fa عوامل مرتبط با مصرف سیگار بر اساس سازه‌های مدل اعتقاد بهداشتی در دانش‌آموزان پسر مقطع پیش‌دانشگاهی شهر اصفهان آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: هدف از این مطالعه، تعیین ارتباط بین سازه‌های مدل اعتقاد بهداشتی (حساسیت درک شده، موانع درک شده، منافع درک شده، خودکارامدی درک شده و راهنما برای عمل) و مصرف سیگار در میان دانش‌آموزان پسر مقطع پیش‌دانشگاهی شهر اصفهان بود. روش‌ها: مطالعه توصیفی- تحلیلی حاضر به شیوه مقطعی بر روی 382 نفر از دانش‌آموزان پسر شهر اصفهان در سال 1390 انجام شد. در این مطالعه، آزمودنی‌ها از میان 8 مدرسه در سطح شهر اصفهان به شیوه تصادفی سیستماتیک انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، پرسش‌نامه محقق ساخته بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی بود. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS نسخه 18، آمار توصیفی و آزمون‌های 2c و Independent t استفاده شد. یافته‌ها: میانگین سنی دانش‌آموزان 62/0 &plusmn; 72/17 سال بود. در کل 2/7 درصد از آزمودنی‌ها در طول 30 روز گذشته سیگار کشیده بودند و 7/32 درصد از آن‌ها در طول زندگی خود تجربه مصرف سیگار را داشتند. نتایج آزمون t نشان داد که تفاوت آماری معنی‌داری بین حساسیت درک شده (03/0 = P)، منافع درک شده (01/0 = P)، خودکارامدی درک شده (001/0 = P) بین افراد سیگاری و غیر سیگاری وجود داشت. نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که بین سازه‌های مدل اعتقاد بهداشتی و مصرف سیگار در افراد مورد مطالعه ارتباط معنی‌دار آماری وجود دارد. بنابراین انتظار می‌رود توسعه برنامه‌های پیشگیری کننده از مصرف سیگار و یا برنامه‌های آموزشی با تمرکز بر سازه‌های مدل اعتقاد بهداشتی در این زمینه مفید واقع گردد. واژه‌های کلیدی: مصرف سیگار، مدل اعتقاد بهداشتی، دانش‌آموزان، اصفهان Background: The present study aimed to determine the association between constructs of the health belief model (HBM) (i.e. perceived susceptibility to smoking health-related problems, perceived barriers to non-smoking, perceived benefits of non-smoking, and perceived self-efficacy to non-smoking and cues to action of non-smoking) and cigarette smoking among male pre-university students. Methods: A cross-sectional survey of 382 pre-university students was conducted in Isfahan, Iran in 2011. The sampling method was systematic randomized and students were selected from eight schools. The instrument was developed by the researchers based on the HBM. Statistical analysis was carried out using chi square and independent t-tests. Findings: The mean age of students was 17.72 &plusmn; 0.62 years. In total, 7.2% of the subjects reported smoking in the past 30 days and 32.7% of them also reported ever having smoked in their lifetime. Results of t-test showed that there were significant differences in knowledge, perceived susceptibility (P = 0.03), benefits (P = 0.01), self-efficacy (P < 0.01) and cues to action (P = 0.07) between smokers and non-smokers. Conclusion: The results suggested that constructs of HBM can be incorporated when examining the predictors of cigarette smoking and developing smoking preventive programs among pre-university students. In addition, with a better understanding of factors affecting this complex behavior (cigarette smoking), it can be a useful step to reduce rate of mortality, costs, and improve community health outcomes. Health Belief Model, Cigarette Smoking, Students 378 384 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-525&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Shahnazi حسین شهنازی 100319475328460016320 100319475328460016320 Yes Assistant Professor, Department of Health Education and Health Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran استادیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Gholamreza Sharifirad غلامرضا شریفی راد 100319475328460016321 100319475328460016321 No Professor, Department of Health Education and Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran استاد، گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Mahnoosh Reisi مهنوش رئیسی 100319475328460016322 100319475328460016322 No PhD Candidate, Student Research Committee, Department of Health Education and Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشجوی دکتری، کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Homamodin Javadzade سید همام الدین جوادزاده 100319475328460016323 100319475328460016323 No PhD Candidate, Student Research Committee, Department of Health Education and Promotion, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran (Corresponding Author) Email: homam_j@hotmail.com دانشجوی دکتری تخصصی، کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Fateme Radjati فاطمه رجعتی 100319475328460016324 100319475328460016324 No Department of Public Health, School of Health, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه،ایران Abdurrahman Charkazi عبدالرحمان چرکزی 100319475328460016325 100319475328460016325 No Assistant Professor, Department of Health Education and Health Promotion, School of Health, Gorgan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran استادیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گرگان، گرگان، ایران Mitra Moodi میترا مودی 100319475328460016326 100319475328460016326 No Assistant Professor, Department of Health Education and Health Promotion, School of Health, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran استادیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران