Journal of Health System Research
مجله تحقیقات نظام سلامت
J Health Syst Res
Medical Sciences
http://hsr.mui.ac.ir
1
admin
2783-4093
2322-5564
10.48305
14
8888
13
fa
jalali
1392
6
1
gregorian
2013
9
1
9
6
online
1
fulltext
fa
چگونه بروز خطاهای دارویی و عدم گزارش آن توسط پرستاران را در بخش مرقبتهای ویژه قلبی کاهش دهیم؟ یک مطالعه اقـدام پژوهی
How Do We Decline the Medicinal Errors and Refusal in Reporting Medication Errors in Nurses in Critical Coronary Unit? An Action-Research Study
آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت
education health and promotion
پژوهشي
Research
مقدمه: خطاهای دارویی یکی ازشایعترین حوادث موجود در حرفه پرستاری میباشد که برای مددجویان بالقوه خطرناک است. هدف از این مطالعه طراحی و اجرای راهکارهای کاهش بروز خطاهای دارویی و عدم گزارش آن توسط پرستاران در بخش مراقبتهای ویژه قلب در یکی از مراکز بیمارستانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان بود. روشها: این پژوهش یک مطالعه اقدام پژوهشی بود که در سال 1389 انجام شد. مشارکتکنندگان تمامی پرسنل بخش ویژه قلب یکی از بیمارستانهای وابسته به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان بودند که به روش سرشماری وارد مطالعه شدند. جهت جمعآوری اطلاعات از پرسشنامه خودساخته چهاربخشی استفاده شد. روایی و پایایی آن به ترتیب توسط روش اعتبار محتوی و روش آزمون مجدد تعیین شد. سپس پژوهشگران به بررسی راهکارهای موجود و انتخاب بهترین راهکارها بر اساس جدول Matrix و Thomas پرداختند. پس ازعملیاتی نمودن راهکارهای منتخب در بخش مورد نظر، نمونههای مورد پژهش سـه ماه بعد با همان پرسشنامه، مجدد مورد ارزیابی قرار گرفتند. دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه 16 و به کارگیری آمار توصیفی، متد آماری Paired t و ضریب همبستگی Pearson مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافتهها: گویههای «عدم انجام احتیاطهای دارویی» با 30 درصد، «دادن دوز اشتباه دارو» با 25 درصد و «سرعت انفوزیون اشتباه» با 25/21 درصد بیشترین خطاهای دارویی گزارش شده توسط پرسنل بودند. از نظرعلل بروز خطاهای دارویی، همه پاسخدهندگان کم بودن نسبت پرستار به بیمار، تنوع زیاد داروها، تعداد زیاد بیماران بدحال و بار کاری بالا را عامل بروز خطاهای دارویی ذکر کردند. عدم وجود سیستم ثبت خطاها (84 درصد)، عدم آگاهی از تعریف خطای دارویی (81 درصد)، ترس از مسایل قضایی (80 درصد)، وقتگیر بودن (73 درصد) و عدم حمایت کافی سیستم از پرسنل (68 درصد) از شایعترین علل عدم گزارش خطاهای دارویی به وقوع پیوسته بود. پس از انتخاب و عملیاتی شدن راهکارهای منتخب در طی 3 ماه، میانگین بروز خطای دارویی برای هر پرسنل از 09/2 ± 5/12 به 02/1 ± 09/5 رسید که میزان کاهش وقوع خطاهای دارویی از نظر آماری معنیدار بود (02/0 =P ). همچنین نتایج آزمون Paired t نشان داد که بین میانگین نمره گزارش اشتباهات دارویی قبل و بعد از اجرایی شدن راهکارها از نظر آماری تفاوت معنیداری داشت (04/0 =P )، به طوری که میانگین گزارش خطا از 41/0 ± 1/1 برای هر پرسنل به 51/0 ± 1/3 افزایش یافت. نتیجهگیری: بر اساس یافتههای پژوهش جهت ارتقای کمی و کیفی دانش پرستاران نسبت به مقوله خطاهای دارویی، راهکارهایی همچون ترویج فرهنگ استفاده ازکتابچههای اطلاعات دارویی در بخش، دایر نمودن کلاس بازآموزی پیرامون اطلاعات دارویی برای پرسنل بالینی به شکل منظم، سهولت دسترسی به سایتهای کامپیوتر و شبکه اینترنتی در مراکز درمانی جهت ارتقا و بهروز شدن اطلاعات دارویی پرستاران و ارزیابی مستمر دانش و اطلاعات دارویی پرسنل بخش مورد عنایت و توجه بیشتری قرار گیرد. واژههای کلیدی: اشتباهات دارویی، پرستار، گزارش خطاهای دارویی، مطالعه اقدام پژوهی، بخش مراقبتهای ویژه قلب
Background: Medication errors are very common in the nursing profession and potentially dangerous for patients. The results of medical errors increase duration of hospitalization and costs and sometimes, cause severe damage and even death to the patient. The purpose of this study was to determine the incidence of medication errors and to the reasons for occurrence and to execute strategies to solve this problem. Methods: This was an action-research study conducted in nurses using head count sampling methodology. A total number of coronary care unit (CCU) nurses from hospitals affiliated to Isfahan University of Medical Sciences (Isfahan, Iran) were enrolled. A questionnaire consisted of 4 parts was used for data collection. The best strategy to reduce medication errors was selected by Thomas Analytical Hierarchy Matrix and applied. 3 months later, applied nurses were evaluated by the same questionnaire. The data were analyzed using descriptive and paired t and Pearson correlation coefficient tests. Findings: Lack of attention to medical cautions was the most common medication error reported by staff with the prevalence of 30%. Lack of errors reporting system (84%), knowledge deficiency in definition of drug errors (81%) and fear from reporting consequences (80%) were the main causes for refusing to report medication errors. Over three months (after using operational strategies), the mean score of medication error for any personnel declined from 12.5 ± 2.09 to 5.09 ± 1.02 (P = 0.02). There was a significant increase in mean score of medication error reporting (from 1.10 ± 0.41 to 3.10 ± 0.51) after 3 months. Conclusion: To enhance nurses knowledge of medication errors, the recommended strategies such as promoting use of pharmacological book at wards, holding cnontinous medical education (CME) courses, provide a facility for nurses' access to sites on the internet network, andcontinuous assessment of nurses' knowledge and information about medicine especially new upgrades, must be attend by supreme health administrators.
594
604
http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-550&slc_lang=fa&sid=1
Amir Musarezaie
امیر موسی رضایی