fa آگاهی و باورهای زنان در خصوص ماموگرافی بر اساس سازه های مدل اعتقاد بهداشتی آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research &nbsp;مقدمه: سرطان پستان شایع‌ترین سرطان مهاجم و دومین علت مرگ ناشی از سرطان در اکثر کشورهای دنیا محسوب می‌شود. انجام روش‌های غربالگری در تشخیص اولیه سرطان پستان بسیار مهم می‌باشد. این مطالعه به بررسی آگاهی و باورهای بهداشتی زنان بالای40 سال در خصوص انجام ماموگرافی پرداخته است.روش‌ها: این پژوهش یک مطالعه توصیفی مقطعی می‌باشد که بر روی 384 نفر از زنان مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی درمانی در سال 90-1389 انجام گرفت. نمونه‌ها از طریق نمونه‌گیری غیر تصادفی در دسترس انتخاب شدند و اطلاعات به وسیله پرسش‌نامه، به صورت خودگزارش‌دهی جمع‌آوری گردید. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS و استفاده از آمار توصیفی و آزمون کای دو مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: نتایج نشان داد که اکثریت زنان مورد مطالعه ( 9/86% ) آزمون غربالگری ماموگرافی را انجام نداده بودند. آگاهی 7/48% افراد در زمینه سرطان پستان در حد متوسط بود و 2/37% آن‌ها معتقد بودند دلیل انجام ندادن ماموگرافی، عدم توصیه پزشک به آنان می‌باشد. هم‌چنین بین میزان تحصیلات و آگاهی واحدهای پژوهش ارتباط معنی‌داری دیده شد (001/0=P). بین میزان تحصیلات و شدت درک شده (004/0>P) ، منافع درک شده (001/0>P) و موانع درک شده (001/0>P) ارتباط معنی‌دار وجود داشت. در صورتی که بین میزان تحصیلات وحساسیت درک شده ارتباط معنی‌داری (03/0=P) دیده نشد.نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه لزوم توجه بیشتر برنامه‌ریزان بهداشت و درمان کشور را به آموزش و ترویج روش‌های غربالگری و برطرف نمودن موانع آشکار می‌سازد. هم‌چنین پیشنهاد می‌شودکه ماموگرافی به طور روتین و رایگان به عنوان یک آزمون غربالگری در زنان بالای 40 سال مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی به اجرا گذاشته شود.واژه‌های کلیدی: ماموگرافی، مدل اعتقادی بهداشتی، سرطان پستان Background: Breast cancer is the most common invasive cancer and is considered as the second cause of cancer death in most countries all over the world. Screening methods are very important in the early diagnosis of breast cancer. The knowledge and health beliefs about mammography in women older than 40 years have investigated in this study.Methods: This is a cross-sectional study, which has been performed on 384 women who have referred to the health centers in 1389-90. Samples selected by available through non-random sampling. Data were collected by self-report questionnaire. The outcomes were analized by SPSS software, X2, one way tests, and descriptive statistics were applied.Findings: The results indicated that most women (86.9%) had not undergone mammography screening test. About 48.7% of patients had moderate awareness; and approximately 37.2% of patients reported the absence of recommendation from physicians as their main reason is not taking any mammograms. There is a significant correlation between education level and knowledge (P = 0.001). Also, there is a significant correlation between education level and perceived severity (P< 0.004), perceived benefits (P< 0.001), and perceived barriers (P< 0.001). But, there was no significant correlation between education level and perceived susceptibility (03/0 = P) was observed.Conclusion: The results of this study calls for health planners more attention in education and promotion of screening methods in order to overcome obstacles. Also, it is recommended to implement a routine and free mammography as a screening test in women over 40 years old referrals to health centers.Key Words: Mammography, Health Belief Model (HBM), Breast Cancer 729 738 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-641&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Sakkaki مریم سکاکی 100319475328460013876 100319475328460013876 Yes MSc in Midwifery, Vice-Chancellery for Treatment, Zanjan University of Medical Sciences, Zanjan, Iran. کارشناس ارشد مامایی ،معاونت درمان،دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران Zahra Gozaliyan زهرا گوزلیان 100319475328460013877 100319475328460013877 No MSc in Midwifery, Vice-Chancellery for Health, Zanjan University of Medical Sciences, Zanjan, Iran کارشناس ارشد مامایی ،معاونت بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران Khadije Hajimiri خدیجه حاجی میری 100319475328460013878 100319475328460013878 No PhD student in Health Education & Promotion, Department of Health Education & Promotion, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. (Corresponding Author) Email: hajimiri_kh@yahoo.com دانشجوی دکترای آموزش بهداشت وارتقای سلامت، گروه آموزش بهداشت و ارتقا سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، ایران Homa Badiei هما بدیعی 100319475328460013879 100319475328460013879 No BS in Public Health, Vice-Chancellery for Health, Zanjan University of Medical Sciences, Zanjan, Iran کارشناس بهداشت عمومی ،معاونت بهداشت،دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران Mansoor Mohajeri منصور مهاجری 100319475328460013880 100319475328460013880 No MSc in Research, Vice-Chancellery for Research, Zanjan University of Medical Sciences, Zanjan, Iran کارشناس ارشد پژوهشگری، معاونت تحققیات و فناوری، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران