fa بررسی کارایی گیاه پالایی برای آلاینده‌های نفتی در مقیاس گلخانه در خاک رسی و شور آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: خاک آلوده به هیدروکربن‌های نفتی یک مسأله زیست محیطی است که سلامت انسان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. گیاه پالایی یک روش مقرون به صرفه برای حذف آلاینده‌های نفتی از خاک می‌باشد. در این مطالعه، اثر گیاه و مواد مغذی بر میزان حذف TPH (Total petroleum hydrocarbons) از خاک در طی فرایند گیاه پالایی بررسی گردید. روش‌ها: خاک مورد مطالعه از واحد نمک‌زدایی اهواز 2 جمع‌آوری و با غلظت 5/2 درصد وزنی- وزنی نفت خام آلوده شد. جمعیت میکروبی و TPH خاک گلدان‌های مورد مطالعه در شروع پژوهش و در پایان ماه سوم اندازه‌ گرفته شد. TPH خاک به وسیله دستگاه GC و جمعیت میکروبی با استفاده از روش شمارش بشقابی هتروتروفیک اندازه‌گیری گردید. تحلیل داده‌ها و رسم نمودار نیز به ترتیب با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 17 و Excel صورت گرفت. یافته‌ها: میانگین درصد حذف TPH در خاک کشت شده با گیاه (حدود 20 درصد) بیشتر از آن در خاک بدون گیاه (حدود 7 درصد) بود. به علاوه، میانگین جمعیت باکتریایی هتروتروفیک در خاک کشت شده با گیاه (CFU/g 14/7) بیشتر از آن در خاک بدون گیاه (CFU/g 16/6) بود. همچنین بر طبق نتایج، میانگین درصد حذف TPH و میانگین جمعیت میکروبی در خاک دریافت کننده مواد مغذی، بیشتر از آن‌ها در خاک بدون دریافت مواد مغذی بود. نتیجه‌گیری: هر چند میزان بالای رس و شوری خاک مورد مطالعه تأثیر منفی بر کارایی گیاه پالایی داشت، اما نتایج نشان داد که گیاهان بومی حتی در شرایط نامناسب محیطی عمل گیاه پالایی را به خوبی انجام می‌دهند. واژه‌های کلیدی: گیاه پالایی، هیدروکربن‌های نفتی، سورگوم هالپنس Background: Petroleum contaminated soil is an environmental problem that affects human health. Phytoremediation is a cost-effective method for removal of petroleum from soil. This study evaluated the effects of the plant and nutrients on the removal of total petroleum hydrocarbons (TPHs) from the soil. Methods: Soils were collected from Ahwaz desalting unit No.2 and then polluted with 2.5% w/w of crude oil. Microbial number and residual TPHs of the studied pot experiments were determined at day 0 and 90. TPHs and heterotrophic bacterial number were measured by gas chromatography (GC) and heterotrophic plate count (HPC) method, respectively. Findings: The average percentage of TPH removal in the rhizosphere soil (≈ 20%) was higher than those in the non-rhizosphere soil (≈ 7%). In addition, the average number of heterotrophic bacteria in the rhizosphere soil (7.14 CFU/g) was higher than in the non-rhizosphere soil (6.16 CFU/g). Moreover, the TPH removal and microbial number in the soil that received nutrient were higher than in the free-nutrient soil. Conclusion: Although high clay and salinity of the soil had an inhibitive effect on phytoremediation efficiency, results showed a native plants performed phytoremediation properly even in improper condition of environment. 1272 1279 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-386&slc_lang=fa&sid=1 Seyyed Nadali Alavi Bakhtiarvand سید نادعلی علوی بختیاروند 100319475328460016253 100319475328460016253 Yes Assistant Professor, Department of Environmental Health Engineering, Research Center of Environmental Technology, Ahwaz Jondishapour University of Medical Sciences, Ahwaz, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات فناوری های زیست محیطی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور، اهواز، ایران Iman Parseh ایمان پارسه 100319475328460016254 100319475328460016254 No Department of Environmental Health, School of Public Health, Jundishapur University of Medical Sciences, Ahwaz, Iran کارشناس ارشد، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور، اهواز، ایران Mehdi Ahmadimoghadam مهدی احمدی مقدم 100319475328460016255 100319475328460016255 No Assistant Professor, Department of Environmental Health Engineering, Research Center of Environmental Technology, Ahwaz Jondishapour University of Medical Sciences, Ahwaz, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات فناوری های زیست محیطی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور، اهواز، ایران Nematollah Jafarzadeh نعمت‌اله جعفرزاده 100319475328460016256 100319475328460016256 No Associate Professor, Department of Environmental Health Engineering, Research Center of Environmental Technology, Ahwaz Jondishapour University of Medical Sciences, Ahwaz, Iran دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات فناوری های زیست محیطی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور، اهواز، ایران