fa ارزیابی غلظت زایلن و بررسی تاثیر پارامترهای محیطی بر آن در خودروهای ارزان قیمت تولید ایران آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: زایلن به عنوان یکی از مهم‌ترین سموم دستگاه عصبی شناخته شده است. هدف از این مطالعه برآورد غلظت زایلن در کابین خودروهای تولید ایران است. همچنین چگونگی تاثیر نوع سیستم تهویه، استعمال سیگار و خوشبو کننده‌ها درون خودرو، نوع سوخت و تزئینات داخل خودرو بر روی غلظت این ماده مورد بررسی قرار گرفته است. روش‌ها: 152 خودروی پراید و 44 خودروی تندر90 از بین خودروهای ایرانی برای نمونه‌برداری انتخاب شدند. نمونه‌ها از خودروهای پارک شده در یک پارکینگ سر بسته و نیز خودروهای صفر کیلومتر در دفاتر فروش و با استفاده از تیوپ‌های کربن فعال جمع آوری شد. از دستگاه گازکروماتوگرافی با دتکتور جرمی برای آنالیز  نمونه ها استفاده شد. سایر اطلاعات مورد نیاز از جمله نوع خودرو، نوع سیستم تهویه مورد استفاده در خودرو، استعمال سیگار و خوشبوکننده ها درون خودرو، نوع سوخت و نوع تزئینات داخل خودرو با استفاده از یک چک لیست جمع آوری شدند. یافته‌ها: میانگین غلظت زایلن در خودروهای پراید و تندر 90 به ترتیب 3/1416 ± 4/657 و 06/643± 5/ 252 میکرو گرم بر متر مکعب بود. غلظت این ماده در خودروهای پراید نسبت به خودروی تندر 90 تقریبا دو برابر بود.  استفاده همزمان از بنزین و گاز طبیعی (CNG) در خودرو نسبت به استفاده بنزین به تنهایی باعث افزایش غلظت زایلن در خودروهای مورد بررسی شد. تاثیر پارامترهایی از قبیل نوع تهویه خودرو، استعمال سیگار و خوشبو کننده ها درون خودرو، تزئینات داخل خودرو تاثیر معنی‌داری بر غلظت زایلن درون خودرو نداشت. تنها نوع سوخت مورد استفاده  تاثیر معناداری بر غلظت این ماده درون خودرو داشت. نتیجه‌گیری: زایلن از جمله ترکیبات آلی فرار است که در کابین خودروهای مورد بررسی یافت شد. میانگین اندازه‌گیری شده زایلن در این مطالعه نسبت به استاندارد هونگ کونگ کمتر بود ولی نسبت به استاندارد  NIAQSکشور چین بیشتر بود.  واژه‌های کلیدی : هوای داخل خودرو، زایلن، پراید، تندر90 Background: Xylene is known as one of the most toxic of the nervous system. The purpose of this study is to estimate the concentration of xylene in the cabin of the vehicles production in Iran. Also the effect of ventilation, cigarette smoking, and air freshener inside the vehicle, fuel type and car decorations on the concentration of the substance being studied.  Methods: 152 vehicles Pride and 44 vehicles Thunder 90 of the Iranian cars were selected for sampling. Samples were collected with activated carbon tubes and were analyzed using gas chromatography with mass detector. Other information was collected using a checklist. Findings: The mean concentrations of xylene in Pride and Thunder 90 vehicle was respectively 657/4± 1416/3 and 252/5± 643/06 µg/m3. Concentration of the substance in the Pride cars is almost double Thunder 90 cars. Concomitant use of petroleum and natural gas (CNG) in vehicles increases the concentration of xylene. Effect of parameters such as type of vehicle air conditioning system, cigarette smoking, and air freshener inside the car, the car's interior trim car had no significant influence on the concentration of xylene. The only type of fuel used had significant influence on the concentration of the substance inside the car. Conclusion: xylene is volatile organic compounds were found in the cabin of the vehicle. Average xylene measured in this study was lower than the standard in Hong Kong, but it was more than the standard NIAQS in China. Air in- vehicle, xylene, Pride, Logan 1337 1345 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-431&slc_lang=fa&sid=1 Masoud Rismanchian مسعود ریسمانچیان 100319475328460014989 100319475328460014989 Yes Assistant Professor, Department of Occupational Health Engineering, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran (Corresponding Author) Email:masoudrismanchian@gmail.com استادیار، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Massome Garsivaz معصومه گرسیوز 100319475328460014990 100319475328460014990 No MSc of Occupational Health Engineering, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran کارشناس ارشد مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Hamidreza Pourzamani حمیدرضا پورزمانی 100319475328460014991 100319475328460014991 No Assistant Professor, Department of Environmental Health, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran استادیار،گروه بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Mohammedreza Meracy محمدرضا مراثی 100319475328460014992 100319475328460014992 No Associate Professor, Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشیار، گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران