fa ارزیابی اثر تغییر برنامه نوبت کاری از نظام 12 ساعتی به نظام 8 ساعتی بر شیوع مشکلات بهداشتی در یک شرکت پتروشیمی آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: مطالعه‌ای روی نظام نوبت‌کاری و مشکلات ناشی از آن در پرسنل نوبت‌کار یک شرکت پتروشیمی انجام شد. در آن مطالعه پیشنهاداتی برای تغییر نظام نوبت‌کاری ارایه گردید و آن شرکت نظام نوبت‌کاری خود را از نظام 12 ساعتی به نظام 8 ساعتی تغییر داد. پس از سپری شدن یکسال، این مطالعه با هدف ارزیابی اثر تغییر برنامه نوبت‌کاری بر میزان شیوع مشکلات بهداشی در میان نوبت‌کاران شاغل در آن شرکت انجام شد. روش‌ها: نمونه‌ها در این مطالعه مقطعی شامل 79 نوبت‌کار مطالعه فعلی و 74 نوبت‌کار مطالعه قبلی بودند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها مشابه مطالعه قبلی و متشکل از پرسش‌نامه‌ای بود که سؤال‌هایی در زمینه ویژگی‌های دموگرافیک، مشکلات بهداشتی و نظرخواهی در مورد تغییر برنامه نوبت‌کاری در آن گنجانده شده بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 5/11 انجام گرفت. یافته‌ها: میانگین سابقه‌کار در نظام نوبت‌کاری افراد مورد مطالعه در مطالعه فعلی و قبلی به ترتیب 40/2 &plusmn; 91/5 و 79/3 &plusmn; 18/5 سال بود (05/0 P >). شیوع برخی مشکلات گوارشی و اختلالات اسکلتی- عضلانی در مطالعه فعلی به طور معنی‌داری بیشتر از مطالعه قبلی بود (05/0 P <)، اما شیوع برخی مشکلات ذهنی در بین نوبت‌کاران مطالعه فعلی به طور معنی‌داری کمتر از شیوع آن‌ها در بین نوبت‌کاران مطالعه قبلی بود (05/0 P <). برنامه جدید از نظر نوبت‌کاران کمیت و کیفیت خواب آنان را بهبود بخشیده بود. همچنین یافته‌های این مطالعه نشان داد که 5/97 درصد افراد مورد مطالعه، نظام جدید را نسبت به نظام قبلی بهتر می‌دانستند. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج مطالعه حاضر، تغییر برنامه نوبت‌کاری از نظام 12 ساعتی به 8 ساعتی باعث کاهش شیوع اختلالات ذهنی در نوبت‌کاران شده بود و به بهبود وضعیت خواب و زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی انجامیده بود. بنابراین می‌توان چنین نتیجه‌گیری نمود که تغییر ایجاد شده در برنامه نوبت‌کاری مفید بوده است و اغلب افراد آن را اثربخش و مثبت ارزیابی نمودند. واژه‌های کلیدی: مشکلات بهداشتی، برنامه نوبت‌کاری، صنعت پتروشیمی Background: After conducting a study on shift work and its related health problems in a petrochemical company and recommending a new shift system, the company changed its shift schedule from 12-hour to 8-hour pattern. After a year of implementing this new system, the present study was carried out to evaluate the effects of this change on health problems of shifting workers. Methods: In this cross-sectional study, the subjects consisted of 79 shifting workers of the present study and 74 shift workers from the previous study. Data were collected by an anonymous questionnaire, similar to the one used in the previous study, in which questions on demographic characteristics, health problems and workers__AWT_QUOTE__ views about shift pattern change were included. Findings: Mean working experience in shift work workers of the present and the previous study were 5.91 &plusmn; 2.40 and 5.18 &plusmn; 3.79 years, respectively (P > 0.05). The results showed that the prevalence of some gastrointestinal and musculoskeletal problems in the present study were statistically and significantly higher than those of the previous study (P < 0.05); however, the prevalence of some psychological disorders were lower in the present study subjects as compared to the individuals of the previous study (P < 0.05). The results revealed that from the viewpoint of shift workers, new shift pattern improved quality and quantity of sleep. Furthermore, the findings showed that 97.5% of the subjects evaluated the new shift schedule to be better than the previous one. Conclusion: Based on the findings, changing the shift pattern from 12-hour to 8-hour system resulted in decreased prevalence of psychological problems, improvement of sleeping quality and improvement of their lives. It is, therefore, concluded that the change implemented in the shift pattern was useful, and most subjects evaluated it to be effective and positive. Health Problems, Shift Schedule, Petrochemicall Industry 430 440 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-520&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Choobineh علیرضا چوبینه 100319475328460016348 100319475328460016348 Yes Professor, Research Center for Health Sciences, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran استاد، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Mandana Aghabeigi ماندانا آقابیگی 100319475328460016349 100319475328460016349 No Department of Health, Safety and Environment, National Petrochemical Company, Tehran, Iran کارشناس ارشد، مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط‌زیست، شرکت ملی صنایع پتروشیمی، تهران، ایران Seyed Hamidreza Tabatabaee سید حمید رضا طباطبایی 100319475328460016350 100319475328460016350 No Assistant Professor, Department of Epidemiology, School of Health, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran استادیار، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Shahed Asadi شاهد اسدی 100319475328460016351 100319475328460016351 No Department of Health, Safety and Environment, Nouri Petrochemical Company, Asalouyeh, Iran کارشناس، امور بهداشت، ایمنی و محیط‌زیست، شرکت پتروشیمی نوری، عسلویه، ایران Fouzieh Javadpour فوزیه جوادپور 100319475328460016352 100319475328460016352 No MSc Student, Student Research Committee, Department of Occupational Health, School of Health, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد، کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Ahmad Soltanzaheh احمد سلطان زاده 100319475328460016353 100319475328460016353 No Department of Occupational Health, School of Health, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz AND Faculty Member, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran (Corresponding Author) Email: soltanzadeh.ahmad@yahoo.com کارشناس ارشد، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز و عضو هیأت علمی ، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران