fa ارتباط سنجی درک از بیماری و آگاهی تغذیه‌ای با رفتار تغذیه‌ای در بیماران روستایی مبتلا به پرفشاری خون در شهرستان اردبیل آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: آگاهی تغذیه‌ای و درک از بیماری از پرفشاری خون در رعایت رژیم غذایی به‌عنوان عاملی محوری برای کنترل پرفشاری خون اهمیت ویژه‌ای دارد این مطالعه با هدف تعیین ارتباط ادراکات بیماری و آگاهی تغذیه‌ای با رفتارهای تغذیه‌ای در بیماران روستایی مبتلا به پرفشاری خون انجام شد.روش‌ها: در یک مطالعه توصیفی تحلیلی تعداد 671 نفر از بیماران پرفشاری خون روستایی شهرستان اردبیل در سال 1392 به روش نمونه‌گیری چند مرحله‌ای تصادفی ساده با رعایت معیارهای ورود انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات پرسش‌نامه 4 قسمتی شامل اطلاعات دموگرافیک، سؤالات آگاهی تغذیه‌ای، سؤالات ادراک از بیماری و پرسش‌نامه ثبت 3 روزه مواد غذایی بود. داده‌ها با مصاحبه حضوری توسط بهورز آموزش دیده جمع‌آوری و اطلاعات تغذیه‌ای با نرم افزار Nutritionist 4 (N4) شامل درشت مغذی‌ها (مقدار چربی، کلسترول، پروتئین، کربوهیدرات و انرژی کل دریافتی) استخراج و با استفاده از نرم‌افزارهای Excel 2007 , SPSS &ndash; 18 و آزمون‌های همبستگی پیرسون، رگرسیون خطی چندگانه و تی مستقل با در نظر گرفتن سطح معنی‌داری 05/0 مورد تجزیه تحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: 74% از شرکت‌کنندگان از جنس زن بودند، میانگین و انحراف معیار سن بیماران 4/6 &plusmn; 2/50 سال، مدت ابتلا به این بیماری 0/4 &plusmn; 9/5 سال و اکثریت افراد 9/75% (509 نفر) دارای تحصیلات ابتدایی بودند. بیماران از ادراک و آگاهی متوسطی برخوردار بودند. مقدار چربی دریافتی 1/92 گرم، پروتئین 3/110 گرم و کربوهیدرات 317 گرم در روز و مقدار انرژی دریافتی روزانه به‌طور میانگین 2539 کیلوکالری به‌دست آمد. میانگین نمره ادراک با آگاهی تغذیه‌ای ارتباط مستقیم معنی‌دار (583/0=r و 01/0>P) و ارتباط معکوس معنی‌داری با میانگین چربی(352/0- =r و 01/0>P) ، کلسترول(09/0- =r و 05/0>P) ، انرژی دریافتی(318/0- =r و 01/0>P) ، فشار خون سیستول (614/0- =r و 01/0>P) و دیاستول (400/0- =r و 01/0>P) داشت. هم‌چنین آگاهی تغذیه‌ای نیز ارتباط معکوس معنی‌داری با میانگین چربی، کلسترول، انرژی دریافتی، فشارخون سیستول و دیاستول داشت (05/0>P). مدل رگرسیونی نشان داد که آگاهی تغذیه‌ای و ادراک توان پیشگویی 8/47% تغییرات فشارخون سیستولی را داشتند.نتیجه‌گیری: بیماران مورد مطالعه از ادراکات تغذیه‌ای نامناسبی برخوردار بودند هم‌چنین چربی دریافتی و انرژی دریافتی بیماران بیش از مقادیر توصیه شده توسط سازمان‌های معتبر علمی است.واژه‌های کلیدی: پرفشاری خون، ادراک بیماری، تغذیه، آگاهی، رفتار Background: Patients knowledge and perceptions from hypertension and related nutrition as a central factor has important role in hypertension controlling. This study aimed to determine relationship between illness perceptions and nutritional knowledge with eating behaviors on rural hypertensive patients.Methods: In a cross-sectional study, 671 hypertensive patients were selected as a multi-stage random sampling with inclusion criteria from the rural areas of Ardabil city in 2013. Data collecting instrument include from 4-part questionnaire included demographic questions and questions about dietary knowledge, illness perception and 3-day food registering questionnaire. Data were collected by trained health workers with Interview and nutritional data include macronutrients (Fat, Cholesterol, Protein, Carbohydrate and Total Energy) extracted with Nutritionist 4 (N4) software Analyzed using Excel 2007, SPSS - 18 and Pearson correlation, multiple linear regression, considering the significance level at 0.05.Findings: 74% of participants were female; mean (SD) age was 50.2 &plusmn; 6.4 years, duration of disease 5.9 &plusmn; 4 years. Majority of participants 75.9% (509 patients) had elementary education. Patient illness perception and knowledge was moderate. Fat intake was 92.1gr, protein 110.3 g and carbohydrates 317 g per day, also the average daily energy intake was 2539 kcal. Perception scores correlated positively significant with nutritional knowledge (P< 0.01, r=0.583) and negatively significant correlated with fat(P< 0.01, r= - 0.352), cholesterol(P< 0.01, r= - 0.09), energy intake(P< 0.01, r= - 0.318), systolic (P< 0.01, r= - 0.614) and diastolic blood pressure(P< 0.01, r=0.400). Nutritional knowledge as well as was found a significant negatively correlation with mean fat, cholesterol, energy intake, systolic and diastolic blood pressure. Regression model showed that the nutritional knowledge and illness perception can be predicted 47.8% of systolic blood pressure variance.Conclusion: Patients nutritional perceptions was not satisfactory, patient&rsquo;s energy intake and fat intake were higher than recommended amounts by related scientific organizations. 295 305 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-600&slc_lang=fa&sid=1 Aziz Kamran عزیز کامران 100319475328460014424 100319475328460014424 Yes Assistant Professor, Public Health Department, Faculty of Medical Sciences, Ardabil University of Medical Sciences, Ardabil, Iran. گروه بهداشت عمومی، دانشکده علوم پزشکی خلخال، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، اردبیل، ایران Leila Azadbakht لیلا آزادبخت 100319475328460014425 100319475328460014425 No Associate Professor, Department of Nutrition, School of Nutrition, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. دانشیار، مرکز تحقیقات امنیت غذایی و گروه تغذیه، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. Gholamreza Sharifirad غلامرضا شریفی راد 100319475328460014426 100319475328460014426 No Professor, Public Health Department, School of Health, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran (Corresponding Author) Email: dr.sharifirad@gmail.com استاد گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران Rahim Abdoli رحیم عبدلی 100319475328460014427 100319475328460014427 No Bs, Diseases Prevention Branch, Ardabil City Health Centers, Ardabil University of Medical Sciences, Ardabil, Iran. کارشناس مبارزه با بیماریهای مرکز بهداشت شهرستان اردبیل، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، اردبیل، ایران Aminollah Alizadeh امین الله علیزاده 100319475328460014428 100319475328460014428 No Bs, Diseases Prevention Branch, Ardabil City Health Centers, Ardabil University of Medical Sciences, Ardabil, Iran. کارشناس مبارزه با بیماریهای مرکز بهداشت شهرستان اردبیل، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، اردبیل، ایران