fa بررسی کارایی صافی دانه درشتِ با جریان افقی در ارتقای کیفیت پساب خروجی از زلالسازِ لاگون‌های با هوادهی بوکان آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت education health and promotion پژوهشي Research مقدمه: لزوم ارتقای کیفیت پسابِ لاگون‌ها یکی از اولویت‌های زیست محیطی طرح‌های فاضلاب است. لذا مطالعه حاضر با هدف بررسی عملکرد صافی دانه درشت با جریان افقی در بهبود پارامترهای جامدات معلق، اکسیژن مورد یاز شیمیایی، کدورت و کلیفرم مدفوعی در پساب خروجی از زلالساز لاگون‌های با هوادهی به منظور تأمین استانداردهای ملی صورت گرفت.روش‌ها: این مطالعه تجربی در مقیاس پایلوت در محل تصفیه‌خانه فاضلاب شهر بوکان انجام شد. طراحی، ساخت و نصبِ پایلوتِ صافی دانه درشت با جریان افقی بر اساس رهنمودهای وجلین صورت گرفت. عملکرد صافی در سه نرخ 5/0، 1 و 5/1 مترمکعب بر مترمربع در ساعت در حذف جامدات معلق، اکسیژن مورد نیاز شیمیایی، کدورت و کلیفرم مدفوعیِ پساب خروجی از زلالساز لاگون‌های با هوادهی مورد بررسی قرار گرفته و نتایج حاصله، با آنالیز کوواریانس (ANCOVA) به وسیله نرم‌افزار SPSS 16 مورد تحلیل قرار گرفتند.یافته‌ها: میانگین پارامترهای جامدات معلق، اکسیژن مورد نیاز شیمیایی، کدورت و کلیفرمِ مدفوعی پساب خروجی از صافی دانه درشت با جر یان افقی در نرخ‌های مختلف فیلتراسیون اختلاف معنی‌داری داشتند (001/0 P<). بر این اساس، صافی دانه درشت با جریان افقی در بارگذاری بهینه 5/0 مترمکعب بر مترمربع در ساعت، مقدار کل جامدات معلق، اکسیژن موردنیاز شیمیایی و کدورت پساب زلالساز لاگون های با هوادهی را به طور میانگین به ترتیب به mg/L 21، mg/L 35 و NTU 33/8 کاهش داد.نتیجه‌گیری: صافی دانه درشت با جریان افقی به دلیل راندمان مطلوب و راهبری آسان، می‌تواند به عنوان گزینه مناسب برای ارتقای کیفیت پسابِ زلالسازِ لاگون‌های با هوادهی جهت تأمین استاندارهای ملی مورد استفاده قرار گیرد.واژه‌های کلیدی: پساب، صافی درشت دانه با جریان افقی، فاضلاب، لاگون با هوادهی Background: The need to improve the quality of lagoon effluent is one of the environmental priorities for wastewater projects. Thus, the study objective was to investigate horizontal roughing filter (HRF) performance in reducing total suspended solides (TSS), chemical oxygen demand (COD), turbidity and fecal coliform in the effluent from polishing pond following aerated lagoons in order to comply with the national effluent standards.Methods: A pilot-scale experimental study was carried out on-site in the wastewater treatment plant of Boukan, Iran. Design, manufacture and installation of horizontal roughing filter pilot were performed according to Wegelin guidelines. HRF Performance for the removal of TSS, COD, turbidity and fecal coliform was studied in three filtration rates of 0.5, 1 and 1.5 m3/m2.hr. The results were analyzed by analysis of covariance (ANCOVA) using SPSS software, V.16.Findings: The mean TSS, COD, turbidity and fecal coliform in the horizontal roughing filter effluent had significant difference within various hydroulic loading rates (P< 0.001). Accordingly, in hydroulic loading rate of 0.5 m3/m2.hr as optimum loading rate, the HRF reduced TSS, COD and turbidity of effluent from the polishing pond following aerated lagoons to 21 mg/L, 35 mg/L and 8.33 NTU, respectively.Conclusion: The HRF can be used as appropriate option, due to high efficiency and easy operation, to improve the quality of effluent from the polishing pond following aerated lagoons in order to reach the national discharge standards.Key Words: Effluent, Horizontal Roughing Filter, Wastewater, Aerated Lagoon 650 658 http://hsr.mui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-39-691&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Khorsandi حسن خرسندی 100319475328460013995 100319475328460013995 Yes Associate Professor, Environmental Health Engineering Department, Social Determinants of Health Research Center , School of Health, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Faraz Fathi فراز فتحی 100319475328460013996 100319475328460013996 No B.S of Boukan Wastewater Treatment plant, West Azerbyjan Water and Wastwater Company, Boukan, Iran کارشناس تصفیه‌خانه فاضلاب بوکان، شرکت آب و فاضلاب استان آذربایجان‌غربی، بوکان، ایران Belal Emamifar بلال امامی فر 100319475328460013997 100319475328460013997 No B.S of Environmental Health Engineering, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran کارشناس بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Hamzeh Shaabani حمزه شعبانی 100319475328460013998 100319475328460013998 No B.S of Environmental Health Engineering, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran کارشناس بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران