fa پیشگویی مصرف سیگار در نوجوانان: ارزیابی هویت خود سیگار کشیدن در نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: نوجوانی زمان شروع مصرف سیگار است و شناسایی پیشگویی کننده‌های مصرف برای اجرای برنامه‌های کنترل مصرف دخانیات ضروری می‌باشد. مطالعه حاضر با هدف، تعیین پیشگویی کننده‌های مصرف سیگار در نوجوانان و با ارزیابی نقش هویت خود سیگار کشیدن در نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده انجام گرفت. روش‌ها: در مطالعه مقطعی حاضر، 250 دانش‌آموز پسر دبیرستانی شهرستان زرندیه با میانگین سنی 21/16 سال و انحراف معیار 45/1 به روش تصادفی چند مرحله‌ای انتخاب و وارد مطالعه شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات یک پرسش‌نامه بی‌نام و طراحی شده بر اساس نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده و هویت خود سیگار کشیدن بود که به روش خودگزارشی توسط نوجوانان تکمیل شد. اطلاعات جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‌افزار Lisrel نسخه 8/8 و SPSS تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده [معیار اطلاعات Akaike (Akaike information criterion یا AIC) 87/31، شاخص پراش بازدوگان 57/97 و شاخص مورد انتظار برای بررسی روایی 08/0) از برازش بهتری نسبت به نسخه نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده توسعه یافته با هویت خود (معیار اطلاعات Akaike 42/54، شاخص پراش بازدوگان 77/176 و شاخص مورد انتظار برای بررسی روایی 15/0) برخودار بود. همچنین 52 درصد از واریانس قصد و 37 درصد از واریانس رفتار توسط نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده توسعه یافته با هویت خود تبیین می‌شد که این میزان در نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده به ترتیب 52 و 35 درصد بود. نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه از اضافه کردن سازه هویت خود به نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده در رفتار مصرف سیگار حمایت نکرد. به علاوه در پیشگویی قصد رفتاری، کنترل رفتاری درک شده نقش مهم‌تری از سایر اجزای نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده بازی می‌کند. در طراحی مداخلات مناسب‌سازی شده برای پیشگیری از مصرف دخانیات این موضوع باید مد نظر قرار گیرد. واژه‌های کلیدی: مصرف سیگار، نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده، هویت خود Background: Adolescence is the key period for smoking initiation, and identifying predictors of smoking is critical to tobacco control programs. This study tested the role of smoking self-identity in the theory of planned behavior (TPB) model to predict the adolescents' smoking behavior. Methods: The data were derived from a cross sectional study among 250 male high school students (mean age of 16.21 ± 1.45) at the Zarandieh, Iran. A multiple-stage randomized sampling protocol was used. The participants completed an anonymous, voluntary, self-report questionnaire designed based on TPB model and smoking self-identity. Data were analyzed by SPSS16, and Lisrel8.8 software. Findings: The results indicated that the original version of TPB, has a better fitness (AIC = 31.87, CAIC = 95.57, ECVI = 0.088) compared to the TPB developed by the smoking self-identity (AIC = 54.42, CAIC = 176.77, ECVI = 0.15). The TPB constructs with smoking self-identity accounted for 52% of intention and 37% of smoking behavior variance. The TPB model covered 52% of intention and 35% of smoking behavior variance. Conclusion: The findings did not provide empirical support to the idea that the TPB might benefit from being extended with self-identity in predicting intentions and behavior. In addition, the results indicated that PBC play a more crucial role than the other TPB components in intentions to try smoking. Indeed PBC should be considered when developing tailored interventions for the prevention of smoking among adolescents. Smoking, Self-Identity, Theory of Planned Behavior 301 311 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-509&slc_lang=fa&sid=1 Mahmood Karimy محمود کریمی 100319475328460016383 100319475328460016383 Yes Department of Health Education, School of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran گروه آموزش بهداشت، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران Shamsaddin Niknami شمس الدین نیکنامی 100319475328460016384 100319475328460016384 No Associate Professor, Department of Health Education, School of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran (Corresponding Author) Email: niknamis@modares.ac.ir دانشیار، گروه آموزش بهداشت، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران Ali Reza Heidarnia علی رضا حیدرنیا 100319475328460016385 100319475328460016385 No Associate Professor, Department of Health Education, School of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشیار، گروه آموزش بهداشت، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران Ebrahim Hajizadeh ابراهیم حاجی‌زاده 100319475328460016386 100319475328460016386 No Associate Professor, Department of Biostatistics, School of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشیار، گروه آمار زیستی، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران Mohsen Shamsi محسن شمسی 100319475328460016387 100319475328460016387 No Department of Public Health, School of Health, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران