fa تأثیر مصرف چای‌ترش بر پروفایل ‌لیپیدی افراد مبتلا به دیس‌لیپیدمی آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: دیس‌لیپیدمی مهم‌ترین علت بیماری‌های قلبی‌ عروقی در جهان است و درمان گیاهی نقش مهمی در درمان دیس‌لیپیدمی دارد. با توجه به اینکه مطالعات محدودی در خصوص اثر چای‌ترش (Hibiscus sabdariffa L.) در مدل‌های انسانی انجام شده، این مطالعه با هدف تعیین تأثیر مصرف چای‌ترش بر پروفایل لیپیدی افراد مبتلا به دیس‌لیپیدمی انجام گرفت. روش‌ها: یک مطالعه کار آزمایی بالینی تصادفی کنترل‌دار بر روی 43 نفر از بیماران مبتلا به دیس‌لیپیدمی پلی‌ژنیک بدون سابقه بیماری قلبی عروقی، دیابت، کلیوی، کبدی، تیروئیدی که هیچگونه داروی پایین‌آورنده چربی خون مصرف نمی‌کردند، انجام گرفت. بیماران به طور تصادفی به دو گروه شاهد و تجربی تقسیم ‌شدند. به هر دو گروه در ابتدای طرح، آموزش‌های اصلاح سبک زندگی داده ‌شد. گروه تجربی روزانه دو لیوان چای ‌ترش را صبح و عصر بین وعده‌های غذایی به مدت 90 روز مصرف نمودند که جایگزین دو لیوان از چای‌سیاه مصرفی روزانه شد. در ابتدا و روزهای 45 و 90 نمونه خون افراد بعد از 14-12 ساعت ناشتایی گرفته و پروفایل لیپیدی اندازه‌گیری شد. یافته‌ها: در گروه تجربی، تغییرات میانگین کلسترول‌تام پایه، روزهای 45 و 90 اختلاف معنی‌داری داشته و کاهش 46/9% را نشان داد. تغییرات میانگین HDL-c وLDL-c  پایه، روزهای 45 و 90 اختلاف معنی‌داری داشته و به ترتیب کاهش 33/8% و 80/9% را نشان ‌داد. بنابراین مصرف چای‌ترش می‌تواند در پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌عروقی مفید باشد. نتیجه‌گیری: در مطالعه حاضر کاهش HDL-c اختلاف معنی‌داری بین دو گروه نشان داد که از نظر بالینی معنی‌دار نبود، در سایر لیپیدها اختلاف معنی‌داری بین دو گروه مشاهده نشد. واژه‌های کلیدی: Hibiscus sabdariffa L.، دیس‌لیپیدمی پلی‌ژنیک، چای ‌ترش، پروفایل لیپیدی Background: Dyslipidemia is the major risk factor for cardiovascular disease in world and herbal medicines play an important role in the treatment of dyslipidemia. There are a few studies of sour tea (Hibiscus sabdariffa L.) effects on human. Thus, the aim of the present study was to evaluate the efficacy of sour tea consumption on the lipid profile in dyslipidemic subjects. Methods: A randomized control clinical trial study was conducted on 43 Polygenic dyslipidemia patients with no history of Cardiovascular, diabetes, kidney, hepatic, thyroid diseases that did not taking Lipid-lowering medicine selected in 2012 and divided randomly into two groups. Both groups received dietary and physical activity (lifestyle) advices. Experimental group received two glass sour tea in the morning and afternoon between meals, for 90 days instead of two glass black tea every day. Lipid profile was measured at baseline, day 45 and day 90 after 12-14 hours fasting. Findings: This study showed the mean cholesterol levels at baseline, day 45 and day 90 was significantly decreased till 9.46% in experimental group. The decrease in mean LDL-c and HDL-c levels, at baseline, day 45 and day 90 was significant till 8.33% and 9.80% respectively in experimental group. These findings suggest Hibiscus sabdariffa L. extract can be used in the prevention of cardiovascular diseases. Conclusion: The present study showed a decreasing trend in the mean HDL-c levels that difference between two groups statistically significant and no statistically significant difference in other lipids between two groups.   Hibiscus sabdariffa L, Polygenic dyslipidemia, Sour tea, Lipid profile 1515 1526 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-447&slc_lang=fa&sid=1 Farihe Ahmadzadeh Sani فریحه احمدزاده ثانی 100319475328460014894 100319475328460014894 Yes MSc in Nutrition, the International Branch of Shahid Beheshti University of Medical Sciences & Health Services, Tehran, Iran دانش‌آموخته کارشناسی ارشد علوم تغذیه، شعبه بین الملل دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Majid Hajifaraji مجید حاجی‌فرجی 100319475328460014895 100319475328460014895 No PhD in Clinical Nutrition, Associate Professor, National Nutrition & Food Technology Research Institute, Faculty of Nutrition and Food Technology Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran (Corresponding author) Email: m.hajifaraji @ nnftri.ac.ir دانشیار، گروه تحقیقات سیاستگذاری غذا و تغذیه، انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذائی کشور، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران،‌ ایران Yadollah Mehrabi یداله محرابی 100319475328460014896 100319475328460014896 No PhD in Biostatistics, Professor Department of Epidemiology, College of Public Health Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد آمار زیستی – گروه اپیدمیولوژی دانشکده بهداشت - دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی،‌ تهران، ایران Mohammad Salem Rezaee محمدسالم رضایی 100319475328460014897 100319475328460014897 No Internist, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran متخصص بیماری‌های داخلی- دانشگاه علوم پزشکی مشهد، خراسان رضوی، ایران Homa Hajimehdipour هما حاجی‌مهدی‌پور 100319475328460014898 100319475328460014898 No PhD in Pharmacognosy, Assistant Professor in Department of Traditional Medicine Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار- گروه داروسازی سنتی- دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Abbas Hasanzadeh عباس حسن‌زاده 100319475328460014899 100319475328460014899 No Assistant Professor, Gastroenclogy, Department of Humanities, Gonabad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشگاه علوم پزشکی گناباد