بدن خود تجربه کرده بودند که در بین آن‌ها کمردرد شایع‏ترین ناراحتی گزارش شده بود (8/61 درصد). از میان ابعاد استرس شغلی فقط زیر مقیاس بار فیزیکی ایزومتریک با شیوع کلی MSDs ارتباط آماری معنی‌داری داشت. بعد نیازهای روان‌شناختی و نیازهای فیزیکی شغل با اختلالات ناحیه ستون فقرات، بعد نیازهای فیزیکی شغل با اختلالات ناحیه اندام فوقانی و بعد آزادی تصمیم‏گیری، نیازهای روان‌شناختی و نیازهای فیزیکی شغل با اختلالات ناحیه اندام تحتانی از لحاظ آماری ارتباط معنی‌داری داشتند. نتیجه‎گیری: شیوع MSDs در پرستاران مورد مطالعه بالاست. در اغلب پرستاران مورد مطالعه سطح استرس شغلی بالا به دست آمد. بر اساس نتایج به دست آمده، هر گونه برنامه مداخله‏ای جهت پیشگیری از MSDs در پرستاران می‏بایست به ترتیب بر کاهش نیازهای فیزیکی، کاهش فشارهای روان‌شناختی و افزایش آزادی تصمیم‏گیری متمرکز شود. واژه‎های کلیدی: پرستار، پرسش‌نامه فارسی محتوای شغلی، ابعاد استرس شغلی، اختلالات اسکلتی- عضلانی، ایران -- Background: There is little data available on job stress dimensions and their relationship to musculoskeletal disorders (MSDs) among Iranian nurses. The aims of this study were to investigate job stress dimensions and examine their relationship to MSDs among nurses of hospital affiliated to Shiraz University of Medical Sciences (SUMS). Methods: 385 randomly selected nurses of SUMS participated in this cross-sectional study. The Persian version of Job Content Questionnaire (P-JCQ), Nordic MSDs (NMQ), and demographic questionnaires were used for data collection. Using SPSS (version 11.5) software, descriptive statistics and Mann-Whitney test were applied for data analysis. Findings: The mean ± SD of decision latitude, psychological job demands, social support, physical job demands, and job insecurity were found to be 58.15 ± 6.50, 38.19 ± 5.14, 22.67 ± 3.67, 16.03 ± 2.58, and 7.74 ± 3.85, respectively. The results revealed that decision latitude and social support dimensions had low levels, but psychological and physical job demands, and job insecurity dimensions had high levels among the study subjects. The results of NMQ showed that 89.9% of the nurses had experienced some form of MSD during the previous 12 months. Lower back symptoms were found to be the most prevalent problem reported (61.8%). Physical isometric loads was the only sub-scale of job stress dimensions that had significant relationship with MSDs. Psychological and physical job demands were found to have a statistically significant relationship with trunk region symptoms. Physical job demands were associated with upper extremities symptoms. However, decision latitude, and psychological and physical job demands had a significant relationship with lower extremities problems. Conclusion: MSDs prevalence was high among the studied nurses. In the majority of cases, subjects were exposed to high levels of job stress. Based on the results, any interventional program for MSDs prevention should focus on reducing physical and psychological job demands, and increasing decision latitude among nurses. Nurses, P-JCQ, Job Stress Dimensions, MSDs, Iran 1365 1375 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-376&slc_lang=fa&sid=1 Mostafa Barzideh مصطفی برزیده 100319475328460016293 100319475328460016293 Yes MSc Student, Student Research Committee, Department of Ergonomics, School of Health and Nutrition, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد، کمیته تحقیقات دانشجویی ،گروه ارگونومی، دانشکده بهداشت و تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Alireza Choobineh علیرضا چوبینه 100319475328460016294 100319475328460016294 No Professor, Research Center for Health Sciences, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran استاد، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Sayed Hamidreza Tabatabaei سید حمید رضا طباطبایی 100319475328460016295 100319475328460016295 No Assistant Professor, Department of Epidemiology, School of Health and Nutrition, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran استادیار، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت و تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران