fa بررسی عادات تغذیه‌ای بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه کننده به بیمارستان‌های تابعه دانشگاه علوم پزشکی تهران آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: اتخاذ رفتارهای مطلوب تغذیه‌ای یک بخش اصلی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 است که می‌تواند به پیشگیری و کاهش عوارض ناشی از بیماری بیانجامد. شواهد نشان می‌دهد که بهبود عادات و رفتارهای تغذیه‌ای می‌تواند به کنترل دیابت کمک نماید. این مطالعه با هدف، تعیین عادات تغذیه‌ای دیابت در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه کننده به بیمارستان‌های تابعه دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال 1391 طراحی و اجرا گردید. روش‌ها: مطالعه توصیفی حاضر بر روی480 نفر از بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 که بیماری آن‌ها توسط پزشکان متخصص شاغل در بیمارستان‌های تابعه دانشگاه علوم پزشکی تهران به تأیید رسیده بود با روش تصادفی در دسترس انجام گرفت. در این مطالعه از پرسش‌نامه‌ای دو قسمتی شامل اطلاعات وخصوصیات فردی بیماران و مرتبط با بیماری اخذ شد. جهت سنجش عادات تغذیه‌ای و ابعاد آن در دیابت در این بیماران از پرسش‌نامه استاندارد استفاده شد که با استفاده از 51 سؤال، 4 بعد مختلف عادات تغذیه‌ای در دیابت را در بیماران مبتلا اندازه‌گیری می‌نمود. این ابزار شامل 4 سؤال کلی در مورد عادات تغذیه‌ای، 12 سؤال مقیاس اطلاعات عمومی در دیابت، 6 سؤال در مورد برنامه‌ریزی، خرید و آماده کردن غذا، 17 سؤال در مورد عادات صرف غذا و 12 سؤال در مورد حمایت خانواده در عادات تغذیه‌ای در دیابت بود. جمع‌آوری اطلاعات به دست آمده این مطالعه در یک مقطع زمانی و در چهار بیمارستان تابعه دانشگاه در سال 1391 انجام شد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از نرم‌افزار SPSS نسخه 5/11 استفاده گردید و سطح معنی‌داری 05/0 در نظر گرفته شد. یافته‌ها: میانگین سنی شرکت کنندگان در مطالعه 53/11 ± 96/59 سال بود. بیشترین و کمترین میانگین امتیاز ابعاد چهارگانه ابزار سنجش عادات تغذیه‌ای در دیابت به ترتیب مربوط به ابعاد تأثیر خانواده بر عادات تغذیه‌ای (3/14 ± 72/64) و عادات خوردن غذا (13/12 ± 27/52) بود. در ابعاد مختلف این پرسش‌نامه مواردی از جمله توجه به برچسب مواد غذایی از نظر نوع و میزان کالری، توجه به صرف منظم وعده‌های اصلی و میان وعده‌های غذایی و دریافت حمایت از سوی خانواده بیشترین میانگین و انحراف معیار را کسب نمود. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج مطالعه پیشنهاد می‌گردد، به منظور ارتقای دانش و اتخاذ رفتارهای تغذیه‌ای بیماران مبتلا به دیابت نوع 2، مداخلات تئوری محور با هدف اصلاح عادات خوردن غذا طراحی و اجرا گردد. به نظر می‌رسد جلب مشارکت خانواده‌های بیماران مبتلا به دیابت به عنوان عوامل قادر کننده بتواند دستیابی به این هدف را تسهیل نماید. واژه‌های کلیدی: عادات تغذیه‌ای، بیماران مبتلا به دیابت نوع 2، خانواده Background: Desirable dietary behavior adaption is one of the main parts among type 2 diabetes mellitus which can result in preventing and decreasing disease complications. Evidence revealed that improving dietary habits and behaviors can be helpful in diabetes control. This study aimed to assess dietary habits among patients with type 2 diabetes mellitus referee to Tehran University of Medical Sciences affiliated hospitals, Iran, in 2012. Methods: In this descriptive study, 480 patients with type 2 diabetes mellitus were enrolled by convenience sampling method. The used questionnaire study included socio-demographic aspects; besides, a 51-items self-report instrument was used containing four general questions about dietary habits and four subscales reflecting domains including general diabetes information (12 items), planning, shopping, and preparing meals (6 items), eating meals (17 items) and family influence on dietary habits (12 items). Data collection was conducted in four selected hospitals of Tehran University of Medical Sciences. Findings: Mean age of participants was 59.96 ± 11.53 years. Mean scores of __AWT_QUOTE__general diabetes information__AWT_QUOTE__, __AWT_QUOTE__planning, shopping, and preparing meals__AWT_QUOTE__, __AWT_QUOTE__eating meals__AWT_QUOTE__ and __AWT_QUOTE__family influence on dietary habits__AWT_QUOTE__ were 53.72 ± 19.83, 57.31 ± 23.82, 52.27 ± 12.13, and 64.72 ± 14.3, respectively. __AWT_QUOTE__Family influence on dietary habits__AWT_QUOTE__ was highlighted as the most important domain in dietary habits instrument. In various domains of the questionnaire, food labeling, type and amount of meals calories, attention to eat regular main meals and snack, obtaining perceived support from family achieved the highest mean score. Conclusion: We suggest planning and implementation of theory-based intervention programs aimed to do eating habits modifications in order to improve knowledge and dietary behaviors adopting among patients with type 2 diabetes mellitus. It seems that patient;s family participation, as enabling factors, can facilitate the aim. Dietary Habits, Type 2 Diabetes Mellitus, Family &,nbsp 620 629 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-547&slc_lang=fa&sid=1 Azar Tol آذر طل 100319475328460015949 100319475328460015949 Yes Department of Health Education and Promotion, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دکتری تخصصی، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Sima Smaelee-Shahmirzadi سیما اسماعیلی شهمیرزادی 100319475328460015950 100319475328460015950 No PhD Candidate, Department of Health Education and Promotion, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دکتری، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Kamal Azam کمال اعظم 100319475328460015951 100319475328460015951 No Assistant Professor, Department of Biostatistics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Bahram Mohebbi بهرام محبی 100319475328460015952 100319475328460015952 No Assistant Professor, Department of Cardiology, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه قلب و عروق، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Ahmad Saedi احمد ساعدی 100319475328460015953 100319475328460015953 No Assistant Professor, Department of Nutrition and Biochemistry, School of Nutrition, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه تغذیه و بیوشیمی، دانشکده علوم تغذیه و رژیم‌شناسی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Roya Sadeghi رویا صادقی 100319475328460015954 100319475328460015954 No Assistant Professor, Department of Health Education and Promotion, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran (Corresponding Author) Email: sadeghir@tums.ac.ir استادیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران