fa تحلیل مدل‌های رگرسیون شمارشی با صفر انباشته به روش بیز و بکارگیری آن‌ها در شناسایی عوامل مؤثر بر تعداد دفعات اهدای مجدد خون آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: هدف اصلی مراکز انتقال خون، تأمین خون سالم و کافی بر روی بیماران می‌باشد. برای آماده کردن خون سالم و کافی جهت تأمین نیاز بیماران، آگاهی از عواملی که افراد را به اهدای خون دعوت می‌کند و از خروج آن‌ها از چرخه اهدا جلوگیری می‌کند امری ضروری است. با توجه به اهمیت اهداکنندگان خون به‌عنوان تنها منبع خون، در این مطالعه به بررسی عوامل مؤثر بر تعداد دفعات اهدای مجدد خون اهداکنندگان شهرکرد بر اساس مدل‌های رگرسیون شمارشی با صفر انباشته پرداخته شده است.روش‌ها: مطالعه از نوع توصیفی تحلیلی است که بر روی داده‌های اهدای خون یک نمونه تصادفی به حجم 864 نفر از اهداکنندگان خون بار اول پایگاه انتقال خون شهرکرد انجام گرفت. متغیر پاسخ برابر با تعداد اهدای خون طی پنج سال و متغیرهای مستقل شامل سن، شغل، جنس، و وزن هستند. تحلیل داده‌ها بر اساس مدل‌های رگرسیون شمارشی با صفر انباشته شامل مدل رگرسیون پواسون با صفر انباشته، دوجمله‌ای منفی با صفر انباشته و پواسون تعمیم یافته با صفر انباشته انجام گرفت. برآورد پارامترها به روش بیزی و بر اساس الگوریتم مونت کارلوی زنجیر مارکوفی و با استفاده از نرم‌افزار Win BUGS انجام شد. مقایسه مدل‌ها بر اساس معیار بیزی اطلاع انحرافی انجام شد.یافته‌ها: مدل رگرسیون پواسون تعمیم یافته با صفر انباشته با داشتن کمترین مقدار معیار اطلاع انحرافی نسبت با سایر مدل‌ها، به عنوان بهترین مدل رگرسیون شمارشی با صفر انباشته برای داده‌ها انتخاب شد. متغیر وزن تأثیر معنی‌دار بر تعداد دفعات اهدای مجدد داشت به‌طوری‌که با افزایش وزن اهداکنندگان، تعداد دفعات اهدای مجدد خون افزایش یافته است. هم‌چنین تعداد دفعات اهدای مجدد خون ارتباط معکوس با سن داوطلبان اهدای خون داشت.نتیجه‌گیری: تعداد دفعات اهدای مجدد خون با وزن ارتباط مستقیم و با سن ارتباط معکوس داشت. لذا لازم است با فرهنگ‌‌سازی و آموزش عمومی، افراد با سن بالا و با وزن متوسط را به اهدای خون تشویق کنیم.واژه‌های کلیدی: اهدای خون- مدل‌های رگرسیون شمارشی- صفر انباشته- تحلیل بیزی- مونت کارلوی زنجیر مارکوفی Background: To prepare safe and adequate blood supply to meet patients’ needs and ensure a sufficient number of regular blood donors, knowledge about factors encouraging people to donate blood regularly is essential. Considering its importance, we aimed to identifying the effective factors of the return to blood donation in based on zero-inflated count regression models using Bayesian approach.Methods: This is a descriptive-analytical study performed on data of 864 blood donors in blood centers scattered across Shahrekord. The response variable was the number of return to blood donation during up to five years. The analysis was done based on zero-inflated regression models including: zero-inflated Poisson, zero-inflated Negative Binomial and zero-inflated generalized Poisson. Analyses of models were carried out based on Bayesian technique using Marko Chain Monte Carlo methods by WinBUGS. Models comparison were done using deviance information criterion (DIC).Findings: The zero-inflated generalized Poisson regression model had the lowest DIC compare to other models. The body weight had a significant positive effect and the age of volunteers had significant negative effect on the number of return to donation.Conclusion: The body weight and age of volunteers have significant positive and negative relationship to the number of return to donation; so much effort should be done to encourage moderate-weight and higher-age to donate more frequently.Key Words: Blood donation- Zero-Inflated- Count Regression Model- Bayesian Analysis- Markov Chain Monte Carlo 558 570 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-617&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Mousavi Azarang زهرا موسوی آذرنگ 100319475328460014358 100319475328460014358 Yes MSc of Biostatistics, Shahrekord University of Medical Sciences, Shahrekord, Iran کارشناسی ارشد آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران Soleiman Kheiri سلیمان خیری 100319475328460014359 100319475328460014359 No Associated Professor of Biostatistics, Shahrekord University of Medical Sciences, Shahrekord, Iran (Corresponding Author): Email: kheiri@hbi.ir. دانشیار آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران (نویسنده مسؤول) Morteza Sedehi مرتضی سدهی 100319475328460014360 100319475328460014360 No Assistant Professor of Biostatistics, Shahrekord University of Medical Sciences, Shahrekord, Iran استادیار آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران