fa ارزیابی پتانسیل تجمع زیستی و میزان مواجهه با سرب و کادمیوم ناشی از مصرف میگوی ببری سبزدر شهر تهران در سال 1391 آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research  مقدمه: کنترل ایمنی فراورده‎های شیلات از نظر تجمع فلزات سنگین یکی از موارد مهمی است که برای حفظ سلامت افراد جامعه و نیل به تضمین ایمنی این ماده غذایی ارزشمند باید مورد توجه قرار گیرد. هدف از این تحقیق، ارزیابی پتانسیل تجمع زیستی و میزان مواجهه با سرب و کادمیوم ناشی از مصرف میگوی ببری سبز در شهر تهران در سال 1391 می‌باشد.روش‌ها: نمونه‌های میگو به صورت تصادفی از چهار منطقه عمده عرضه آبزیان در مناطق جنوب، شمال، شرق و غرب شهر تهران در سال 1391 در دوره زمانی عرضه میگوی ببری سبز غیرمنجمد نمونه‌برداری شدند. پس از انجام عملیات آماده‌سازی و هضم قسمت‌های عضله و پوسته میگو، مقادیر فلزات سنگین سرب و کادمیوم توسط دستگاه طیف سنجی نشر اتمی پلاسمای جفت شده القایی اندازه‌گیری شد و میزان مواجهه مصرف‌کنندگان با این عناصر مورد ارزیابی قرار گرفت.یافته‌ها: نتایج نشان داد که میزان میانگین تجمع سرب در پوست و عضله میگو به ترتیب 59/1 ± 37/5 و 12/1 ± 59/5 و برای فلز کادمیوم به ترتیب 61/0 ± 11/1 و 62/0 ± 79/1 میکروگرم بر کیلوگرم می‌باشد. هم‌چنین میانگین غلظت سرب و کادمیم در عضله بیش از غلظت آن در پوست میگو می‌باشد. اختلاف بین میانگین تجمع سرب و کادمیم در بخش خوراکی میگو معنی‎دار نیست. میزان مواجهه مصرف‌کنندگان با سرب و کادمیم ناشی از مصرف بافت خوراکی میگو به ترتیب یک پنجاهم و یک سی‎ام مقدار مجاز درنظر گرفته شده برای میزان دریافت روزانه موقتی می‌باشد.نتیجه‌گیری: ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ میانگین غلظت سرب و کادمیم در بخش خوراکی میگو با استانداردهای ملی و بین‌المللی نشان می‌دهد که مقدار این عناصر کمتر از حد مجاز بوده و خطری برای سلامت مصرف‌کننده ندارد. نتایج مفید حاصل از این ارزیابی از سطح عرضه می‎تواند به عنوان الگویی جهت پایش سلامت میگو و سایر آبزیان مورد استفاده قرار گیرد.واژه‌های کلیدی: فلزات سنگین، میگوی ببری سبز، پلاسمای جفت شده القایی، سطح عرضه Background: Fisheries safety control and considering heavy metal accumulation is one of the most important factors in maintaining health society and assuring the safety of this valuable food. The purpose of this study is evaluating the potential of bioaccumulation and exposure to lead and cadmium due to consumption of Penaeus semisulcatus in Tehran city 2012.Methods: Samples were collected randomly from four main market retail in south, north, east and west in Tehran city 2012 in time interval that Penaeus semisulcatus was delivered in fresh and non-freeze form. After preparation and digestion of muscle and skin parts, the lead and cadmium was determined by inductively coupled plasma – optical emission spectroscopy (ICP-OES) and the exposure of the consumers to these elements was evaluated.Findings: The results revealed that the mean value for lead accumulation in skin and muscle were 5.37±1.59 and 5.59±1.12 and for cadmium were 1.11±0.61 and1.79±0.62 µg.Kg-1 respectively. The mean concentration of lead and cadmium in muscle part was greater than its skin. The difference between lead and cadmium accumulation in edible part was not significant. The exposure of consumers to lead and cadmium due to the consumption of edible part of Penaeus semisulcatus were fifty and thirty times less than its regulated value for provisional tolerable daily intake.Conclusion: The lead and cadmium mean concentration in edible part of Penaeus semisulcatus were less than national and international limits and so its consumption is not risky for human health. The useful results of the survey from market retail can be used as a model for monitoring the safety of shrimp and other aquatics.Key Words: Heavy Metals, Penaeus semisulcatus, Inductively Coupled Plasma (ICP), Market Retail 628 639 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-610&slc_lang=fa&sid=1 Fateme Sadat Sadeghzadeh فاطمه سادات صادق زاده 100319475328460014382 100319475328460014382 Yes M.Sc. in Food Science and Technology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran کارشناس ارشد علوم و صنایع غذایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، یزد، ایران Behrouz Akbari-Adergani بهروز اکبری آدرگانی 100319475328460014383 100319475328460014383 No Associate Professor, Food and Drug Laboratory Research Center, Food and Drug Organization, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran (Corresponding Author) Email: analystchemist@yahoo.com دانشیار، مرکز تحقیقات آزمایشگاهی غذا و دارو، سازمان غذا و دارو، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران