fa بررسی تاثیر آموزش بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی به منظور پیشگیری از مصرف خودسرانه دارو در زنان شهر سبزوار آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: خوددرمانی و مصرف خودسرانه دارو امروزه یکی از معضلات بهداشتی محسوب می‌گردد که در جامعه زنان به دلیل داشتن دوران‌های حساسی همچون بارداری و شیردهی و مسؤولیت خانه و خانواده که آگاهی و نگرش آن‌ها برای دیگر اعضای خانواده مهم تلقی می‌گردد ازاهمیت مضاعفی برخوردار است. لذا مطالعه حاضر با هدف تاثیر آموزش بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی به منظور پیشگیری از مصرف خودسرانه داروها در زنان مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر سبزوار صورت گرفته است. روش‌ها: مطالعه حاضر مداخله‌ای و از نوع نیمه تجربی (شاهددار) قبل و بعد می‌باشد و جهت مطالعه آینده‌نگر است. در این مطالعه 160 نفر از زنان مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر سبزوار به صورت تصادفی ساده انتخاب و در دو گروه مورد و شاهد هر کدام 80 نفر وارد مطالعه شدند. روش گردآوری اطلاعات پرسش‌نامه تنظیم شده شامل سؤالات آگاهی، نگرش (براساس اجزای مدل اعتقاد بهداشتی)، چک لیست عملکرد و علل خوددرمانی در خصوص مصرف خودسرانه دارو بوده است. قبل از انجام مداخله آموزشی پرسش‌نامه و چک لیست و علل خوددرمانی برای هر دو گروه مورد و شاهد تکمیل و سپس مداخله آموزشی برای گروه مورد در طی 3 هفته و در قالب 3 جلسه آموزشی 60 دقیقه‌ای انجام گرفت. جهت تجزیه و تحلیل داده&rlm;ها از نرم افزار آماریSPSS نسخه 16، آزمون&rlm;های آماری تی‌تست زوجی، آزمون مجذور کای و ویلکاکسون استفاده شد، نتایج در سطح 05/0> Pمعنی‌دار تلقی گشت. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که در قبل از مداخله آموزشی آگاهی و نگرش زنان در زمینه خوددرمانی در حد متوسط و عملکرد آنان در زمینه مصرف خودسرانه داروها ضعیف بود و این مقدار در گروه مورد و شاهد بدون ارتباط معنی‌دار بود (72/0 = P). ولی پس از مداخله آموزشی بین دو گروه مورد و شاهد در همه متغیرهای ذکر شده اختلاف معنی‌داری ایجاد شد (041/0=P) و عملکرد زنان در زمینه مصرف خودسرانه دارو کاهش پیدا کرد. نتیجه‌گیری: آموزش برمبنای مدل اعتقاد بهداشتی در ارتقا آگاهی و نگرش و عملکرد زنان مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی در رابطه با پیشگیری از مصرف خودسرانه داروها اثربخش بود. در نتیجه انجام مداخلات آموزشی با به کارگیری مدل‌های آموزش بهداشت به خصوص مدل اعتقاد بهداشتی در پیشگیری وکاهش مصرف خودسرانه دارو و بهبود رفتار بهداشتی خوددرمانی توصیه می‌گردد. واژه‌های کلیدی: آگاهی، نگرش، تئوری اعتقاد بهداشتی، عملکرد، خوددرمانی sensitive periods such as pregnancy and breast-feeding women and the responsibilities of home and family. It is important to have additional importance. We study the impact of education health belief model health on women&#39;s centers Sabzevar to prevent drugs taken. Methods: An experimental and quasi-experimental study (controlled) before and after. Where 160 women referred to health centers have participated in Sabzevar (Samples were randomly divided into two groups each of 80 subjects) Data collection methods in the study questionnaire included questions on knowledge, attitude (based on Health Belief Model). Czech list practice and reasons for self-treatment&nbsp; is the use of arbitrary.Before intervention Czech list and questionnaire and reasons for self treatment For both groups completed.The intervention group during the 3-week and in three sessions60-minute training were conducted. Then 4 months after the intervention in both groups, the data were collected and analyzed. According to the research objectives and the quality and quantity of Variables describing the frequency tables and diagrams as appropriate Statistical software SPSS version 16 Paired t-tests to test T-test-Pearson- Chi-square and Wilcoxon tests were used. The results of the (p<0/05) was considered significant. Findings: The findings showed that before the intervention, awareness and attitudes women toward self treatment moderate and their performance toward arbitrary use of the drug was poor. And the amount of cases and controls was no significant relationship. There was no correlation between the amount of cases and controls (p=0/72) but after intervention between the two groups Significant difference was noted in all variables were created (p <0/041).The performance women toward arbitrary use of the drug was reduced. Conclusions: training based HBM on knowledge, attitude and practice of women referred to health centers in relation to the prevention of effective self-medication As a result of educational interventions using health education models, especially HBM preventing and reducing the use of drugs and self-medication is recommended to improve health behavior. knowledge, attitude, health belief model, performance, self treatment 1876 88 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-476&slc_lang=fa&sid=1 Seyedeh Melika Kharghani Moghadam سیده ملیکا خارقانی مقدم 100319475328460016496 100319475328460016496 Yes Msc Candidate, Health Education and Promotion, School of Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس ارشد آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، داننشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Davoud Shojaiezadeh داود شجاعی‌زاده 100319475328460016497 100319475328460016497 No PhD. Professor of Health Education, Department of Health Education and Promotion, School of Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran (Corresponding Author) Email: shojae5@yahoo.com استاد، مدیر گروه آموزش بهداشت و ارتقا سلامت، عضو هیأت علمی دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mahmoud Mahmoudi محمود محمودی 100319475328460016498 100319475328460016498 No Assistant professor of Epidemiology and Biostatistics, Department of Health Education and Promotion, School of Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد اپیدمیولوژی و آمار زیستی، عضو هیأت علمی دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Esmaeil Shojaiezadeh اسماعیل شجاعی زاده 100319475328460016499 100319475328460016499 No Mph of Health Education, Department of Health Education University of Medical Sciences, Tehran, Iran Mph بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Hadiseh Farhandi حدیثه فرهمندی 100319475328460016500 100319475328460016500 No Msc Candidate, Health Education and Promotion, School of Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس ارشد آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، داننشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Saeedeh Khalili سعیده خلیلی 100319475328460016501 100319475328460016501 No Msc Candidate, Health Education and Promotion, School of Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس ارشد آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، داننشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران