fa بررسی غلظت فلوراید دریافتی از طریق آب و چای مصرفی در ساکنین شهر قم در سال 1391؛ یک مطالعه مقطعی آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: بدن انسان فلوئور را از منابع مختلفی از جمله آب و غذا دریافت می‌کند. وجود این عنصر به منظور پیشگیری از پوسیدگی دندان ضروری است. از سویی با رسیدن غلظت آن به بیش از حد مجاز منجر به آسیب‌های زیادی از جمله فلوئوروزیس دندانی و اسکلتی می‌گردد. در بین نوشیدنی‌ها چای از جمله منابع با غلظت بالای فلوراید محسوب می‌شود. بررسی حاضر با هدف سنجش غلظت فلوراید در آب و چای مصرفی شهر قم صورت گرفت. روش‌ها: پژوهش حاضر مطالعه توصیفی تحلیلی است که به صورت مقطعی در سال 1391 بر نمونه‌های آب و نشان‌های تجاری چای‌های پر مصرف در شهر قم انجام شد. غلظت فلوراید در نمونه‌های آب با استفاده از دستگاه اسپکتروفتومتر HACH مدل DR-4000 و فلوراید موجود در نمونه‌های چای با استفاده از روش یون انتخابی اندازه‌گیری شد. اطلاعات پس از جمع‌آوری با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 17 تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: با توجه به آزمایشات صورت گرفته میانگین غلظت فلوراید موجود در آب شرب بین mg/l 63/0 -07/0 به دست آمد. کمترین مقدار مربوط به دستگاه‌های تصفیه خانگی بود. غلظت فلوراید در چا ی‌های خشک کیسه‌ای mg/kg 9/138و در چای‌های خشک سیاه دانه mg/kg71/153 بود. همچنین غلظت این عنصر در چای‌های دم کرده کیسه‌ای mg/l 29/1 و در چای‌های دم کرده سیاه دانهmg/l 5/1 بدست آمد. نتیجه‌گیری: نتابج این بررسی نشان داد که دستگاه‌های تصفیه آب خانگی و صنعتی میزان فلوراید موجود در آب آشامیدنی را تا حد زیادی کاهش می‌دهند. بنابراین نوشیدن چای می‌تواند کمبود فلوراید موجود در آب آشامیدنی را تا حدی جبران کند. واژه‌های کلیدی: فلوراید، آب آشامیدنی، چای، قم Background: The human body gets Fluorine from a variety of sources including food and water. This element is essential in order to prevent tooth decay. However, high concentrations of this element led to a lot of dental fluorosis and skeletal injuries. This study aimed to measure the concentration of fluoride in water and tea consumed in the city of Qom. Methods: The present study is cross-sectional analysis water and high consumed tea brand samples in the city of Qom in 2012. Fluoride concentrations in water and tea samples were measured by HACH Model DR-4000 spectrophotometer and Ion selective method respectively. The data were analyzed using software SPSS-17. Finding: According to the experimental results, the average concentration of fluoride in the drinking water obtained between 0.07-0.63mg/l. The lowest concentrations were related to domestic water treatment systems. Concentration of fluoride in dry tea bag and granular tea were 138.9 and 153.71 mg/kg respectively. The concentration of this element in the tea bags and granular tea infusion were 1.29 and 1.5 mg/l respectively. Conclusion: Results of this study showed that the amount of fluoride in drinking water reduced by the domestic and industrial water treatment systems greatly. So drinking tea could partially compensate for the lack of fluoride in drinking water. Fluoride, Drinking water, Tea, Qom 1671 1678 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-460&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Asadi مهدی اسدی 100319475328460014948 100319475328460014948 Yes PhD Candidate, Department of Environmental Engineering, Tehran University, Tehran, Iran, Research Center for Environmental Pollutants, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran دانشجوی دکتری مهندسی محیط زیست دانشگاه تهران، تهران، ایران و عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات آلاینده های محیطی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران Siamak Mohebi سیامک محبی 100319475328460014949 100319475328460014949 No Assistant Professor, Health Policy and Promotion Research Center, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran استادیار، مرکز تحقیقات سیاست‌گذاری و ارتقا سلامت،دانشگاه علوم پزشکی قم،قم،ایران Somayeh Behnamipour سمیه بهنامی‌پور 100319475328460014950 100319475328460014950 No MSc. of Analytical Chemistry, School of Health Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran کارشناس ارشد شیمی تجزیه، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران Fatemeh Hasanpour فاطمه حسن‌پور 100319475328460014951 100319475328460014951 No BSc student of environmental health engineering, Qom university of medical sciences, Qom, Iran دانشجوی کارشناسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران Mohammad Hozoori محمد حضوری 100319475328460014952 100319475328460014952 No Assistant Professor, Nutrition Sciences Research Center, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran (Corresponding Author) Email: mhozoori@gmail.com استادیار، مرکز تحقیقات علوم تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران