fa پیش بینی عوامل موثر بر عود مصرف مواد مخدر در بین بیماران تحت درمان نگهدارنده با متادون درمراکز درمان اعتیاد شهر همدان با بهره گیری از مدل اعتقاد بهداشتی آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: یکی از چالش‌های عمده کنونی در درمان نگهدارنده با متادون میزان ماندگاری بر درمان یا پیشگیری از عود اعتیاد می‌باشد. مطالعه حاضر با هدف تعیین عوامل موثر بر عود اعتیاد در بیماران تحت درمان نگهدارنده با متادون مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی در مراکز درمان اعتیاد شهر همدان صورت گرفت. روش‌ها: این مطالعه توصیفی مقطعی در بهار و تابستان سال 1392 بر روی 384 نفر از بیماران تحت درمان نگهدارنده با متادون در مراکز درمان اعتیاد شهر همدان انجام شد. نمونه‌گیری به صورت طبقه‌بندی با انتساب متناسب انجام گرفت. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه طراحی شده بر اساس سازه‌های مدل اعتقاد بهداشتی و متغیرهای دموگرافیک بود و پرسشنامه‌ها به صورت خودگزارش‌دهی و مصاحبه تکمیل شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 19 و بهره‌گیری از آنالیز رگرسیون و کای دو صورت گرفت. یافته‌ها: میزان عود در بیماران تحت درمان نگهدارنده با متادون 2/48٪ بود. وسوسه، فشار دوستان، افسردگی و کم بودن دوز دارویی متادون از مهمترین دلایل عود بودند. آنالیز رگرسیون نشان داد سازه‌های حساسیت درک شده، منافع درک شده و خودکارآمدی پیش‌بینی‌کننده‌های قوی‌تری برای عود بودند. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج، به نظر می‌رسد مدل اعتقاد بهداشتی بتواند در برنامه‌های مداخله‌ای پیشگیری از عود کاربرد داشته باشد. واژه‌های کلیدی: عود سوء مصرف مواد مخدر، درمان نگهدارنده با متادون، مدل اعتقاد بهداشتی Background: One of the major challenges in current methadone maintenance treatment retention rates in the treatment and prevention of relapse addiction. The aim of this study was determine the factors influencing relapse based on health belief model. Methods: A cross-sectional study was conducted among 384 patients on methadone maintenance treatment referred to addiction clinic in Hamadan, which was randomly selected with the proportional to size among addiction clinic for participation in this study. A questionnaire designed by health belief model and demographic variable and data were completed by interviews and self-report. Data were analyzed by SPSS version 19 using chi-square, and logistic regression statistical tests. Findings: Almost 48.2% of the participants had history of relapse at last one. Temptation, peer pressures, depression and low dose of methadone were most reason for relapse. The best predictors for relapse were perceived benefit, perceived susceptibility and self-efficacy. Conclusion: According to the results, it seems HBM can be used in training programs to prevent of relapse. Relapse, Methadone Maintenance Treatment, Health Belief Model 2034 45 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-481&slc_lang=fa&sid=1 Ali Afsar علی افسر 100319475328460014844 100319475328460014844 Yes MSc. Student, Department of Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه آموزش بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Said Bashirian سعید بشیریان 100319475328460014845 100319475328460014845 No Assistant Professor, Department of Public Health, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran استادیار، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Jalal Poorolaja جلال پورالعجل 100319475328460014846 100319475328460014846 No Associate Professor, Department of Epidemiology & Statistics School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran دانشیار، گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Seyed Mohammad Mahdi Hazavehei سید محمد مهدی هزاوه ای 100319475328460014847 100319475328460014847 No Professor, Department of Public Health, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran (Corresponding Author) Email: hazavehei@umsha.ac.ir استاد، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Elaheh Vatan Nawaz الهه وطن نواز 100319475328460014848 100319475328460014848 No MSc. Student, Department of Health Education, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه آموزش بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Fazel Zinat Motlagh فاضل زینت مطلق 100319475328460014849 100319475328460014849 No PhD Candidate in Health Education & Health promotion , Social Determinants of Health Research Center, Yasuj University of Medical Sciences, Yasuj, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران