fa ارزیابی کارآیی فرایند الکتروشیمیایی در حذف کروم شش ظرفیتی از فاضلاب مصنوعی با استفاده از الکترودهای آهن و کربن آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research چکیده مقدمه: فلزات سنگین موجود در فاضلاب‌های صنعتی از جمله کروم (VI)، از آلاینده‌های اصلی برای محیط زیست به شمار می رود. این تحقیق با هدف ارزیابی کارایی فرآیند الکتروشیمیایی با مقایسه عملکرد دو الکترود آهن و کربن جهت حذف کروم (VI) از پساب مصنوعی انجام گرفت.روش‌ها: یک سلول از جنس پلکسی گلاس با حجم 95/1 لیتر حاوی دو نوع الکترود آهن و گرافیت هادی جریان برق هر کدام با ابعاد 1/0×3×10 سانتی‌متر (ضخامت×عرض×ارتفاع) طراحی و ساخته شد ومورد استفاده قرار گرفت. آزمایش‌ها در شرایط مختلف pH، غلظت‌های ورودی کروم شش ظرفیتی، مقادیر مختلف الکترولیت و شدت متنوعی از جریان الکتریسیته، در زمان‌های ماند مشخص انجام گردید. سنجش کروم (VI) نمونه‌ها با استفاده از روش استاندارد دی فنیل هیدرازین انجام گرفت.یافته‌ها: راندمان حذف حداکثر با الکترود آهن و کربن به‌ترتیب در محدوده 8/99% و 3/88% مشاهده گردید. کمترین میزان کروم Cr+3 خروجی برای الکترود آهن و در حدود mg/l 05/0 ثبت گردید.نتیجه‌گیری: نتایج حاصله نشان داد که در بهره برداری از یک سلول الکتروشیمیایی، راندمان حذف کروم شش ظرفیتی بوسیله الکترود آهن در شرایط فرآیندی یکسان بیشتر از الکترود کربن است. به‌طور کلی این روش علی‌رغم مصرف زیاد انرژی الکتریکی، راندمان قابل قبولی در حذف کروم شش ظرفیتی از پساب‌های دست‌ساز در مقیاس آزمایشگاهی دارد و می تواند یکی از روش های بالقوه در حذف فلزات سنگین در مقیاس صنعتی باشد.واژه‌های کلیدی: کروم شش ظرفیتی، پساب‌های صنعتی، تصفیه الکتروشیمیایی  AbstractBackground: Heavy metals in industrial wastewater especially chromium (VI) are considered as the main environmental pollutants.Methods: Electrochemical cell made of plexiglass with a volume of 1.95 lit was used. Iron and graphite electrodes, electricity conductor, each with dimensions of 0.1×3×10 cm (width×length×height) were designed and built. Tests were carried out in various conditions of pH, concentrations of input chromium (VI), different amounts of electrolytes, electric currents and retention times. Measurement of samples was performed using of diphenylhydrazine method.Findings: Maximum removal efficiency for iron and carbon electrodes at about 99.8% and 88.3% was observed, respectively. The lowest among of Cr+3 in efficiency wastewater of system was recorded about 0.05 mg/l for Fe electrode.Conclusion: The results showed that the operation of the electrochemical cell, efficiency removal of Cr (VI) by iron electrode in the same process conditions is more than carbon electrode. Generally, despite in this method removal efficiency of hexavalent chromium from synthetic wastewater is acceptable however consume a lot of electrical energy. Thus, electrochemical method is usable for the removal of heavy metals in industrial scale. 362 375 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-594&slc_lang=fa&sid=1 Yaghoub Hajizadeh یعقوب حاجی زاده 100319475328460014699 100319475328460014699 Yes Assistant Professor, Department of Environmental Health Engineering, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran استادیار، گروه مهندسی یهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Mohsen Rezaei محسن رضایی 100319475328460014700 100319475328460014700 No MSc Student, Department of Environmental Health Engineering, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran (Corresponding Author) Email: mohsen.rezaei@bk.ru Yousof Poureshgh یوسف پورعشق 100319475328460014701 100319475328460014701 No PhD Student, Department of Environmental Health Engineering, Hamedan University of Medical Sciences, Hamedan, Iran. Marziyeh Vahid Dastjerdi مرضیه وحید دستجردی 100319475328460014702 100319475328460014702 No Department of Environmental Health Engineering, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran یعقوب حاج زاده یعقوب حاج زاده 100319475328460014703 100319475328460014703 No Assistant Professor, Department of Environmental Health Engineering, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran